zarejestruj się zaloguj się

Astma a POChP i inne choroby

Tekst: lek. Małgorzata Tomiczek
Astma a POChP i inne choroby
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 26. stycznia, 2015

Astma oskrzelowa to przewlekła choroba zapalna układu oddechowego, w której zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli, a ta prowadzi do napadów świszczącego oddechu, duszności, kaszlu i ucisku w klatce piersiowej. Astmę należy różnicować z innymi chorobami o podobnych objawach, do których zalicza się m.in.: przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), alergie, rozstrzenie oskrzeli czy zatorowość płucną.

SPIS TREŚCI:

    Jakie są objawy astmy?

     

    Przyjmuje się, że astma  jest spowodowana zarówno przez czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Choroba ta jest bardzo mocno rozpowszechniona – cierpi na nią około 150–250 milionów ludzi na całym świecie. Astma oskrzelowa, będąca przewlekłym zapaleniem dróg oddechowych, prowadzi do nadreaktywności oskrzeli. W wyniku zapalenia dochodzi do uwolnienia mediatorów, powodujących skurcz oskrzeli i nasilających wydzielanie śluzu. Główne objawy występujące w astmie to:

    Dolegliwości te występują głównie w nocy lub nad ranem. Przewlekły stan zapalny powoduje ograniczenie przepływu powietrza w drogach oddechowych, produkowany w nadmiarze śluz przez obrzękniętą błonę śluzową zalega w oskrzelach, a mięśnie gładkie oskrzeli kurczą się pod wpływem działania mediatorów zapalnych. Z czasem dochodzi do przebudowy dróg oddechowych, co prowadzi do nieodwracalności wielu zmian.

    Przy diagnozowaniu astmy bardzo istotne jest, by wiedzieć, jak różnicować astmę z innymi chorobami.

     

    Jakie są objawy POChP?

     

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc charakteryzuje się częściowo odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Zwykle wiąże się z niewłaściwą odpowiedzią zapalną płuc na zanieczyszczenie powietrza, przede wszystkim na dym tytoniowy. Czynniki uszkadzające, którymi są cząsteczki dymu tytoniowego, pyłu lub gazu, uszkadzają błonę śluzową oskrzeli, upośledzają transport rzęskowy oraz ograniczają przepływ powietrza przez drogi oddechowe. Do najczęstszych objawów POChP należą:

    • kaszel, występujący przewlekle, rzadko tylko w nocy;
    • odkrztuszanie plwociny, szczególnie rano po przebudzeniu;
    • stopniowo nasilająca się duszność – na początku wysiłkowa, później także spoczynkowa.

     

    Różnice pomiędzy astmą a POChP

     

    Nietrudno zauważyć, że większość objawów występujących w przebiegu astmy oskrzelowej oraz POChP jest wspólna, dlatego często postawienie właściwej diagnozy jest bardzo trudne. Warto więc wiedzieć, jak różnicować astmę z innymi chorobami, w tym POChP, na co należy zwrócić uwagę w rozmowie z pacjentem oraz podczas badania klinicznego, aby wykluczyć lub potwierdzić daną jednostkę chorobową.

    Cechy odróżniające astmę oskrzelową od POChP:

    • Astma ujawnia się nagle i wcześnie, zazwyczaj w dzieciństwie, natomiast przewlekła obturacyjna choroba płuc daje swoje pierwsze objawy zwykle w średnim wieku.
    • Podłoże astmy bardzo często ma charakter alergiczny, a jej występowaniu towarzyszą inne objawy alergiczne. POChP nie ma bezpośredniego związku z atopią.
    • Dla astmy charakterystyczne są objawy napadowe, których nasilenie może się zmieniać bardzo szybko – z dnia na dzień lub nawet w ciągu dnia. W POChP natomiast objawy narastają powoli, typowy dla tej choroby jest wieloletni przebieg.
    • Duszność, kaszel oraz świszczący oddech u astmatyków występują zwykle w nocy lub wcześnie rano. U pacjentów cierpiących na POChP objawy nie mają charakteru napadowego, ale przewlekły i mogą pojawić się w każdej porze dnia.
    • Przewlekła obturacyjna choroba płuc rozwija się w odpowiedzi na czynnik drażniący, którym zwykle jest dym tytoniowy. W astmie oskrzelowej palenie papierosów rzadko jest czynnikiem wywołującym tę chorobę.
    • Napady astmy wyzwalane są zazwyczaj przez alergeny, zimne powietrze, aspirynę, a także podczas wysiłku fizycznego. Duszność oraz kaszel w przebiegu POChP zwykle wywołane są przez nawet niewielki wysiłek fizyczny.
    • U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc zaobserwować można sinicę, która u astmatyków występuje rzadko, tylko w czasie ciężkich napadów.
    • W rodzinach astmatyków często można znaleźć osoby cierpiące na tę chorobę. Nie wykazano natomiast podłoża genetycznego rozwoju POChP.
    • Obu jednostkom chorobowym towarzyszy ograniczenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Jednak w astmie jest ono zwykle odwracalne, w przeciwieństwie do POChP, gdzie zmiany, jakie zajdą w drogach oddechowych, nie mogą ulec regresji.

     

    Astma i POChP w badaniach

     

    Podstawowym badaniem wykonywanym w diagnostyce zarówno astmy oskrzelowej, jak i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, jest spirometria. Daje ona możliwość oceny czynności płuc i oskrzeli. Podczas tego badania mierzona jest ilość powietrza wdychanego i wydychanego oraz szybkość, z jaką przemieszcza się ono w drogach oddechowych. U większości osób chorujących na astmę spirometria jest prawidłowa lub występuje skurcz oskrzeli, którego konsekwencją jest zmniejszenie wydechowej objętości płuc.

    Diagnozując astmę należy koniecznie wykonać próbę rozkurczową – spirometrię po podaniu leku rozkurczającego oskrzela. Jej dodatni wynik, czyli lepsza spirometria po zadziałaniu leku rozkurczającego, przemawia za rozpoznaniem astmy. Natomiast ujemny wynik próby rozkurczowej powinien skłaniać do rozpoznania POChP.

     

    Z jakimi innymi chorobami należy różnicować astmę?

     

    Mimo że objawy astmy są bardzo charakterystyczne, to występują w tak wielu innych jednostkach chorobowych, że w diagnostyce różnicowej pod uwagę należy brać nie tylko POChP, ale również inne schorzenia. Zatem jak różnicować astmę z innymi chorobami?

    Kaszel i duszność występują również w rozstrzeniach oskrzeli oraz w zatorowości płucnej. Co więcej, symptomy te są typowe także dla niewydolności serca.

    Drogi oddechowe mogą być zwężone z powodu obecności w ich świetle ciała obcego lub uciskającego z zewnątrz guza.

    Astma oskrzelowa może zostać błędnie rozpoznana u pacjentów cierpiących na:

    Suchy kaszel mogą wywołać niektóre rodzaje leków, np. inhibitory konwertazy angiotensyny.

    Napady kaszlu są typowe również dla refluksu żołądkowo-przełykowego, który powinien być brany pod uwagę w diagnostyce astmy.

    Obturacja dróg oddechowych u osób otyłych może być spowodowana przez ucisk, jaki wywiera nadmiar tkanki tłuszczowej na drogi oddechowe, szczególnie podczas snu.

    Inne choroby, o których nie powinno się zapominać w procesie diagnostycznym astmy oskrzelowej, to:

    U dzieci w diagnostyce różnicowej astmy należy brać pod uwagę:

    • mukowiscydozę,
    • pierwotną dyskinezę rzęsek,
    • wiotkość krtani,
    • dysfunkcję fałdów głosowych,
    • wady wrodzone serca.

    Astma oskrzelowa u każdego z pacjentów może się objawiać w inny sposób i mieć zupełnie odmienny przebieg. Warto więc pamiętać, że wiele jednostek chorobowych charakteryzuje się podobnymi do niej objawami, gdyż zarówno jej błędne rozpoznanie, jak i jej przeoczenie mogą mieć poważne konsekwencje dla zdrowia pacjenta.

    Autor: lek. Małgorzata Tomiczek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.