zarejestruj się zaloguj się

ZUM u dzieci – przyczyny, objawy i leczenie zakażeń układu moczowego u dzieci

Tekst: Aleksandra Kowalczyk
Dodane: 22. listopada, 2013

Zakażenie układu moczowego (ZUM) u dzieci, zwłaszcza małych, często przebiega bez charakterystycznych objawów ze strony pęcherza moczowego, a nieleczone może skutkować rozprzestrzenieniem się zarazków do nerek i powodować ich uszkodzenie.

SPIS TREŚCI:

    Podział zakażeń układu moczowego u dzieci

     

    Wyróżniamy kilka postaci klinicznych zakażenia układu moczowego u dzieci:

    • ostre i przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek,
    • urosepsa,
    • objawowe zakażenie dolnego odcinka układu moczowego,
    • bezobjawowe zakażenie układu moczowego,
    • bezobjawowy bakteriomocz,
    • epidemiologia zakażeń układu moczowego u dzieci.

    Układ moczowy u dziecka stanowi częste miejsce zakażeń. Do 7 roku życia około 8 % dziewczynek i 2 % chłopców przebyło przynajmniej raz zakażenie dróg moczowych. W ciągu trzech pierwszych miesięcy życia zakażenia układu moczowego częściej występują u chłopców. Za przyczynę takiego stanu rzeczy uważa się częstsze występowanie wad układu moczowego u chłopców. Po pierwszym roku życia zakażenia układu moczowego przeważają u dziewczynek, ze względu na krótszą cewkę moczową.

     

    Przyczyny zakażeń układu moczowego u dzieci

     

    Najczęstszą przyczyną zakażeń układu moczowego u dzieci są bakterie. Bakterią najczęściej powodującą zakażenia układu moczowego jest Escherichia coli. Jest ona odpowiedzialna za około 80 % ZUM u dzieci. Inne bakterie będące przyczyną ZUM to między innymi:

    • Klebsiella,
    • Proteus,
    • Pseudomonas aeruginosa,
    • Enterobacter,
    • Morganella morganii,
    • Staphylococcus.

    Rzadziej ZUM wywoływane jest przez bakterie bytujące wewnątrzkomórkowo:Chlamydia, Mycoplazma. Oprócz bakterii przyczyną ZUM mogą być również wirusy i grzyby.

    Czynniki sprzyjające powstawaniu zakażeniu układu moczowego:

    • stany sprzyjające zaleganiu moczu: kamica nerkowa, zaparcia, utrudniony przepływ moczu spowodowany wadami budowy układu moczowego, odpływ pęcherzowo-moczowodowy,
    • krótka cewka moczowa u dziewczynek,
    • cewnikowanie,
    • wcześniejsze przyjmowanie antybiotyków.

     

    Objawy zakażeń układu moczowego u dzieci

     

    Spośród objawów zakażenia układu moczowego u dzieci możemy wyróżnić objawy ogólne oraz objawy miejscowe.

    • Objawy ogólne ZUM u dzieci, niespecyficzne, mało charakterystyczne:
      • gorączka,
      • nudności i wymioty
      • ból brzucha i tkliwość brzucha,
      • osłabienie apetytu (niechęć do jedzenia charakterystyczna zwłaszcza dla noworodków i niemowląt),
      • biegunka.
    • Objawy miejscowe ZUM:
      • dyzuria - czyli bolesne oddawanie moczu,
      • pieczenie podczas oddawania moczu,
      • częste oddawanie moczu,
      • bolesne parcie na mocz,
      • uczucie dyskomfortu w podbrzuszu,
      • mimowolne oddawanie moczu,
      • tkliwość i ból okolicy lędźwiowej,
      • zmiana zapachu moczu,
      • ropa w moczu,
      • zmiana zabarwienia moczu.

    Ze względu na częstość występowania poszczególnych objawów i ich nasilenia ZUM różni się w zależności od wieku dziecka:

    1. U noworodków zakażenia przebiegają bardzo ciężko, a objawy są niecharakterystyczne. Mogą wystąpić: gorączka, częste oddawanie moczu, wymioty, niechęć do jedzenia. Może pojawić się żółtaczka. W tej grupie wiekowej infekcja szczególnie często ulega uogólnieniu, może rozwinąć się nawet zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Ze względu na te niecharakterystyczne objawy oraz możliwe powikłania, w przypadku gorączki u niemowląt poleca się wykonać posiew moczu nawet, gdy wynik badania ogólnego moczu jest prawidłowy;
    2. U niemowląt i małych dzieci w przebiegu ZUM mogą pojawić się: gorączka, wymioty, nudności, niechęć do jedzenia. Objawy takie jak ból lub/i pieczenie przy oddawaniu moczu, tkliwość podbrzusza, bolesność okolicy lędźwiowej pojawiają się rzadko u niemowląt;
    3. U dzieci starszych objawy ZUM są zdecydowanie bardziej charakterystyczne. Pojawia się ból i/lub pieczenie przy oddawaniu moczu, częste oddawanie moczu, bolesne parcie na pęcherz, nietrzymanie moczu, bóle podbrzusza i okolicy lędźwiowej, zmiana zabarwienia moczu, zmiana zapachu moczu. Częstym objawem jest gorączka.

    Zakażenie układu moczowego może mieć także przebieg bezobjawowy.

     

    Diagnostyka zakażeń układu moczowego u dzieci

     

    Podstawowym badaniem w diagnostyce zakażenia układu moczowego, które pozwala je potwierdzić jest badanie bakteriologiczne moczu, czyli posiew moczu. Mocz do badania zarówno ogólnego jak i bakteriologicznego musi zostać prawidłowo pobrany. Mocz do badania powinien być pobrany po dokładnym umyciu, ze środkowego strumienia. Mocz może zostać pobrany także na drodze punkcji nadłonowej, czyli nakłucia pęcherza przez skórę w okolicy nadłonowej oraz z cewnika założonego do dróg moczowych przez cewkę moczową.

    ZUM rozpoznaje się po stwierdzeniu znamiennego bakteriomoczu, czyli z 1 ml moczu pobranego ze środkowego strumienia zostanie wyhodowane ≥ 10⁵ kolonii bakteryjnych u dziewczynek oraz 10⁴ u chłopców. W przypadku posiewu moczu pobranego na drodze punkcji nadłonowej oraz z cewnikowania pęcherza moczowego kryteria znamiennego bakteriomoczu są nieco inne. Kiedy badamy mocz pobrany z cewnikowania pęcherza, gdy stwierdzimy >10⁵ kolonii bakteryjnych rozpoznanie ZUM jest pewne, gdy 10³ - 10⁴ kolonii mówimy, że rozpoznanie jest prawdopodobne. Przy badaniu bakteriologicznym moczu pobranego z nakłucia nadłonowego każda liczba bakterii Gram ujemnych oraz powyżej 10³ bakterii Gram dodatnich pozwala potwierdzić zakażenie.

    Dodatkowymi badaniami, które mogą wesprzeć diagnostykę zakażenia układu moczowego są:

    • wskaźniki stanu zapalnego: OB i CRP,
    • w morfologii krwi widoczne podwyższenie liczby leukocytów z przewagą granulocytów w rozmazie,
    • w badaniu ogólnym moczu może pojawić się krwinkomocz (charakterystyczny dla zakażeń wirusowych) i białkomocz,
    • stężenie prokalcytoniny.

    U noworodków ze względu na częste rozprzestrzenianie się zakażenia drogą krwi często konieczne jest wykonanie posiewu krwi.

    Zakażenia układu moczowego mogą być związane z nieprawidłowościami w budowie i funkcji układu moczowego. Do ich wykluczenia przydatne są badania obrazowe:

    1. USG - badanie ultrasonograficzne przez swoją nieinwazyjność jest podstawowym badaniem obrazowym w diagnostyce ZUM. Pozwala na ocenę budowy układu moczowego;
    2. RTG przeglądowe jamy brzusznej - pozwala na uwidocznienie zwapnień;
    3. Cystoureterografia fikcyjna - pozwala na wykrycie odpływów pęcherzowo- moczowodowych;
    4. Renoscyntygrafia statyczna - pozwala na ocenę funkcji miąższu nerki. W czasie badania podawany jest dożylnie radioznacznik, który na chwilę gromadzi się w nerkach;
    5. Renoscyntygrafia dynamiczna. Pozwala na ocenę opróżniania dróg moczowych;
    6. Tomografia komputerowa z dożylnym podaniem kontrastu.

    Badaniem obrazowym, które powinno być wykonane jako pierwsze u każdego dziecka z ZUM jest USG. Pozostałe badania wykonywane są w przypadku nieprawidłowości w badaniu USG oraz gdy istnieją wskazania do nich. O konieczności ich wykonania zawsze powinien decydować lekarz.

     

    Leczenie zakażeń układu moczowego u dzieci

     

    Podstawą w leczeniu zakażeń układu moczowego u dzieci jest stosowanie antybiotyków oraz chemioterapeutyków. Dobór leku, droga jego podania (doustna, dożylna, domięśniowa)oraz długość antybiotykoterapii zależą między innymi od wieku dziecka oraz ciężkości objawów. Niemowlęta oraz małe dzieci z ciężkim przebiegiem ZUM nierzadko muszą być leczone w warunkach szpitalnych. Antybiotyk wybierany jest albo na podstawie antybiogramu, albo empirycznie, to znaczy stosuje się antybiotyk skuteczny w zakażeniu wywołanym przez Escherichia coli. Najczęściej stosowanymi lekami są: nitrofurantoina, trimetoprim z sulfametoksazolem, amoksycylina, aksetyl cefuroksymu oraz ceftriakson. Istotne w leczeniu ZUM jest odpowiednie nawadnianie chorego dziecka. Ważne, by dziecko jak najwięcej piło, tak by jak najczęściej oddawało mocz, a co za tym idzie wypłukiwało bakterie z dróg moczowych. Polecane jest także zakwaszanie moczu poprzez przyjmowanie witaminy C.

    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.