zarejestruj się zaloguj się

ZUM u dzieci – przyczyny, objawy i leczenie zakażeń układu moczowego u dzieci

Tekst: Aleksandra Kowalczyk
Dodane: 01. marca, 2017

Zakażenie układu moczowego (określane skrótowo jako ZUM) u dzieci, zwłaszcza tych najmłodszych, często przebiega bez charakterystycznych objawów. W zależności od wieku dziecka (noworodek lub niemowlę) objawy zakażenia układu moczowego mogą być jednak odmienne. Przyczyną zakażenia najczęściej są bakterie. Przy podejrzeniu infekcji konieczne jest wykonanie badania moczu oraz diagnostyki obrazowej.

SPIS TREŚCI:

    Zakażenie układu moczowego u dziecka – ostre i przewlekłe

     

    Układ moczowy u dziecka to częsta lokalizacja zakażeń. Szacuje się, że objawy zakażenia układu moczowego (w skrócie często opisywanego jako ZUM) pojawiają się u około 8% dziewczynek i 2% chłopców do 7. roku życia.

    W ciągu 3 pierwszych miesięcy życia infekcje układu moczowego częściej występują u chłopców. Za przyczynę takiego stanu rzeczy uważa się częstsze występowanie wad układu moczowego u chłopców.

    Po 1. roku życia zakażenia układu moczowego przeważają u dziewczynek – ze względu na krótszą cewkę moczową. Ten ostatni czynnik w dużej mierze decyduje o tym, że dorosłe kobiety częściej zmuszone są leczyć zapalenie pęcherza moczowego.

    Wyróżniamy kilka postaci klinicznych zakażenia układu moczowego u dzieci:

    • ostre i przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek,
    • objawowe zakażenie dolnego odcinka układu moczowego (zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego u dziecka),
    • bezobjawowe zakażenie układu moczowego,
    • bezobjawowy bakteriomocz.

     

    Jakie są przyczyny ZUM u dziecka?

     

    Najczęstszą przyczyną zakażeń układu moczowego u dzieci są bakterie. Bakterią najczęściej powodującą zakażenia układu moczowego jest Escherichia coli. Jest ona odpowiedzialna za około 80% przypadków ZUM u dzieci.

    Inne bakterie będące przyczyną infekcji dróg moczowych to m,in,: Klebsiella, Proteus, Pseudomonas aeruginosa, Enterobacter, Morganella morganii oraz Staphylococcus.

    Rzadziej ZUM wywoływane jest przez bakterie bytujące wewnątrzkomórkowo: Chlamydia, Mycoplazma. Oprócz bakterii przyczyną zakażenia układu moczowego u niemowląt i dzieci mogą być również wirusy i grzyby.

    Czynniki sprzyjające powstawaniu zakażeniu układu moczowego:

    • stany sprzyjające zaleganiu moczu: kamica nerkowa, zaparcia, utrudniony przepływ moczu spowodowany wadami budowy układu moczowego, odpływ pęcherzowo-moczowodowy (refluks pęcherzowo-moczowodowy),
    • krótka cewka moczowa u dziewczynek,
    • cewnikowanie,
    • wcześniejsze przyjmowanie antybiotyków.

     

    Objawy zakażeń układu moczowego u dzieci

     

    Spośród objawów ZUM u dzieci możemy wyróżnić objawy ogólne oraz objawy miejscowe. Ogólne objawy ZUM u dzieci, niespecyficzne, mało charakterystyczne to: gorączka, nudności i wymioty, ból brzucha i tkliwość brzucha, osłabienie apetytu (niechęć do jedzenia charakterystyczna zwłaszcza dla noworodków i niemowląt), biegunka.

    Symptomy te występują przy wielu różnych schorzeniach wieku dziecięcego. Rozpoznanie ZUM u dzieci powinny ułatwić objawy typowe dla tej dolegliwości:

    • dyzuria – bolesne oddawanie moczu,
    • pieczenie, szczypanie podczas oddawania moczu (dziecko w czasie mikcji może płakać, unikać oddawania moczu, nerwowo reagować na widok nocnika, wstrzymywać oddawanie moczu),
    • częste oddawanie moczu, mimowolne oddawanie moczu,
    • bolesne parcie na mocz, uczucie dyskomfortu w podbrzuszu,
    • tkliwość i ból okolicy lędźwiowej (chore nerki) lub podbrzusza i w okolicy pępka (chory pęcherz),
    • zmiana zapachu moczu,
    • zmiana koloru moczu, który może być np. mętny lub może występować ropa w moczu.

     

    Objawy ZUM u noworodków, niemowląt i małych dzieci

     

    Objawy ZUM u dziecka mogą różnić się w zależności od jego wieku. Zakażenia układu moczowego u noworodków przebiegają bardzo ciężko, a objawy są niecharakterystyczne. Mogą wystąpić: gorączka, częste oddawanie moczu, wymioty, niechęć do jedzenia. Może pojawić się żółtaczka.

    W tej grupie wiekowej infekcja szczególnie często ulega uogólnieniu, może rozwinąć się nawet zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Ze względu na te niecharakterystyczne objawy oraz możliwe powikłania, w przypadku gorączki u niemowląt poleca się wykonać posiew moczu nawet wtedy, gdy wynik badania ogólnego moczu jest prawidłowy.

    ZUM u niemowląt i małych dzieci powoduje wystąpienie takich objawów jak gorączka, wymioty, nudności, niechęć do jedzenia. Ból i pieczenie przy oddawaniu moczu, tkliwość podbrzusza czy bolesność okolicy lędźwiowej rzadko pojawiają się u niemowląt.

    U dzieci starszych objawy ZUM są zdecydowanie bardziej charakterystyczne. Pojawia się ból i pieczenie przy oddawaniu moczu, częste oddawanie moczu, bolesne parcie na pęcherz, nietrzymanie moczu, bóle podbrzusza i okolicy lędźwiowej, zmiana koloru moczu, zmiana zapachu moczu.

    Częstym objawem jest gorączka. Objawy te przypominają symptomy charakterystyczne dla tych, które rozwijają się u dorosłych.

    Zakażenie układu moczowego może mieć także przebieg bezobjawowy. O jego wykryciu decydują wówczas wyniki badań, zwłaszcza wynik analizy moczu.

     

    Badanie moczu na posiew i bakterie w moczu

     

    Podstawowym badaniem w diagnostyce zakażenia układu moczowego, które pozwala je potwierdzić jest badanie bakteriologiczne moczu, czyli posiew moczu.

    Mocz do badania zarówno ogólnego, jak i bakteriologicznego musi zostać prawidłowo pobrany. Powinien być pobrany po dokładnym umyciu, ze środkowego strumienia. Mocz może zostać pobrany także na drodze punkcji nadłonowej, czyli nakłucia pęcherza przez skórę w okolicy nadłonowej oraz z cewnika założonego do dróg moczowych przez cewkę moczową.

    ZUM u dzieci rozpoznaje się po stwierdzeniu znamiennego bakteriomoczu, czyli z 1 ml moczu pobranego ze środkowego strumienia zostanie wyhodowane ≥ 10⁵ kolonii bakteryjnych u dziewczynek oraz 10⁴ u chłopców.

    Najczęściej stwierdza się E. coli w moczu. W przypadku posiewu pobranego na drodze punkcji nadłonowej oraz z cewnikowania pęcherza moczowego kryteria znamiennego bakteriomoczu są nieco inne.

    Kiedy badamy mocz pobrany z cewnikowania pęcherza i stwierdzimy >10⁵ kolonii bakteryjnych, wówczas rozpoznanie ZUM jest pewne, a gdy 10³–10⁴ kolonii, mówimy, że rozpoznanie jest prawdopodobne.

    Przy badaniu bakteriologicznym moczu pobranego z nakłucia nadłonowego każda liczba bakterii Gram-ujemnych oraz powyżej 10³ bakterii Gram-dodatnich pozwala potwierdzić zakażenie.

    Dodatkowymi badaniami, które mogą wesprzeć diagnostykę ZUM u dzieci są:

    • wskaźniki stanu zapalnego: OB i CRP;
    • morfologia krwi – widoczne podwyższenie liczby leukocytów z przewagą granulocytów w rozmazie;
    • badanie ogólne moczu – może pojawić się krwinkomocz (charakterystyczny dla zakażeń wirusowych) i białkomocz;
    • stężenie prokalcytoniny.

     

    Jakie badania zrobić?

     

    U noworodków – ze względu na częste rozprzestrzenianie się zakażenia drogą krwi – często konieczne jest wykonanie posiewu krwi.

    Zakażenia układu moczowego mogą być związane z nieprawidłowościami w budowie i funkcji układu moczowego, a do ich wykluczenia przydatne są badania obrazowe:

    • USG – badanie ultrasonograficzne przez swoją nieinwazyjność jest podstawowym badaniem obrazowym w diagnostyce ZUM; pozwala na ocenę budowy układu moczowego;
    • RTG przeglądowe jamy brzusznej – pozwala na uwidocznienie zwapnień;
    • cystouretrografia mikcyjna (CUM) – pozwala na wykrycie odpływów pęcherzowo-moczowodowych;
    • renoscyntygrafia statyczna – pozwala na ocenę funkcji miąższu nerki; w czasie badania podawany jest dożylnie radioznacznik, który na chwilę gromadzi się w nerkach;
    • renoscyntygrafia dynamiczna – pozwala na ocenę opróżniania dróg moczowych;
    • tomografia komputerowa z dożylnym podaniem kontrastu.

    Badaniem obrazowym, które powinno być wykonane jako pierwsze u każdego dziecka z ZUM jest USG. Pozostałe badania wykonywane są w przypadku nieprawidłowości w badaniu USG oraz gdy istnieją wskazania do nich. O konieczności ich wykonania zawsze powinien decydować lekarz.

     

    Leczenie ZUM u dzieci

     

    Podstawą w leczeniu zakażeń układu moczowego u dzieci jest stosowanie antybiotyków oraz chemioterapeutyków. Dobór leku, droga jego podania (doustna, dożylna, domięśniowa) oraz długość antybiotykoterapii zależą między innymi od wieku dziecka oraz ciężkości objawów.

    Niemowlęta i małe dzieci z ciężkim przebiegiem ZUM nierzadko muszą być leczone w warunkach szpitalnych. Antybiotyk wybierany jest albo na podstawie antybiogramu, albo empirycznie, to znaczy stosuje się antybiotyk skuteczny w zakażeniu wywołanym przez Escherichia coli.

    Najczęściej stosowanymi lekami są: nitrofurantoina, trimetoprim z sulfametoksazolem, amoksycylina, aksetyl cefuroksymu oraz ceftriakson.

    Istotne w leczeniu ZUM u dzieci jest odpowiednie nawadnianie chorego dziecka. Ważne, by dziecko jak najwięcej piło i jak najczęściej oddawało mocz, a co za tym idzie, wypłukiwało bakterie z dróg moczowych. Polecane jest także zakwaszanie moczu poprzez przyjmowanie witaminy C.

    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.