zarejestruj się zaloguj się

Śródmiąższowe zapalenie nerek

Tekst: lek. Małgorzata Haras-Gil
Śródmiąższowe zapalenie nerek
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 22. kwietnia, 2014

W śródmiąższowym zapaleniu nerek uszkodzeniu ulega tkanka śródmiąższowa. Najczęstszą przyczyną choroby są procesy immunologiczne, rozwijające się jako odpowiedź na działanie czynnika toksycznego (głównie leków). Rzadziej zapalenie wywołują drobnoustroje. Niestety, aż 50 % chorych na ostre zapalenie, cierpi z powodu stałego upośledzenia funkcji nerek.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest ostre śródmiąższowe zapalenie nerek?

     

    Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek to zapalenie, które pojawia się nagle, o dużej dynamice zmian. Charakteryzuje się ciężkim i gwałtownym przebiegiem. Ze względu na różnoraką etiologię, podzielono to zapalenie, na cztery kategorie:

    • spowodowane stosowaniem leków – stanowi główną przyczynę uszkodzenia nerek (ponad 30 %). Lekami, które dominują w tej grupie są Niesteroidowe Leki Przeciwzapalne - NLPZ (naproksen, indometacyna, piroksykam, fenoprofen, fenylobutazon), antybiotyki (tetracykliny, ampicylina, metycylina, penicylina, ryfampicyna, wankomycyna, ciprofloksacna, erytromycyna, sulfonamidy). Lekami, które mogą wywołać ostre zapalenie, jednak zdarza się to znacznie rzadziej, są: leki moczopędne, leki przeciwwirusowe, interferon, omeprazol, allopurynol;
    • wywołane przez czynnik infekcyjny – rzadko zdarza się, aby proces zapalny dotyczył jedynie tkanki śródmiąższowej nerki. Najczęściej, rozwija się jako zapalenie wtórne do zakażenia kłębuszków nerkowych, odmiedniczkowego zapalenia nerek, lub towarzyszy ogólnoustrojowej infekcji. Jeśli ostremu odmiedniczkowemu zapaleniu nerek towarzyszy uszkodzenie tkanki śródmiąższowej, obserwuje się w badaniu ogólnym moczu obecność eozynofilów (w OOZN typowo obecne są: leukocyturia, bakteriomocz i wałeczki leukocytowe). Patogenami powodującymi najczęściej ostre śródmiąższowe zapalenie nerek są bakterie (Legionella, Brucela, Salmonella, Streptococcus). Rzadziej spotykana jest etiologia wirusowa (dominuje zakażenie wirusem Epsteina-Barr, Cytomegalowirusem lub wiresem Hanta). Sporadycznie, czynnikiem zakaźnym są mikoplazmy i pierwotniaki (zakażenia o takiej etiologii dotyczą zwykle osób o obniżonej odporności immunologicznej, leczonych immunosupresyjnie, zakażonych wirusem HIV);
    • zapalenie rozwijające się w przebiegu chorób układowych – choroby układowe, zwane także chorobami z autoagresji, związane są z produkcją przez organizm przeciwciał, skierowanych przeciwko prawidłowym, własnym białkom. W wyniku interakcji pomiędzy nimi tworzą się kompleksy immunologiczne, które odkładając się w różnych narządach organizmu prowadzą do uszkodzenia tych narządów. Zajęcie tkanki śródmiąższowej nerek następuje jako proces wtórny do zajęcia kłębuszków nerkowych, które bardzo często są uszkadzane w toczniu rumieniowatym układowym. W innych chorobach z autoagresji (zespole Sjogrena, sarkoidozie) nie dochodzi do uszkodzenia kłębuszków nerkowych. Proces zapalny dotyczy jedynie tkanki śródmiąższowej;
    • idiopatyczne – o nieznanej przyczynie.

     

    Śródmiąższowe zapalenie nerek – objawy

     

    Niestety, brak patognomicznego objawu dla ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek. Najczęściej obserwowanymi symptomami są:

    • zaburzenia oddawania moczu (skąpomocz) i krwiomocz (obecność krwi w moczu),
    • ból w okolicy lędźwiowej,
    • pojawienie się osutki (wysypki) plamisto – grudkowej w różnych miejscach ciała,
    • gorączka,
    • bóle stawów,
    • obrzęki
    • nadciśnienie tętnicze.

    Zwykle jednak nie obserwuje się wszystkich objawów. Jeśli przyczyną śródmiąższowego zapalenia nerek są leki, pojawienie się objawów następuje około 3 tygodni po rozpoczęciu terapii. Wówczas, najbardziej typowymi objawami są: ból okolicy lędźwiowej, skąpomocz, osutka oraz gorączka, które występują jednocześnie. Jeśli śródmiąższowe zapalenie nerek jest procesem wtórnym, np. do zakażenia ogólnoustrojowego, obserwuje się objawy choroby podstawowej.

     

    Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek – rozpoznanie i leczenie

     

    Rozpoznanie ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek zostaje postawione na podstawie obrazu klinicznego. Przeprowadzona diagnostyka pozwala przede wszystkim wykluczyć inne przyczyny nagle pojawiającej się nefropatii.

    W badaniu ogólnym moczu uwagę zwraca eozynofilia (obecność eozynofilów w moczu). Stężenie białka w moczu jest na ogół niewielkie (poniżej 1 g/dobę). Jeśli wydalanie białka z moczem jest większe (powyżej 3,5 g/dobę, tzw. białkomocz nerczycowy), sugeruje to, że przyczyną zapalenia jest lek z grupy NSLPZ.

    W badaniu krwi, brak typowych odchyleń od normy. Może występować eozynofilia.

    Pewne rozpoznanie można postawić po wykonaniu biopsji nerki oraz badania histopatologicznego. Nie jest to jednak procedura stosowana standardowo. Wykonywana jest tylko wtedy, kiedy istnieją wątpliwości co do przyczyny choroby.

    Podstawową metodą leczenia ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek jest wyeliminowanie czynnika sprawczego. Jeśli przyczyną choroby są leki, należy jak najszybciej odstawić ten lek. Czasem konieczna jest terapia glikokortykosteroidami (zmniejsza odczyn zapalny, ogranicza obszar uszkodzenia nerek i zwiększa szanse na powrót prawidłowej funkcji narządu). Jeśli po około 3 tygodniach terapii nie obserwuje się poprawy, należy rozważyć terapię cyklofosfamidem.

    Rokowanie uzależnione jest od czasu, jaki upłynie do postawienia trafnej diagnozy i rozpoczęcia prawidłowego leczenia. Niestety, u około 50 % chorych obecne jest różnego stopnia upośledzenie funkcji nerek.

     

    Co to jest przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek?

     

    Przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek to zapalenie, którego przebieg długo pozostaje bezobjawowy. W związku z tym, że manifestacja objawów jest niewielka, zapalenie jest lekceważone, zarówno przez pacjentów jak i lekarzy. Z czasem dochodzi do stopniowego pogarszania funkcji nerek, upośledzenia filtracji kłębuszkowej i rozwinięcia przewlekłej niewydolności nerek. Ze względu na przyczynę, wyróżniono:

    • zapalenie pierwotne – wywołane lekami (tzw. nefropatia analgetyczna – spowodowana nadużywaniem leków przeciwbólowych przez ponad 3 lata), stosowaniem litu (stosowany przez ponad 15 lat), zaburzeniami metabolicznymi, głównie hipokaliemią (przewlekle obniżone stężenie potasu), gruźlicą nerek lub w przebiegu przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek;
    • zapalenie wtórne – rozwija się wtórnie do innych chorób nerek (zapalenia kłębuszków nerkowych, nefropatii niedokrwiennej spowodowanej miażdżycą naczyń nerkowych, nefropatią zaporową, nefropatią refluksową, torbielowatością nerek).

    W badaniu ogólnym moczu uwagę zwraca obniżonagęstość względna moczu (około 1.010), białkomocz, leukocyturia. Krwinkomocz zdarza się rzadko.

    Dodatkowo obserwuje się zaburzenia gospodarki wodno – elektrolitowej (obniżenie stężenia jonów potasu, wapnia, magnezu, sodu), niedokrwistość normocytową, wysokie stężenie kreatyniny któremu towarzyszy obniżony wskaźnik GFR (wskaźnik przesączania kłębuszkowego).

    W badaniu USG obserwuje się zmniejszone wymiary nerek. Nerki mają nierówny obrys.

    Podstawowym zadaniem lekarza jest rozpoznanie przyczyny przewlekłego śródmiąższowego zapalenia nerek oraz wyeliminowanie jej. Dodatkowo, należy wdrożyć terapię hamującą uszkodzenie nerek i leczyć choroby współistniejące. Jednym z elementów terapii jest leczenie żywieniowe, które uzależnione jest od stopnia uszkodzenia nerek. Ogólne zasady mówią o ograniczeniu spożywania białka, sodu, fosforu oraz potasu.

    Leczenie farmakologiczne polega na zmniejszeniu wydzielania białka z moczem (poprzez zastosowanie leków obniżających ciśnienie krwi: ACEI – inhibitorów konwertazy aniotensynowej lub ARB – brokery receptora dla angiotensyny). Leki te należy stosować nawet wtedy, kiedy pacjent ma prawidłowe ciśnienie krwi. Dodatkowo, należy leczyć hiperlipidemię (poprzez zastosowanie statyn, które obniżają stężenie cholesterolu całkowitego lub fibratów, obniżających stężenie triglicerydów). Bardzo ważna jest kontrola diurezy. Chory powinien oddawać około 2 l moczu na dobę. Należy także leczyć niedokrwistość. Początkowo należy uzupełnić niedobory żelaza, a następnie podawać leki pobudzające erytropoezę (erytropoetyna).

    Jeśli wskaźnik przesączania kłębuszkowego (GFR) wynosi 15-20 ml/min, należy rozpocząć przygotowania do leczenia nerkozastępczego.

    Autor: lek. Małgorzata Haras-Gil
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.