zarejestruj się zaloguj się

Skąpomocz i bezmocz

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Skąpomocz i bezmocz
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 29. maja, 2014

Skąpomocz (oliguria) i bezmocz (anuria) to stany, w których stwierdza się to zmniejszone wydalanie moczu. Szczególnie groźny dla zdrowia jest bezmocz, czyli wydalanie na dobę mniej niż 100 ml moczu. Wymaga szybkiej interwencji lekarskiej. Przyczyny bezmoczu i skąpomoczu to niemal zawsze choroby nerek. Bezmocz może wskazywać na poważne uszkodzenie nerek.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest skąpomocz i bezmocz?

     

    Skąpomocz i bezmocz to stany, w których występuje zmniejszone wydalanie moczu. O skąpomoczu (oligurii) mówimy, gdy chory wydala mniej niż 500 ml moczu na dobę a o bezmoczu (anurii), gdy wydala mniej niż 100 ml moczu na dobę. Bezmocz jest stanem szczególnie groźnym dla zdrowia a rozpoznanie jego przyczyny powinno być szybko postawione. Przyczyny skąpomoczu i bezmoczu nie zawsze są związane z chorobami nerek.

    Leczenie bezmoczu skupia się głównie na leczeniu jego przyczyny. Im wcześniej wdrożone zostanie odpowiednie leczenie, tym większa szansa na jego powodzenie zanim dojdzie do groźnych powikłań.

     

    Skąpomocz – przyczyny

     

    Jak wcześniej wspomniano skąpomocz to zmniejszone dobowe wydalanie moczu (poniżej 500 ml na dobę u osób dorosłych). U niemowląt o skąpomoczu mówimy, gdy wydalają mniej niż 1 mililitr na kilogram masy ciała na godzinę, u starszych dzieci, gdy jest to pół mililitra. Przyczynami zmniejszonej diurezy mogą być:

    • nadmierna utrata wody (na przykład u osób uporczywie wymiotujących, z biegunką lub w przypadku występowania zlewnych potów).
    • w przebiegu gorączki (szczególnie długotrwałej)
    • w przypadkach utrudnienia odpływu z dróg moczowych, kamicy nerkowej, w ostrej niewydolności nerek, w kłębuszkowym zapaleniu nerek, w wodonerczu czy mocznicy

     

    Bezmocz – przyczyny

     

    Bezmocz to groźny stan patologiczny, w którym chory wydala dobowo mniej niż 100 mililitrów moczu. Przyczyny bezmoczu są podobne jak w skąpomoczu. Dzieli się je na trzy grupy: przednerkowe, nerkowe i zanerkowe. Generalnie przyczyną jest ostra niewydolność nerek (która może być niewydolnością przednerkową, nerkową lub zanerkową).

    Przednerkowe przyczyny bezmoczu to takie, w których proces chorobowy wpływa na objętość krwi krążącej przez co na czynność nerek (mniej krwi oznacza mniejsze przesączanie kłębuszkowe i mniejsza produkcję moczu). Do przyczyn przednerkowych bezmoczu należą:

    • odwodnienie (spowodowane na przykład obfitymi wymiotami, biegunkami czy rozległymi oparzeniami),
    • duża utrata krwi,
    • wstrząs (septyczny, kardiogenny).

     

    Bezmocz a choroby nerek

     

    Przyczyny nerkowe bezmoczu są bezpośrednio związane z choroba toczącą się w obrębie samych nerek lub zaburzeniem ich funkcji. Są to między innymi:

    • choroby nerek (np. odmiedniczkowe zapalenie nerek, kłębuszkowe zapalenie nerek),
    • przyczyny toksyczne (leki, toksyczne substancje, radiologiczne środki kontrastowe),
    • układowe zapalenia naczyń,
    • choroby układowe zajmujące nerki (toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa),
    • rzucawka i stan przedrzucawkowy,
    • zespół hemolityczno mocznicowy i zakrzepowa plamica małopłytkowa,
    • złośliwe nadciśnienie tętnicze,
    • sarkoidoza,
    • ostre odrzucanie nerki przeszczepionej.

    Do przyczyn zanerkowych bezmoczu (niedrożność dróg odprowadzających mocz) należą:

    • kamica nerkowa,
    • nowotwory (zajęcie lub ucisk guza na drogi moczowe),
    • zrosty pooperacyjne,
    • choroby pęcherza moczowego (pęcherz neurogenny, rak pęcherza moczowego),
    • choroby prostaty (łagodny przerost, rak),
    • choroby cewki moczowej (cało obce, uraz, złóg),
    • schistosomatoza (choroba pasożytnicza).

    Oprócz zmniejszonego oddawania moczu chorzy skarżą się również na inne objawy takie jak brak apetytu, nudności i wymioty, osłabienie, bóle brzucha. Niekiedy pojawia się krwiomocz. Objawy zależą oczywiście od przyczyny bezmoczu – inne będą w kamicy nerkowej a inne we wstrząsie czy krwawieniu.

     

    Skąpomocz i bezmocz – diagnostyka i leczenie

     

    Mała ilość moczu wymaga odpowiedniej diagnostyki i wdrożenia leczenia. Diagnostyka oraz postępowanie lecznicze zależy przede wszystkim od przyczyny (leczenie bezmoczu jest przyczynowe).

    Zawsze wykonuje się badania laboratoryjne moczu oraz krwi (ocenia się czynność nerek sprawdzając poziomy mocznika i kreatyniny, jonów oraz współczynnik przesączania kłębuszkowego – GFR).

    W większości przypadków konieczne są badania obrazowe takie jak RTG czy USG jamy brzusznej uwidaczniające układ moczowy a także jego otoczenie (możliwy ucisk z zewnątrz na drogi moczowe).

    Bezmocz wymaga hospitalizacji. Może skutkować zatruciem organizmu produktami przemiany materii czy zwiększonym stężeniem jonów w surowicy krwi (niezwykle groźne jest zwiększone stężenie potasu, które może skutkować nawet nagłym zatrzymaniem krążenia). Niejednokrotnie konieczne jest cewnikowanie lub nawet nakłucie nadłonowe. Czasem wystarczające jest podanie leków i nawodnienie chorego, czasem wymagana jest transfuzja krwi czy dializoterapia. W skrajnych przypadkach uszkodzenia nerki niezbędne okazuje się jej przeszczepienie. W niektórych przypadkach (kamica, nowotwory) leczenie jest zabiegowe.

    Należy pamiętać, że im wcześniej odpowiednie leczenie zostanie wdrożone tym większa jest szansa na jego powodzenie tak by uniknąć groźnych powikłań i nieodwracalnego uszkodzenia nerek.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Czym jest bezmocz (anuria)?
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.