zarejestruj się zaloguj się

Rak pęcherza moczowego

Tekst: lek. Marek Rębowski
Rak pęcherza moczowego
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. listopada, 2013

Rak pęcherza moczowego jest nowotworem dotyczącym głównie ludzi starszych. Średnia wieku w momencie rozpoznania wynosi 65 lat. Częściej dotyka on ludzi zamieszkujących miasta niż wsie. Jest on najczęstszym nowotworem dróg moczowych.

lek. Marek Rębowski
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Budowa pęcherza moczowego

     

    Pęcherz moczowy (vesicaurinaria) jest narządem znajdującym się w miednicy mniejszej. Ma on najbardziej powierzchowne położenie pośród wszystkich innych organów miednicy. Kiedy pęcherz jest pusty, ma kształt piramidy i znajduje się w całości w miednicy. W przypadku, gdy jest on wypełniony, przemieszcza się ku górze, w stronę jamy brzusznej. Pojemność pęcherza moczowego wynosi około 0,5 l, może się on jednak rozciągać do znacznie większych objętości. Ściana pęcherza moczowego składa się z trzech warstw: błony śluzowej, błony mięśniowej i błony zewnętrznej.

     

    Co to jest rak pęcherza moczowego?

     

    Rak pęcherza moczowego najczęściej rozwija się z nabłonka przejściowego (urotelialnego) dróg moczowych, co stanowi około 90 % nowotworów pęcherza moczowego. Pozostałe 10 %to rak rozwijający się z nabłonka płaskiego i rak gruczołowy pęcherza. Klinicznie najbardziej istotny zdaje się być rak urotelialny, ponieważ pozostałe albo nie występują w naszym rejonie geograficznym albo są wyjątkowo rzadkie.

    Pośród raków pęcherza moczowego najczęstsze, bo w około 2/3, są te które rosną powierzchownie i mogą być kwalifikowane do leczenia miejscowego. Pozostała 1/3 to nowotwory wieloogniskowe, które wymagają bardziej rozbudowanego leczenia oraz wiążą się z większym ryzykiem wznowy.

    Guzy pęcherza moczowego mogą wzrastać w różny sposób. Najczęściej umiejscowione są w tylnej oraz bocznych ścianach pęcherza i przyjmują postać brodawek. Mogą być też litymi guzami i owrzodzeniami, które naciekają gruczoł krokowy, pęcherzyki nasienne czy moczowody. Istnieje również ryzyko utworzenia przetoki, czyli nieprawidłowego kanału do pochwy bądź odbytnicy. Oczywiście występuje też ryzyko powstania przerzutów do regionalnych i okołoaortalnych węzłów chłonnych. W stadiach zaawansowanych przerzuty mogą drogą naczyń krwionośnych umiejscowić się w wątrobie, płucach czy szpiku kostnym.

     

    Czynniki ryzyka rozwoju raka pęcherza moczowego

     

    Nowotwór pęcherza moczowego częściej dotyka osoby zamieszkałe w miastach. Związane jest to z narażeniem na szkodliwe substancje wykorzystywane w przemyśle. W Stanach Zjednoczonych 1/3 raków pęcherza moczowego występuje u ludzi narażonych zawodowo na czynniki rakotwórcze (karcinogeny). Nowotwory ujawniają się po kilku bądź kilkunastu latach od momentu pierwszego zadziałania karcinogenu. Szczególne ryzyko wystąpienia nowotworu występuje zatem u osób pracujących w przemyśle barwnikowym (ze względu na rakotwórcze działanie barwników anilinowych). Inne grupy zawodowe to pracownicy przemysły farbiarskiego, skórzanego oraz gumowego.

    Osoby palące tytoń są czterokrotnie bardziej narażone na wystąpienie raka pęcherza moczowego niż ludzie niepalący.

    Również terapia lekami, jak fenacetyna czy cyklofosfamid oraz radioterapia stosowana najczęściej z powodu raka szyjki macicy, mogą zwiększać ryzyko powstania tego nowotworu.

    Znany jest również związek między zakażeniem przywrą krwi (Schistosomahaematobium) a występowaniem guza pęcherza.

     

    Objawy raka pęcherza moczowego

     

    Objawami raka pęcherza moczowego są:

    • krwiomocz– ma charakter nagły i bezbolesny,
    • ból w okolicy lędźwiowej i nad spojeniem łonowym – może być spowodowany przez zatkanie odpływu moczu przez skrzepliny krwi znajdujące się w pęcherzu,
    • częstomocz,
    • bolesne parcie na mocz,
    • wyczuwalny guz w okolicy nadłonowej – występuje jednak w zaawansowanych stadiach.

     

    Rozpoznanie raka pęcherza moczowego

     

    Wstępnym badaniem, mającym na celu wykluczenie innych przyczyn wspomnianych objawów, jest badanie ogólne moczu wraz z badaniem mikrobiologicznym. Może istnieć bowiem zakaźna przyczyna objawów ze strony układu moczowego. W przypadku wystąpienia krwawienia z dróg moczowych wykonywane jest obrazowe badanie ultrasonograficzne (USG).

    Lekarz nie może jednak postawić rozpoznanie raka pęcherza moczowego tylko na podstawie wcześniej wymienionych objawów i badań podstawowych. Konieczne jest przeprowadzenie badań bardziej specjalistycznych. Sposobem na stwierdzenie obecności raka pęcherza jest przeprowadzenie cystoskopii, w trakcie której pobiera się wycinki nabłonka. Jest to procedura inwazyjna, polegająca na wprowadzeniu pacjentowi przez cewkę moczową do pęcherza wziernika, zwanego cystoskopem. Przyrząd ten pozwala na oglądanie przezeń bądź na ekranie monitora błony śluzowej pęcherza moczowego. Po przeprowadzeniu oceny wzrokowej, przez specjalne kanały w cystoskopie wprowadzane są szczypce, którymi pobiera się wycinki błony. W celu poprawienia komfortu badania, stosowane są środki znieczulające, którymi pokrywa się wprowadzany przez cewkę cystoskop. Pobrane wycinki błon śluzowych są następnie przesyłane do laboratorium histopatologicznego, gdzie oceniane są pod kątem zajścia przemiany nowotworowej.

     

    Rak pęcherza moczowego - diagnostyka

     

    W celu dalszej diagnostyki raka pęcherza moczowego przeprowadzana jest tomografia komputerowa jamy brzusznej i miednicy z użyciem środków cieniujących, czyli preparatów uwidaczniających w badaniu struktury, które lekarz chce skontrolować. Badanie to umożliwia stwierdzenie czy nowotwór, występujący w ścianie pęcherza nacieka struktury sąsiadujące. Pozwala też ocenić ewentualne zajęcie węzłów chłonnych oraz obecność przerzutów w innych narządach.

    Rakowi pęcherza moczowego towarzyszyć mogą również guzy górnego odcinka układu moczowego czyli moczowodów oraz nerek. Te zmiany również pozwala wykryć badanie tomograficzne. Po zebraniu powyższych informacji, lekarz ma możliwość umieścić nowotwór w skali TNM. Skala ta bierze pod uwagę wielkość nowotworu, obecność nacieków, zajęcie węzłów chłonnych oraz obecność przerzutów. Wiedza o tym, gdzie dany nowotwór znajduje się w skali TNM pozwala ocenić stopień jego zaawansowania. Ten natomiast jest potrzebny w celu dobrania odpowiedniego postępowania leczniczego.

     

    Leczenie raka pęcherza moczowego

     

    W zależności od stopnia zaawansowania nowotworu, dobierane jest odpowiednie leczenie. Zawsze jest to jednak leczenie operacyjne. Jedynie w sytuacji, gdy u pacjenta występuje postać rozsiana raka pęcherza moczowego, możliwe jest zastosowanie radio- czy chemioterapii. Służą one jednak tylko wydłużeniu czasu przeżycia, a nie całkowitemu wyleczeniu.

    U 75 – 85 % pacjentów występują jednak zmiany powierzchowne, które można leczyć operacyjnie poprzez przezcewkową radykalną elektroresekcję guza (TURT). Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu przewodowym, czyli miejscowym lub w znieczuleniu ogólnym. Operację tę można określić jako pewnego rodzaju rozwinięcie badania cystoskopowego. Polega bowiem na wprowadzeniu przez cystoskop specjalnego narzędzia, tzw. resektoskopu. Posiada on własny układ optyczny oraz pętlę elektryczną, przy pomocy której usuwane są tkanki zmienione nowotworowo. U osób obarczonych zwiększonym ryzykiem nawrotu, stosowane jest dodatkowe leczenie, polegające na wprowadzaniu szczepionki BCG (czyli szczepionki przeciwgruźliczej) oraz leków cytostatycznych bezpośrednio do pęcherza.

    U pacjentów będących w bardziej zaawansowanych stadiach rozwoju nowotworu konieczne może się okazać całkowite usunięcie pęcherza wraz z okolicznymi narządami: macicą, jajowodami, cewką moczową, pęcherzykami nasiennymi, gruczołem krokowym. Dodatkowo konieczne jest usunięcie węzłów chłonnych znajdujących się w miednicy mniejszej.

     

    Rokowanie w raku pęcherza moczowego

     

    Im wcześniej nowotwór zostaje rozpoznany, tym lepsze rokowanie u chorego. Pacjenci, u których zaawansowanie zmian pozwalało na wdrożenie leczenia przezcewkowego metodą TURT przeżywają następne 5 lat w 80 – 90 %. Nie należy więc bagatelizować wcześniej wspomnianych objawów, ale jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Pacjenci, którzy przeszli operację usunięcia raka pęcherza moczowego, muszą być też świadomi, iż może dawać on nawroty i pozostawać pod ścisłą opieką poradni specjalistycznej.

    Autor: lek. Marek Rębowski
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Uroflowmetria
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.