zarejestruj się zaloguj się

Pęcherz nadreaktywny

Tekst: lek. Adam Madej
Pęcherz nadreaktywny
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. czerwca, 2014

Pęcherz nadreaktywny jest chorobą w której występują następujące objawy: parcie na mocz, częste oddawanie moczu i oddawanie moczu w nocy. Nadreaktywność pęcherza diagnozowana jest głównie u kobiet. Częstość występowania choroby wrasta wraz z wiekiem. Jako przyczynę nadreaktwności pęcherza wskazuje się nadreaktywność wypieracza i mimowolnych skurczów pęcherza.

lek. Adam Madej
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest pęcherz nadreaktywny?

     

    Jest to choroba, której objawy dotyczy głównie kobiet, jej objawy nasilają się wraz z wiekiem. Istotą choroby jest oddawanie moczu niezlaeżnie od woli, co jest wynikiem naglącego parcia, którego nie można kontrolować. Nie należy mylić nadreaktywności pęcherza z nietrzymaniem moczu, są to dwie różne choroby. Charakteryztyczne jest nie tylko parcie na mocz, ale także częste oddawanie moczu w dzień i w nocy.

    Przyczyna nadreaktywności pęchrza nie została do końca wyjaśniona. Zespół objawów pęcherza nadreaktywnego spowodowany jest zaburzeniem czynności skurczowej mięśnia wypieracza, co prowadzi do jego nadwrażliwości i częstszych skurczów oraz zaburzone jest unerwienie pęcherza moczowego.

     

    Pęcherz nadreaktywny – kogo dotyczy?

     

    Częstość występowania pęcherza nadreaktywnego w społeczeństwie europejskim określa się w literaturze naukowej średnio na 16%. W różnych badaniach, opartych głównie o wyniki ankiet przeprowadzanych telefonicznie częstość występowania pozostaje pomiędzy 7, a 30%.

    Choroba ta nieznacznie częściej dotyczy kobiet. Częstość występowania pęcherza nadreaktywnego wzrasta wraz z wiekiem, najczęściej dotyczy osób powyżej 60. roku życia. W badaniach epidemiologicznych najczęstszym objawem podawanym przez chorych jest częstomocz – występuje w 85%, parcia naglące występują u ponad połowy pacjentów, nietrzymanie moczu z parcia u jednej trzeciej.

     

    Oddawanie moczu

     

    Czynności jakie wykonuje pęcherz moczowy można podzielić na dwie fazy:

    • fazę napełniania czyli gromadzenia moczu,
    • fazę opróżniania czyli wydalania moczu zwaną inaczej mikcją.

    Faza, w której znajduje się pęcherz moczowy zależy od przewagi jednego z dwóch przeciwstawnych części układu nerwowego autonomicznego – współczulnego lub przywspółczulnego. Układ nerwowy autonomiczny unerwia narządy wewnętrzne i kieruje ich funkcją niezależnie od naszej woli, w przeciwieństwie do układu somatycznego, który unerwia głównie mięśnie, a ich działanie zależne jest od naszej woli, podlega kontroli świadomości.

    Każdy narząd wewnętrzny, w tym pęcherz moczowy, unerwiony jest zarówno przez włókna nerwowe współczulne, jak i przywspółczulne. W zależności od potrzeb organizmu w danej sytuacji przeważa impulsacja nerwowa z jednej z części układu autonomicznego. Część współczulna tzw. pobudzająca przeważa w sytuacjach stresowych np. walki, ucieczki, odpowiada za przyśpieszenie akcji serca, rozszerzenie źrenic, wydzielanie adrenaliny oraz trzymanie moczu. Część przywspółczulna działa przeciwnie, zyskuje przewagę podczas odpoczynku, pobudza trawienie, wydzielanie insuliny oraz promuje opróżnianie pęcherza moczowego.

    Za procesy związane z gromadzeniem i wydalaniem moczu odpowiadają następujące mięśnie:

    • wypieracz, czyli mięśniówka gładka pęcherza moczowego, którego skurcz prowadzi do opróżnienia pęcherza moczowego,
    • zwieracze – wewnętrzny i zewnętrzny – które odpowiadają za trzymanie moczu.

    Praca tych mięśni regulowana jest przez układ nerwowy autonomiczny oraz przez ośrodki nerwowe znajdujące się:

    • w rdzeniu kręgowym (ośrodek oddawania moczu w części krzyżowej rdzenia),
    • w pniu mózgu (mostowy ośrodek mikcji).

     

    Nadreaktywność wypieracza

     

    W fazie gromadzenia moczu w pęcherzu, kiedy dominuje układ współczulny pęcherz moczowy wypełnia się moczem, ulegają pobudzeniu receptory wrażliwe na rozciąganie znajdujące się w ścianie pęcherza moczowego. Od receptorów biegnie impulsacja wstępująca do ośrodków w rdzeniu kręgowym i w pniu mózgu. U małych dzieci, kiedy nie są wykształcone mechanizmy kontroli nad oddawaniem moczu, przy pewnym wypełnieniu pęcherza ośrodek oddawania moczu w rdzeniu kręgowym wysyła impulsację do mięśnia wypieracza i dziecko oddaje mocz odruchowo, nie panując nad tym procesem.

    U dorosłych ośrodek w rdzeniu pozostaje pod kontrolą wyższego ośrodka w pniu mózgu, który podczas gromadzenia moczu wysyła impulsację zstępującą do wypieracza powodującą jego rozkurcz oraz od zwieraczy – powodując ich skurcz. Odczuwamy parcie, ale nie oddajemy moczu natychmiast, możemy świadomie odwlec ten moment w czasie.

    W fazie opróżniania, kiedy dominuje układ przywspółczulny oraz kiedy świadomie zdecydujemy się oddać mocz, ośrodek w pniu mózgu wysyła impulsację zstępującą do mięśnia wypieracza powodując jego skurcz oraz do zwieracza wewnętrznego cewki, powodując jego rozkurcz. Wzrasta ciśnienie w pęcherzu moczowym, co w połączeniu ze świadomym rozluźnieniem zwieracza zewnętrznego cewki moczowej, skutkuje oddaniem moczu. Nadreaktywność wypieracza jest wynikiem mimowolnych skurczów pęcherza. Leży u podstaw nadreaktywności pęcherza moczowego.

     

    Pęcherz nadreaktywny – przyczyny

     

    Dokładne przyczyny pęcherza nadreaktywnego nie są do końca poznane. Zespół objawów pęcherza nadreaktywnego spowodowany jest zaburzeniem opisanych wyżej mechanizmów, to znaczy zaburzona jest czynność skurczowa mięśnia wypieracza, co prowadzi do jego nadwrażliwości i częstszych skurczów oraz zaburzone jest unerwienie pęcherza moczowego.

    Istnieją jednak czynniki, które predysponują do wystąpienia nadreaktywności pęcherza. Ich obecność przyczynia się do zmian w aparacie mięśniowym i nerwowym pęcherza moczowego. Do tych czynników zalicza się:

    • otyłość,
    • cukrzycę,
    • nadmierne przyjmowanie płynów,
    • spożycie kofeiny,
    • atrofię urogenitalną oraz zaburzenia statyki dna miednicy.

    Atrofia urogenitalna obejmuje zmiany zachodzące w układzie moczowo-płciowym kobiet po menopauzie, związane z niedoborem estrogenów. Obejmują one zmiany zanikowe nabłonka pochwy, sromu, łechtaczki, zaburzenia elastyczności pochwy, zmianę flory bakteryjnej oraz pH pochwy.

    Zaburzenia statyki dna miednicy dotyczą zmian zachodzących w aparacie mięśniowo-więzadłowym miednicy mniejszej, który odpowiada za prawidłowe położenie narządów tam zlokalizowanych. Zmiany te zachodzące pod wpływem starzenia się organizmu, a także przebytych ciąż i porodów dotyczą obniżenia napięcia mięśni i zaburzenia ich unerwienia. Mogą one prowadzić do wypadania narządów, nietrzymania moczu i stolca, dolegliwości bólowych.

     

    Pęcherz nadreaktywny – objawy

     

    Pęcherz nadreaktywny jest określeniem jednostki chorobowej w której występuje zespół następujących objawów:

    1. parcie nagląc,
    2. częste oddawanie moczu – częstomocz,
    3. oddawanie moczu w nocy – nykturia.

    Parcie naglące to uczucie silnego parcia na pęcherz moczowy wraz z nagłą koniecznością oddania moczu. Parcia mogą mieć różne nasilenie. U części pacjentów parcie naglące może być na tyle silne, że prowadzi do nietrzymania moczu – chory nie może zdążyć do toalety. Jest to tzw. nietrzymanie moczu z parcia.

    Częstomocz jest to częste oddawanie moczu w ciągu dnia. Może być rozpoznany, jeżeli chory oddaje mocz osiem lub więcej razy na dobę (tzw. częstomocz 24-godzinny).

    Nykturia jest to konieczność oddawania moczu w nocy więcej niż jeden raz. Zespół opisanych objawów może towarzyszyć wielu chorobom pęcherza moczowego np. zapaleniu pęcherza moczowego, kamicy pęcherza moczowego, chorobie nowotworowej pęcherza, łagodnemu rozrostowi stercza, wypadaniu narządu rodnego i innym. Dlatego też rozpoznanie pęcherza nadreaktywnego może być postawione przez lekarza po wykluczeniu innych chorób dróg moczowych.

    Autor: lek. Adam Madej

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.