zarejestruj się zaloguj się

Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Tekst: lek. Małgorzata Haras-Gil
Odmiedniczkowe zapalenie nerek
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. października, 2013

Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest zapalną chorobą nerek o etiologii bakteryjnej. Postać ostra należy do najcięższych chorób układu moczowego. Charakterystyczne są dla niej zmiany martwiczo-ropne lub tworzenie się ropni w miąższu nerki. Objawy odmiedniczkowego zapalenia nerek to: ból w okolicy lędźwiowej, skąpomocz, gorączka, uczucie parcia na mocz. Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest odmiedniczkowe zapalenie nerek?

     

    Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest chorobą zapalną nerek u podłoża której leżą bakterie. Postać ostra odmiedniczkowego zapalenia nerek należy do najcięższych chorób układu moczowego. Charakterystyczne są dla niej zmiany martwiczo-ropne. W nerkach mogą tworzyć się ropnie. W dalszym przebiegu choroby może dojść do gromadzenia ropnego wysięku w miedniczkach nerkowych, kielichach oraz moczowodzie. Stan ten nazywany został roponerczem (pyonephrosis). Aby zapobiec rozwojowi ogólnoustrojowego zakażenia należy niezwłocznie wdrożyć terapię. Jak więc rozpoznać typowe objawy odmiedniczkowego zapalenia nerek?

    Do rozwoju zapalenia dochodzi w wyniku infekcji bakteryjnej. Najczęściej są to Gram-ujemne pałeczki jelitowe Escherichia Coli (E.coli). Bakteria zaliczana jest do flory fizjologicznej jelita grubego człowieka. Spełnia istotną funkcję w organizmie – bierze udział w rozkładaniu resztek pokarmowych oraz syntezie niektórych witamin. Niestety, jeśli bakteria przedostanie się do innego układu, choćby układu moczowego, staje się czynnikiem sprawczym różnych chorób. Do innych rzadszych czynników etiologicznych zalicza się bakterie: Proteus, Klebsiella, Enterobacter oraz Pseudomonas. Wyjątkowo rzadko dochodzi do zakażenia wywołanego przez gronkowca – Streptococcus faecalis.

    Choroba występuje częściej u osób z wrodzonymi lub nabytymi wadami układu moczowego, osób które poddane były zabiegom na drogach moczowych oraz leczonych immunosupresyjnie. Stany związane z obniżeniem odporności sprzyjają infekcjom wszystkich układów, nie tylko układu moczowego. Czynnikiem etiologicznym choroby może być wówczas patogen zaliczany do flory fizjologicznej człowieka.

     

    Zakażenie nerek – co jest jego przyczyną?

     

    Najczęstszą drogą zakażenia jest tzw. zakażenie wstępujące – szerzące się przez ciągłość z dolnych pięter układu moczowego. Bakterie po skolonizowaniu cewki moczowej, poruszają się w przeciwnym kierunku do strumienia moczu, osiągając pęcherz moczowy. Dalsze przemieszczanie się bakterii do nerek odbywa się przez moczowody. Ta droga zakażenia jest najistotniejsza klinicznie. Dużo rzadziej można spotkać się z zakażeniem krwiopochodnym – związanym z rozsiewem bakterii w przebiegu choroby ogólnoustrojowej (posocznicy lub infekcyjnego zapalenia wsierdzia).

    Co predysponuje do zakażenia?

    • Anatomiczna bliskość cewki moczowej i odbytnicy sprawia, że kobiety chorują dużo częściej od mężczyzn. Bakterie będące czynnikiem etiologicznym zapalenia zaliczane są do flory fizjologicznej jelita grubego. Dodatkowo, zakażeniom u kobiet sprzyja krótka cewka moczowa oraz częste jej uszkodzenia podczas stosunków płciowych;
    • Wśród procedur medycznych, czynnikami predysponującymi do zapalenia nerek są: cewnikowanie pęcherza moczowego oraz cystoskopia;
    • Występowanie niedomykalności ujścia moczowodowo – pęcherzowego jest czynnikiem etiologicznym refluksu moczowodowego. Choroba sprzyja nawrotowym zakażeniom układu moczowego ponieważ w jej przebiegu dochodzi do zwrotnego przepływu moczu z pęcherza moczowego do moczowodu oraz stałego zalegania pewnej objętości moczu w pęcherzu. Stan ten sprzyja kolonizacji bakteryjnej. W fizjologicznych warunkach, przepływ moczu jest jednokierunkowy, co chroni przed przedostawaniem się bakterii do górnych pięter układu moczowego. Refluks pęcherzowo-moczowodowy obecny jest u 40 % dzieci z zakażeniami układu moczowego;
    • Cukrzyca - zakażenia wynikają z podatności na infekcje oraz często obecną neurogenną dysfunkcją pęcherza moczowego;
    • Immunosupresja i niedobory odporności;
    • Zmiany w nerkach – zbliznowacenia utrudniające odpływ moczu;
    • Wiek pacjenta - w pierwszym roku życia zakażenia układu moczowego dotyczą przede wszystkim chłopców. W późniejszych latach życia stosunek ten zmienia się na niekorzyść kobiet. Mężczyźni ponownie chorują częściej w wieku starszym – związane jest to z rozrostem gruczołu krokowego;
    • Wypadanie macicy.

     

    Objawy ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek

     

    Najczęściej chorzy skarżą się na:

    • tępy ból w okolicy lędźwiowej,
    • skąpomocz,
    • bolesność przy oddawaniu moczu,
    • uczucie parcia na mocz,
    • nadciśnienie tętnicze,
    • gorączka o charakterze nawrotowym,
    • osłabienie, dreszcze,
    • osutka plamisto grudkowa,
    • bóle stawów,
    • bolesność okolic lędźwiowych podczas wstrząsania (objaw Goldflama) oraz podczas badania oburęcznego,
    • obrzęki,
    • duszność.

    Stadium objawowe trwa zwykle około 7 dni. Zdarza się, że infekcja wycofuje się mimo nie podjętej antybiotykoterapii. U osób predysponowanych może jednak nawracać, przejść w postać przewlekłą, rozwinąć się w zakażenie ogólnoustrojowe lub doprowadzić do niewydolności nerek.

    Typową zmianą w badaniu ogólnym moczu jest leukocyturia z eozynofiluria (obecna u 50-95 % chorych). Równie często obserwuje się krwinkomocz, dużo rzadziej natomiast białkomocz.

    W badaniach krwi obecne jest podwyższone stężenie kreatyniny, mocznika, kwasu moczowego, hiperkaliemia (podwyższone stężenie potasu we krwi), kwasica oddechowa oraz eozynofilia.

     

    Leczenie odmiedniczkowego zapalenia nerek

     

    Podstawową metodą terapii jest antybiotykoterapia. Po wykonaniu posiewu moczu i ocenie antybiogramu należy zastosować odpowiedni antybiotyk. Jeśli mimo prawidłowo podjętej farmakoterapii poprawa nie występuje, zalecane jest wykonanie biopsji nerki. Badanie pozwala potwierdzić rozpoznanie i rozważyć inne, poza zapalnymi, czynniki odpowiedzialne za rozwój choroby (polekowe, idiopatyczne).

    Jeśli w przebiegu choroby pojawią się objawy typowe dla ostrej niewydolności nerek, należy zastosować dializoterapię.

    Wystąpienie powikłań jest uzależnione od czasu jaki upłynął do wdrożenia prawidłowej antybiotykoterapii. Szacuje się, że u 40 % chorych utrzymują się zaburzenia funkcjonalne nerek a u 5 % rozwinie się schyłkowa niewydolność nerek.

     

    Przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek

     

    To choroba zapalna nerek, w przebiegu której dochodzi do bliznowacenia miąższu nerki i zniekształcenia układu kielichowo-miedniczkowego. Nie obserwuje się, jak w postaci ostrej, nagle pojawiających się dolegliwości bólowych. Chorobie często towarzyszy nadciśnienie tętnicze. W trakcie diagnostyki podczas wykonywania badania USG jamy brzusznej zwracają uwagę małe wymiary nerek, świadczące o procesie inwolucyjnym. Charakterystyczny jest również obraz pielografii – obserwuje się zaciągnięcia, zniekształcenia i poszerzenia kielichów nerkowych. Najczęstszym powodem, dla którego pacjenci zgłaszają się po poradę lekarską, są nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych. Jeśli zajęte procesem zapalnym są obie nerki, obserwuje się wielomocz i nykturię (nocne oddawanie moczu), związane z upośledzeniem zagęszczania moczu.

    Znane są obecnie dwie postaci choroby:

    • przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek związane z zaburzeniami odpływu moczu. Zaburzenie odpływu moczu powoduje zaleganie pewnej objętości moczu w pęcherzu, pomimo mikcji. Stan ten sprzyja zakażeniom, które mają wówczas charakter nawrotowy. Jeśli nie podejmie się leczenia tego stanu, rozwinie się niewydolność nerek;
    • przewlekłe odmiedniczkowe zapalnie nerek związane z refluksem (nefropatia refluksowa) - postać częstsza. Wrodzony refluks pęcherzowo-moczowodowo-nerkowy wraz z współistniejącymi zakażeniami układu moczowego prowadzi do bliznowacenia miąższu nerki a nawet jej zaniku.
    Autor: lek. Małgorzata Haras-Gil
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Ból w lędźwiach
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.