zarejestruj się zaloguj się

Nietrzymanie moczu u osób starszych

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Nietrzymanie moczu u osób starszych
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 25. lipca, 2014

Nietrzymanie moczu, czyli mimowolny, niekontrolowany wyciek moczu prowadzący do problemów higienicznych i socjalnych, to często spotykany problem, szczególnie nasilony w populacji osób starszych. Nietrzymanie moczu zgłasza około 60% kobiet i ok. 13% mężczyzn w podeszłym wieku. Nietrzymanie moczu u osób starszych jest istotnym problemem pogarszającym jakość życia i prowadzącym do zaniechania aktywności.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Wysiłkowe nietrzymanie moczu – zaburzenie osób w podeszłym wieku

     

    Najczęściej spotykanym typem nietrzymania moczu jest wysiłkowe nietrzymanie moczu.

    Charakteryzuje się ono wyciekiem moczu z cewki moczowej w sytuacjach wzmożonego napięcia tłoczni brzusznej, a więc podczas wysiłku fizycznego, śmiechu, kaszlu itp. Początkowo do nietrzymania moczu u osób starszych dochodzi wyłącznie w sytuacjach wzmożonego wysiłku, ale w najbardziej zaawansowanym stadium wyciek moczu następuje nawet podczas leżenia w łóżku, w czasie zmiany pozycji.

    Historyczny podział wysiłkowego nietrzymania moczu u starszych osób wyróżniał dwa typy różniące się patomechanizmem.

    • typ II – związany z osłabieniem mechanizmów wieszadłowych dna miednicy – tzn. osłabienie siły i napięcia mięśni i więzadeł zapewniających podparcie dla narządów miednicy i stabilizację szyi pęcherza moczowego i cewki moczowej,
    • typ III – spowodowany uszkodzeniem mechanizmu zwieraczowego.

     

    Typy nietrzymania moczu u osób starszych

     

    Typ II związany z osłabieniem mechanizmów wieszadłowych dna miednicy dotyczy kobiet. Osłabienie mechanizmów wieszadłowych dna miednicy postępuje wraz z wiekiem. Jest ono m.in. efektem niedoboru estrogenów u kobiet w trakcie i po klimakterium, który skutkuje zmniejszeniem napięcia i elastyczności mięśni i więzadeł stabilizujących szyję pęcherz moczowy i cewkę moczową, zmianami zanikowymi w cewce moczowej prowadzącymi do spadku jej ukrwienia i napięcia, zmniejszeniem wypełnienia okołocewkowego splotu żylnego biorącego udział w mechanizmie zamykania cewki.

    Powyższe zmiany nakładają się na istniejące już czynniki ryzyka nietrzymania moczu, takie jak przebyte ciąże i porody oraz przebyte operacje ginekologiczne, urologiczne, chirurgiczne. Ponadto, liczne choroby i zaburzenia występujące w podeszłym wieku sprzyjają stanom wzmożonego napięcia tłoczni brzusznej. Dzieje się tak w trakcie przewlekłego kaszlu, z powodu zaparć, otyłości itp.

    Typ III spotykany jest zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Nietrzymanie moczu u starszych mężczyzn najczęściej jest skutkiem uszkodzenia struktury lub unerwienia zwieracza zewnętrznego podczas operacji na gruczole krokowym. Z racji tego, że częstość zachorowań na rozrost i nowotwory prostaty wzrasta wraz z wiekiem, na zaburzenie to narażeni są przede wszystkim starsi pacjenci.

    Niewydolność zwieracza u osób w podeszłym wieku może być też skutkiem osłabienia mięśnia w następstwie przewlekłego kaszlu lub zaparć.

     

    Typy nietrzymania moczu u osób w podeszłym wieku a choroby

     

    Skutkiem chorób gruczołu krokowego może być także nietrzymanie moczu związane z przepełnieniem pęcherza moczowego. Przerośnięta prostata blokuje odpływ moczu. Niepełne opróżnianie pęcherza moczowego w trakcie oddawania moczu skutkuje zaleganiem moczu i jego wyciekiem z przepełnienia. Do pozostałych przyczyn tego typu zaburzenia leżą także inne choroby często występujące w wieku podeszłym:

    Kolejny typ nietrzymania moczu często spotykany u osób starszych to nietrzymanie moczu z powodu parć naglących. U jego podłoża leżą m.in. zaburzenia unerwienia pęcherza moczowego. Często występują one u osób w podeszłym wieku bez innej uchwytnej przyczyny, mogą być też skutkiem takich chorób jak:

    • stwierdnienie rozsiane,
    • choroba Alzheimera,
    • choroba Parkinsona,
    • udar mózgu,
    • nowotwory ośrodkowego układu nerwowego.

    Powyższe jednostki chorobowe mogą także leżeć u podłoża odruchowego nietrzymania moczu., czyli wycieku moczu spowodowany okresowymi, niekonotrolowanymi skurczami mięśnia wypieracza.

     

    Przejściowe nietrzymanie moczu o starszych osób

     

    W wieku podeszłym często występuje zarówno utrwalone nietrzymanie moczu spowodowane zmianami anatomicznymi i czynnościowymi dolnego odcinka układu moczowego, jak i przejściowe nietrzymanie moczu. Może być ono spowodowane:

    • zakażeniami układu moczowego,
    • zaburzeniami świadomości (np. w przebiegu chorób neurologicznych, psychicznych, zaburzeń gospodarki wodno – elektrolitowej),
    • trudnościami z dojściem do toalety.
    • stosowaniem leków takich jak:
    1. leki z grupy alfa – blokerów (terazosyna, doksazosyna) wykorzystywane w terapii rozrostu prostaty oraz nadciśnienia tętniczego, a także analogi prostaglandyn stosowane w leczeniu jaskry powodują spadek napięcia w cewce moczowej,
    2. leki o działaniu przeciwcholinergiczym stosowane m.in. w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu mogą skutkować zatrzymaniem moczu i wyciekiem moczu z przepełnienia,
    3. leki z grupy blokerów kanałów wapniowych stosowane w terapii m.in. nadciśnienia tętniczego zmniejszają kurczliwość mięśni zwieraczy, powodując wysiłkowe nietrzymanie moczu.

    W wieku podeszłym większość pacjentów zażywa kilka, a nawet kilkanaście leków, więc często mechanizm ich działania może się nakładać, potęgując problem. Należy także pamiętać o tym, że w podeszłym wieku farmakokinetyka leków jest zmieniona, w związku z czym ryzyko działań niepożądanych jest wyższe.

     

    Leczenie nietrzymania moczu u osób starszych

     

     Sposoby leczenia nietrzymania moczu dzielą się na:

    • zachowawcze,
    • operacyjne.

     Metody zachowawcze, takie jak:

    • zmiana stylu życia,
    • ćwiczenia mięśni Kegla oraz trening pęcherza moczowego,
    • farmakoterapia: leki antycholinergiczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, alfa – adrenergiczne, hormonalna terapia zastępcza, często okazują się zbyt mało skuteczne. Ponadto, lecząc jedno zaburzenie, można doprowadzić do innego, np. stosując leki antycholinergiczne w terapii wysiłkowego nietrzymania moczu można doprowadzić do zatrzymania moczu i wycieku z przepełnienia.

    W zaawansowanych stadiach nietrzymania moczu u osób starszych często konieczna jest operacja. Niestety, u osób w podeszłym wieku, z licznymi obciążeniami zdrowotnymi, operacja i znieczulenie wiąże się często z dużym ryzykiem powikłań i zgonu, w związku z czym często trzeba zrezygnować z tego typu leczenia.

    Należy pamiętać, że nietrzymanie moczu jest dla pacjenta wstydliwym problemem. Wielu chorych czuje upokorzenie związane ze swoim zaburzeniem, w związku z czym konieczne jest wsparcie – lekarza, rodziny, a często także zapewnienie opieki psychologicznej.

    Osoba starsza zmagająca się z problemem nietrzymania moczu wymaga także pomocy przy utrzymaniu higieny osobistej.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Ćwiczenia mięśni Kegla

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.