zarejestruj się zaloguj się

Leczenie rzeżączki

Tekst: Hanna Cholewa
Dodane: 11. grudnia, 2013

Rzeżączka jest to infekcja wywoływana przez Gram-ujemne bakterie o nazwie Neisseria gonorrhoeae – dwoinki rzeżączki, tzw. gonokoki. Razem z nierzeżączkowym zapaleniem cewki moczowej (ang. nongonococcal urethritis, NGU) jest to najczęstsza niewirusowa choroba przenoszona drogą płciową.

SPIS TREŚCI:

    Obraz kliniczny i powikłania

     

    U mężczyzn po okresie inkubacji wynoszącym od 3 do 7 dni (okres od infekcji do objawów) występuje zapalenie cewki moczowej. Jeśli wyleczona zostaje infekcja rzeżączki, ale pacjent również został zakażony chlamydiami, po okresie 3 do 7 tygodni (okres inkubacji chlamydii) rozwija się porzeżączkowe zapalenie cewki moczowej (ang. postgonococcal urethritis, PGU), ponieważ ani penicylina ani spektynomycyna stosowane w leczeniu rzeżączki, nie zwalczyły dodatkowej infekcji. Zapalenie odbytu występuje prawie wyłącznie u homoseksualistów. Powikłania charakterystyczne dla rzeżączki u mężczyzn to:

    • zapalanie gruczołów Tysona,
    • zapalenie gruczołów opuszkowo-cewkowych.

    Inne powikłania u mężczyzn, których ryzyko jest obecne zarówno w rzeżączce jak i chlamydiozie to: zapalenie najądrza, niepłodność, zapalenie gruczołu krokowego.

    U kobiet w ponad 50 % rzeżączka ma przebieg bezobjawowy. Jeśli są obecne objawy, mogą świadczyć o zapaleniu szyjki macicy. Mogą wystąpić objawy zapalenia cewki moczowej (najczęściej towarzyszą zapaleniu szyjki macicy). Również może dojść do zapalenia odbytu – może być spowodowane spływaniem wydzieliny z układu moczowo-płciowego. Powikłania są wspólne dla rzeżączki i zakażenia chlamydiami:

    • stany zapalne narządów miednicy mniejszej (ang. pelvic inflammatory disease, PID),
    • zespół Fitz-Hugh-Curtis, czyli ropien okołowątrobowy i około wyrostkowy,
    • zapalenie gruczołu przedsionkowego większego – obrzęk i znaczne powiększenie powodują, że leczenie antybiotykami czasami nie wystarcza i musi być wspomożone przez chirurgię,
    • niepłodność,
    • ciąża pozamaciczna i poronienie.

    Zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet może dojść do zapalenia gardła – w 90 % przypadków ma ono przebieg bezobjawowy. Wspólnym powikłaniem dla obu płci może być zapalenie spojówek (również występuje w infekcji chlamydiami), do którego dochodzi w wyniku autoinfekcji (przeniesienia zakażenia z jednej lokalizacji na inną przez samego pacjenta) lub przeniesienia przez zakażonego partnera. Również u obu płci może rozwinąć się rzeżączka rozsiana oraz zapalenie stawów. Czasami występuje to jako zespół skórno-stawowy. Zazwyczaj zajęty jest jeden staw (np. kolanowy) – staje sie on obrzęknięty, bardzo bolesny, a towarzyszy temu wysoka gorączka. U niektórych osób rozwija się jedynie postać skórna – grudki i krostki na rumieniowym podłożu, umiejscowione na opuszkach palców, dłoniach i stopach.

    W przypadku wystąpienia zakażenia rzeżączką u kilkuletniego dziecka trzeba rozważyć możliwość nadużycia seksualnego. Bardzo rzadko dochodzi do przeniesienia rzeżączki dorosłych na dziecko z powodu zaniedbań higienicznych – np. używania tych samych ręczników, gąbek do mycia, co osoba chora. U dziewczynek przed okresem dojrzewania infekcja dotyczy nabłonka (cienka warstwa tkanki pokrywająca m.in. błony śluzowe) pochwy oraz cewki moczowej. U chłopców dochodzi do zapalenia cewki moczowej oraz zapalenia odbytu (jeśli były obecne kontakty analne).

    U noworodków podczas porodu i ich przechodzenia przez kanał rodny, może dojść do zakażenia spojówek i w konsekwencji do rozwoju zapalenia. Obecnie obserwuje się to rzadko, ponieważ tuż po urodzeniu przeprowadzany jest zabieg Credégo. Polega on na zakraplaniu oczu noworodka 1 % wodnym roztworem azotanu srebra. Należy pamiętać, iż procedura ta nie chroni przez rozwojem zapalenia spojówek spowodowanym infekcją Chlamydia trachomatis, która może również doprowadzić do zapalenia płuc i zapalenia nosogardzieli.

     

    Diagnostyka rzeżączki

     

    Aby rozpoznać rzeżączkę bada się wydzielinę z cewki moczowej lub szyjki macicy. Wydzielinę z cewki należy pobrać po całonocnym zatrzymaniu moczu lub minimum po 3-4 godzinach bez oddawania moczu. Kryterium rozpoznania zapalenia cewki moczowej u mężczyzn to stwierdzenie ponad 4 krwinek białych (średnia z 10 pól widzenia pod mikroskopem), przy powiększeniu równym 1000. Kryterium rozpoznania zapalenia szyjki macicy u kobiet nie jest jednoznaczne. Aby potwierdzić rzeżączkę szuka się wewnątrz krwinek białych, a także poza nimi, dwoinkowato ułożonych bakterii („dwie kuleczki obok siebie”). Jeśli ich nie ma – najprawdopodobniej jest to NGU. Jeśli jednak podejrzewa sie rzeżączkę trzeba wykonać preparat zabarwiony metodą Grama oraz posiać materiał badany na odpowiednie podłoże, śledząc wzrost bakterii. Obecnośc Neisseria gonorrhoeae można również wykazać badając wydzielinę pod kątem obecności materiału genetycznego gonokoków metodą PCR (ang. polymerase chain reaction, reakcja łańcuchowa polimerazy).

     

    Leczenie rzeżączki

     

    Objęci wskazaniami do leczenia są pacjenci, u których otrzymano dodatni wynik szybkiego badania diagnostycznego lub dodatni wynik posiewu w kierunku Neisseria gonorrhoeae oraz partnerzy seksualni osób, u których została potwierdzona rzeżączka. Chorego z rozpoznaną infekcją powinno sie skierować na badania przesiewowe w kierunku innych chorób przenoszonych drogą płciową, np. zakażenie Chlamydia trachomatis, WZW C (wirusowe zapalenie wątroby typu C) czy wirus HIV (ang. human immunodefficiency virus, ludzki wirus niedoboru odporności). Osobę taką należy również pouczyć o konieczności używania prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych do czasu zakończenia leczenia oraz obserwacji samego siebie oraz partnera.

    W połowie lat 70 XX wieku pojawiły się w wielu państwach penicylinooporne szczepy rzeżączki, ale w naszym kraju wywołują one jedynie 1 % zakażeń. Dlatego podstawowym zalecanym lekiem jest wciąż penicylina prokainowa. Należy ja podać w zastrzyku domięśniowym, 4 800 000 jednostek. Przed iniekcją trzeba podać doustnie 1 g probenecidu – dzięki temu zmniejszone zostaje usuwanie penicyliny z organizmu, przez co może ona dłużej działać. Jeżeli pacjent jest uczulony na penicylinę lub w przypadku zakażenia szczepem opornym na penicylinę podaje się spektynomycynę – domięśniowo, w jednorazowej dawce 2 g.

    Inne leki, jakie również są stosowane w leczeniu rzeżączki to (wszystkie w dawkach jednorazowych):

    • cefiksym (400 mg doustnie),
    • ceftriakson (125 mg lub 250 mg domięśniowo),
    • ofloksacyna (400 mg doustnie).

    20 % mężczyzn i 40 % kobiet zakażonych dwoinką rzeżączki jest również zainfekowanych przez Chlamydia trachomatis – powinno się badać pacjentów pod kątem tej infekcji i wprowadzić leczenie przy pozytywnych wynikach. Terapia zakażenia chlamydiami to:

    • Tetracyklina – doustnie 500 mg 4 razy na dobę, przez 8 dni,
    • Doksycyklina – doustnie 100 mg 2 razy na dobę, przez 7-10 dni,
    • Erytromycyna – doustnie 400-500 mg 4 razy na dobę, przez 8 dni (wskazane leczenie dla kobiet w ciąży, noworodków i dzieci),
    • Roksytromycyna – doustnie, 150 mg 2 razy na dobę, przez 10 dni,
    • Azytromycyna – doustnie, 1000 mg w dawce jednorazowej.

    Po zakończonym leczeniu należy przeprowadzić badania kontrolne. U mężczyzn należy wykonać je po 3-5 dniach od podania lekarstwa oraz po 6-9 dniach (zalecane jest wykonanie posiewu). Kobiety powinny zostać przebadane po upływie 7 dni i po 14 dniach. Jeżeli po zakończonym leczeniu i kontroli wyniki wciąż świadczą o zakażeniu, częściej jest to spowodowane reinfekcją niż nieskuteczną terapią.

     

    Profilaktyka rzeżączki

     

    Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na rzeżączkę, należy stosować się do kilku wskazówek. Oczywiście abstynencja seksualna jest jedynym pewnym sposobem uniknięcia zakażenia, ale aby przynajmniej ograniczyć jego możliwość, podczas stosunku (niezależnie od jego typu) należy zabezpieczyć się prezerwatywą.

    Przed rozpoczęciem współżycia należy zapytać partnera, czy był kiedyś badany pod kątem chorób przenoszonych droga płciową. Jeżeli nigdy nie miał takich badań – może chciałby je przeprowadzić, aby uniknąć przeniesienia ewentualnego zakażenia.

    Jeżeli partner ma objawy zakażenia dróg płciowych – np. ból podczas oddawania moczu, upławy, wysypkę, zmiany skórne w obrębie narządów płciowych, należy powstrzymać się od kontaktu seksualnego.

    Zwiększone ryzyko zachorowania występuje u osób, które chorowały już na rzeżączkę i/lub inną chorobę przenoszoną drogą płciową, u osób mających nowego partnera seksualnego lub licznych partnerów. Takie osoby powinny rozważyć regularne badania w kierunku rzeżączki.

    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.