zarejestruj się zaloguj się

Leczenie raka gruczołu krokowego (raka prostaty)

Tekst: lek. Adam Madej
Dodane: 05. września, 2014

Leczenie raka prostaty zależy od stopnia rozwoju nowotworu, wieku pacjenta i jego ogólne stanu zdrowia. By zmniejszyć ilość powikłań, obecnie lekarze preferują stosowanie metod małoinwazyjnych. W leczeniu raka gruczołu krokowego stosuje się leczenie wyczekujące, terapię hormonalną, jak i metody radykalne – prostatektomię, czyli usunięcie gruczołu krokowego oraz radioterapię.

lek. Adam Madej
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Metody leczenia raka stercza

     

    Ze względu na coraz większą świadomość społeczną oraz szerszą dostępność do narzędzi diagnostycznych wzrasta liczba rozpoznawanych nowotworów gruczołu krokowego. Wzrost rozpoznawalności nie wiąże się jednak ze wzrostem śmiertelności z powodu tego nowotworu. Dlatego też poza leczeniem radykalnym – chirurgicznym czy radioterapią – proponuje się wybranym chorym postępowanie wyczekujące lub obserwację, które nie niosą za sobą ryzyka powikłań związanych z inwazyjnym leczeniem, nie przynoszącym w tym przypadku choremu korzyści.

    Wyróżnia się następujące sposoby postępowania u chorych z rozpoznanym rakiem stercza:

    1. leczenie odroczone:
    • baczna obserwacja,
    • aktywna obserwacja / aktywny nadzór,
    1. leczenie radykalne:
    • prostatektomia radykalna,
    • radykalna radioterapia (teleradioterapia, brachyterapia),
    1. inne minimalnie inwazyjne metody leczenia,
    2. leczenie hormonalne,
    3. leczenie skojarzone.

    Na podstawie stopnia zaawansowania raka prostaty, który lekarz określa w badaniu fizykalnym oraz badaniach obrazowych, poziomu PSA w surowicy krwi, a także stopnia złośliwości w skali Gleasona określonym na podstawie biopsji prostaty chory kwalifikowany jest do grupy chorych z rakiem niskiego, średniego, wysokiego lub bardzo wysokiego ryzyka.

    W zależności od stopnia ryzyka raka w połączeniu z wiekiem chorego (z oczekiwanym czasem przeżycia powyżej lub poniżej 10 lat) lekarz wraz chorym podejmują decyzję o metodzie leczenia. Lekarz powinien poinformować chorego o dostępnych metodach postępowania, ich skuteczności, rokowaniu, ale również o powikłaniach, jakie wiążą się z zastosowaniem danej metody. Chory powinien starać się zrozumieć i zaakceptować wybór metody leczenia, tym bardziej, że różni lekarze (urolodzy i onkolodzy radioterapeuci) mogą przedstawiać różne poglądy na temat tych samych metod leczenia, co może prowadzić do dezinformacji chorego, utraty zaufania czy nawet rezygnacji z leczenia.

     

    Leczenie odroczone raka prostaty

     

    W badaniach epidemiologicznych zaobserwowane, że pomimo iż rak stercza rozpoznawany jest u 15-20% mężczyzn, jedynie 3% z nich umrze z powodu tego nowotworu. Pozwala to wnioskować, że jedynie ten 3% odsetek chorych wymaga leczenia, które zapobiegnie zgonowi i wydłuży ich czas przeżycia.

    Pozostali chorzy na raka prostaty nie wymagają leczenia, co więcej samo leczenie będzie dla nich szkodliwe, ponieważ spowoduje wystąpienie powikłań, a nie przyniesie korzyści. Dlatego należy u nich stosować tzw. leczenie odroczone czyli wyczekiwanie z rozpoczęciem leczenia do czasu zaobserwowania postępu choroby.

     

    Baczna obserwacja chorych na raka prostaty

     

    Ta metoda leczenia raka stercza polega na przyjęciu postawy wyczekującej do momenty progresji (postępu) choroby, z intencją leczenia paliatywnego (objawowego). Może być ona wdrożona u chorych z rakiem organicznym do narządu, u których przewidywany czas przeżycia jest krótszy niż 10 lat, występują choroby towarzyszące, które wiążą się w wysokim ryzykiem śmiertelności, a stan chorego nie pozwala na przeprowadzenie leczenia radykalnego.

     

    Aktywna obserwacja / aktywny nadzór

     

    Metoda ta polega na przyjęciu postawy wyczekującej do momenty progresji (postępu) choroby z intencją leczenia radykalnego. Może być ona wdrożona u chorych z rakiem organicznym do narządu, który ma niskie ryzyko progresji. Poza tym przewidywany czas przeżycia chorego jest dłuższy niż 10 lat i jego stan zdrowia pozwala na przeprowadzenie leczenia radykalnego. Postawa wyczekująca w leczeniu raka prostaty polega na wykonywaniu regularnych badań kontrolnych w celu wykrycia progresji.

     

    Leczenie radykalne raka prostaty

     

    Leczenie radykalne raka stercza ma prowadzić do wyleczenia chorego, to znaczy do zniszczenia lub usunięcia z jego organizmu wszystkich komórek nowotworowych. Można tego dokonać poprzez chirurgiczne usunięcie narządu zajętego przez proces nowotworowy lub naświetlanie narządu promieniowaniem jonizującym, które prowadzi do zniszczenia jego komórek. Obydwie metody stosowane są w przypadku raka stercza.

     

    Prostatektomia radykalna (usunięcie prostaty)

     

    Zabieg prostatektomii radykalnej polega na chirurgicznym usunięciu gruczołu krokowego wraz z pęcherzykami nasiennymi oraz zazwyczaj usunięciu węzłów chłonnych z okolicy miednicy mniejszej (zasłonowych i biodrowych). Jest to podstawowa metoda leczenia raka stercza ograniczonego do narządu u chorych z przewidywanym czasem przeżycia dłuższym niż 10 lat i stanem zdrowia pozwalającym na przeprowadzenie rozległej operacji. Rokowanie po operacji jest dobre – całkowite wyleczenie i przeżycie rzędu 10–15 lat uzyskuje się u 77 – 82 % chorych.

    Zabieg można przeprowadzić klasycznie na drodze operacji otwartej, laparoskopowo lub z użyciem robota. Wykonanie zabiegu wiąże się z ryzykiem powikłań takich jak krwawienie, zaburzenia wzwodu prącia, nietrzymanie moczu. Metody laparoskopowe i robotyczne wiążą się z mniejszą utratą krwi i szybszym powrotem do zdrowia.

     

    Radykalna radioterapia w raku gruczołu krokowego

     

    Radioterapia w raku prostaty polega na naświetlaniu gruczołu krokowego promieniowaniem jonizującym w celu zniszczenia komórek nowotworowych.

    Wyróżnia się dwie metody leczenia:

    1. teleradioterapię czyli naświetlanie z pól zewnętrznych (promieniowanie emitowane jest przez specjalną maszynę i skupiane w danym narządzie),
    2. brachyterapię (promieniowanie emitowane jest przez ziarna z radioizotopem umieszczane w okolicy stercza przy pomocy specjalnych igieł).

    Leczenie prowadzone jest przez onkologów radioterapeutów, którzy ustalają dawkę promieniowania i ilość sesji terapeutycznych. Radioterapia raka gruczołu krokowego (zwykle w połączeniu z hormonoterapią) uznawana jest za równorzędną prostatektomii radykalnej metodę leczenia.

    Nie ma jednak odpowiednich badań naukowych porównujących w rzetelny sposób obie te metody. Jest to przyczyną kontrowersji i dezinformacji chorych w kontakcie z lekarzem radioterapeutą i urologiem. W mojej ocenie radioterapia jest metodą dla chorych, którzy nie kwalifikują się do prostatektomii radykalnej np. z powodu na występowanie chorób dodatkowych, a powinni być leczeni radykalnie ze względu na przewidywaną długość życia. Jest to również metoda dla chorych, którzy nie wyrażają zgody na leczenie operacyjne, a akceptują uciążliwe powikłania choroby popromiennej związane z naświetlaniem.

    Poza tym radioterapia stosowana jest jako leczenie uzupełniające po prostatektomii w przypadku wznowy oraz jako leczenie paliatywne, szczególnie korzystne w przypadku przerzutów do kości. Jeżeli chory może być poddany prostatektomii radykalnej nie należy z tego rezygnować na rzecz radioterapii, która pozostanie jako kolejna metoda leczenia w walce z rakiem. Wybór radioterapii jako pierwszej metody uniemożliwi zastosowanie w przyszłości leczenia chirurgicznego.

    Powikłaniami po radioterapii są:

    Zaburzenia wzwodu występują rzadziej niż po prostatektomii – u 10–30 % chorych.

     

    Inne minimalnie inwazyjne metody leczenia

     

    W celu zmniejszenia liczby powikłań związanych z leczeniem radykalnym poszukuje się metod małoinwazyjnych, nie obciążających chorego, a zarazem skutecznych pod względem onkologicznym. Taką metodą są krioablacja gruczołu krokowego CSAP polegająca na wbiciu pod kontrolą USG 17 igieł do stercza i zamrożeniu jego tkanek do temp. – 40°C. Jest to metoda możliwa do zastosowania u chorych, którzy nie kwalifikują się do leczenia radykalnego z powodu chorób dodatkowych.

    Inną metodą jest skupiona wiązka fal ultradźwiękowych o dużym natężeniu HIFU. W metodzie tej podgrzewa się tkankę stercza do 65°C, co powoduje martwicę tkanki. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym. Nie ma badań naukowych dotyczących przeżycia powyżej 10 lat po zabiegu HIFU o czym powinien wiedzieć chory, któremu proponuje się tą metodę. Inne metody małoinwazyjne tzw. fokalne np. nóż cybernetyczny dostępny w Polsce komercyjnie nie jest rekomendowanym sposobem alternatywnego leczenia raka stercza poza badaniami klinicznymi.

     

    Leczenie hormonalne raka prostaty

     

    Rak stercza jest nowotworem hormonozależnym, co oznacza, że na rozwój i namnażanie się komórek raka mają wpływ androgeny (głównie testosteron). Jego wyeliminowanie prowadzi do zmniejszenia masy guza, zmniejszenia wielkości przerzutów oraz poprawy komfortu życia chorych.

    Leczenie hormonalne raka prostaty stosuje się głównie w zaawansowanym raku stercza z przerzutami do kości lub węzłów chłonnych, jako leczenie paliatywne objawów. Obniżenie poziomu testosteronu można osiągnąć poprzez wykonanie zabiegu obustronnego usunięcia jąder (kastracja chirurgiczna) lub zastosowanie leków, głównie analogów LHRH (kastracja farmakologiczna).

    Analogi LHRH mają formę implantu wstrzykiwanego podskórnie zwykle co 3 miesiące. W celu wyeliminowania wpływu androgenów syntetyzowanych w nadnerczach (androstendion) stosuje się tzw. całkowitą blokadę androgenową polegającą na zastosowaniu leku doustnego – antyandrogenu razem z kastracją chirurgiczną bądź farmakologiczną. Działaniami niepożądanymi leczenia hormonalnego raka stercza są zaburzenia wzwodu, zaburzenia libido, problemy z seksem, uderzenia gorąca, obniżenie gęstości mineralnej kości oraz depresja.

    Leczenie skojarzone w raku stercza polega na łączeniu opisanych wyżej metod leczenia.

    Autor: lek. Adam Madej
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.