zarejestruj się zaloguj się

Leczenie kamicy nerkowej

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Leczenie kamicy nerkowej
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 03. lutego, 2015

Kamica nerkowa to stan, w którym w drogach moczowych gromadzą się złogi. Kamienie w nerkach dają szereg objawów, z których najbardziej uciążliwy dla pacjenta jest z reguły bardzo silny ból pleców w okolicy lędźwi (kolka nerkowa). Może pojawić się stan zapalny, gorączka i krew w moczu. W leczeniu kamicy nerkowej, decydującym czynnikiem jest to, w jakiej części układu moczowego rozwinęły się złogi.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jakie są przyczyny kamicy nerkowej?

     

    Kamica nerkowa to powstawanie w drogach moczowych nierozpuszczalnych złogów powstałych z substancji chemicznych zawartych w moczu. Złogi te są przyczyną objawów. Najczęstszym objawem jest kolka nerkowa – ból okolicy lędźwiowej, często promieniujący. Kamica nerkowa bywa również bezobjawowa i jest rozpoznawana przypadkowo podczas badań obrazowych wykonywanych z innego powodu. Leczenie jest zazwyczaj zachowawcze, choć niekiedy konieczne jest zabiegowe usuwanie złogów z dróg moczowych.

    U większości chorych występuje pojedynczy epizod kamicy nerkowej w życiu i tylko u niektórych choroba ma przewlekły charakter. Częstość występowania kamicy nerkowej szacuje się na nawet 15% ogółu społeczeństwa. Mężczyźni chorują na kamicę nerkową częściej niż kobiety (nawet trzy razy częściej).

    W zależności od lokalizacji złogów, kamicę dzieli się na:

    • kamicę nerkową (złogi obecne są w miedniczce i kielichach nerkowych),
    • kamicę moczowodową,
    • kamicę pęcherza moczowego.

     

    Co sprzyja powstawaniu kamicy nerkowej?

     

    Kamienie w układzie moczowym powstają najczęściej ze szczawianu wapnia, rzadziej z fosforanu wapnia, moczanów, cystyny czy struwitu. Najczęściej tworzą się w kielichach lub miedniczce nerkowej skąd przedostają się do moczowodu i pęcherza moczowego.

    Główne przyczyny kamicy nerkowej i czynniki, które sprzyjają powstawaniu złogów układu moczowego to:

    • Jedną z przyczyn rozwoju złogów są duże stężenie pewnych substancji w moczu (z których powstają złogi): szczawiany, wapń, fosforany, cystyna, kwas moczowy spowodowane nieprawidłową dietą lub chorobami powodującymi zaburzenia wchłaniania czy wydalania substancji z których tworzą się złogi. Choroby te to na przykład nadczynność przytarczyc, choroba Crohna, zaburzenia wchłaniania jelitowego, sarkoidoza, nadczynność tarczycy, nowotwory i przerzuty nowotworów do kości. Również przyjmowanie niektórych leków takich jak preparaty wapnia i witaminy D, acetazolamid, sulfonamidy może powodować zaburzenia wydalania lub nadmierne wchłanianie tych substancji.
    • Kolejna przyczyna kamicy nerkowej to zastój moczu (odwodnienie spowodowane na przykład zbyt małą podażą płynów czy przewlekłą biegunką, przeszkody w odpływie moczu na przykład wrodzone lub nabyte nieprawidłowości anatomiczne utrudniające prawidłowy odpływ moczu, przebywanie w gorącym klimacie.
    • Zakażenia układu moczowego zwłaszcza przewlekłe lub często powtarzające się także mogą powodować kamicę nerkową.

     

    Jakie są objawy kamicy nerkowej?

     

    Kamica nerkowa bywa całkowicie bezobjawowa lub skąpoobjawowa. Najczęstszym objawem jest ból okolicy lędźwiowej (lub gdy złóg moczowy blokuje cewkę moczową jest to ból okolicy nadłonowej), często promieniujący do okolicy spojenia łonowego, narządów płciowych czy nawet do uda. Jest to tak zwana kolka nerkowa. Ból powstaje, gdy złóg przesuwa się do moczowodu powodując jego obkurczenie i miejscowe niedokrwienie jego ściany. Drobne złogi zazwyczaj nie dają objawów, dopiero kamienie o średnicy powyżej 2 milimetrów powodują objawy kolki nerkowej. Ból w kolce nerkowej odczuwany jest  jako ból w okolicy lędźwi i silnie promieniuje.

    Bólowi mogą towarzyszyć inne objawy takie jak nudności, wymioty, gorączka i dreszcze (jeśli współistnieje zakażenie dróg moczowych). Często występuje wzmożone parcie na mocz oraz trudności z oddawaniem moczu, ból i pieczenie podczas mikcji czy częste oddawanie moczu w małych ilościach .Czasem występuje krwiomocz (gdy kamień drażni ściany moczowodu powodując drobne krwawienie). Wszystkie te objawy związane z oddawaniem moczu to tak zwane objawy dyzuryczne.

    Niekiedy złogi osiągają znaczne rozmiary tak, że wypełniają niemal całą miedniczkę nerkową (tak zwane kamienie odlewowe) i mogą doprowadzić do uszkodzenia nerki. Kamica może doprowadzić do zaburzeń w odpływie moczu i w konsekwencji do zakażenia układu moczowego. W cięższych przypadkach, w sytuacji zastoju moczu może rozwinąć się wodonercze.

     

    Jakie badania wykonać przy kamicy nerkowej?

     

    Diagnozę kamicy nerkowej najczęściej ustala się na podstawie objawów klinicznych i wyniku badań, choć czasem rozpoznaje się przypadkowo bezobjawową kamicę nerkową w badaniach obrazowych wykonywanych z innego powodu.

    W badaniu ogólnym moczu w większości przypadków kamicy stwierdza się czerwone krwinki w moczu. Gdy występuje również zakażenie układu moczowego także leukocyty i bakterie. W badaniach krwi często nie ma nieprawidłowości. Sprawdza się np.stężenie kreatyniny w moczu, którego zwiększenie świadczyłby o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu nerek. Wzrost liczby białych krwinek i stężenia parametrów stanu zapalnego takich jak białko CRP może wskazywać na zakażenie układu moczowego. Niekiedy wykonuje się badanie elektrolitów by ocenić poziomy np. wapnia i fosforanów we krwi.

    W przypadku kamicy moczowej wykonuje się badania obrazowe w celu zobrazowania złogów i oceny ewentualnego poszerzenia dróg moczowych. W Rtg. przeglądowym jamy brzusznej można ocenić ilość i wielkość kamieni 0raz ich lokalizację. USG z kolei pozwala uwidocznić również kamienie niecieniujące, których nie da się zobrazować w rentgenie jamy brzusznej, umożliwia ocenę morfologiczna nerki i określenie stopnia zastoju moczu. Wadą USG jest to, że małe złogi a także złogi zlokalizowane w środkowej części moczowodu są bardzo trudne do uwidocznienia z powodów technicznych.

    Skład usuniętych kamieni można zbadać przy pomocy krystalografii rentgenowskiej lub spektroskopii. Może być to pomocne w ustaleniu przyczyny powstawania złogów w drogach moczowych.

     

    Metody leczenia kamicy nerkowej

     

    Jak leczyć kamicę nerkową? Podstawą leczenia kamicy nerkowej jest leczenie zachowawcze. W ataku kolki nerkowej stosuje się leki przeciwbólowe: niesteroidowe leki przeciwzapalne, kodeinę, w przypadkach bardzo silnego bólu nawet opioidowe leki przeciwbólowe. Stosuje się leki rozkurczowe działające na mięśniówkę gładką, takie jak papaweryna i drotaweryna oraz leki z grupy alfa1-adrenolityków. Bardzo ważne jest odpowiednie nawodnienie chorego.

    Kiedy zgłosić się do lekarza z kolka nerkową? Leczenie kamicy nerkowej może wymagać specjalistycznej pomocy i leczenia szpitalnego:

    • u chorych, u których mimo leczenia zachowawczego objawy utrzymują się,
    • u chorych u których wystąpiła wysoka gorączka, uporczywe wymioty oraz odwodnienie,
    • w przypadku stwierdzenia skąpomoczu bezmocz a także,
    • u chorych z jedną nerką,
    • u kobiet w ciężarnych.

    Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi rezultatu przez dłużej niż 4–6 tygodni również należy zwrócić się do lekarza, oznacza to bowiem, że konieczne może być leczenie zabiegowe.

    Kamienie z dróg moczowych usuwa się zabiegowo gdy mają one średnicę większą niż 6–7 milimetrów. Rozważa się takie postępowanie również w przypadku mniejszej średnicy kamieni jeśli u chorego występują utrzymujące się lub nawracające dolegliwości bólowe, zakażenia układu moczowego, zagrożenie sepsą lub wystąpieniem roponercza, utrudnienie odpływu moczu prowadzące do upośledzenia czynności nerki, jedna zdrowa nerka. Wybór metody usunięcia kamieni moczowych zależy od ich wielkości, kształtu oraz umiejscowienia.

    Metody te to:

    • litotrypsja pozaustrojowa (rozbijanie kamieni nerkowych falami uderzeniowymi generowanymi poza organizmem. Jest to zabieg wykonywany w krótkim znieczuleniu ogólnym. Do przeciwwskazań należy ciąża, zaburzenia krzepnięcia lub przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych (konieczne ich odstawienie i czasowe przejście na heparynę drobnocząsteczkową w zastrzykach).
    • litotrypsja przezskórna (usunięcie kamieni z górnego odcinka moczowodu przy pomocy endoskopu wprowadzonego do układu kielichowo-miedniczkowego).
    • litotrypsja ureterorenoskopowa (czyli usunięcie złogów z dolnego odcinka moczowodu przy pomocy endoskopu wprowadzonego przez cewkę moczową i pęcherz bezpośrednio do moczowodu).
    • operacyjne usunięcie złogów (rzadko) a w wyjątkowych przypadkach całej nerki (np. kamica odlewowa i uszkodzenie nerki).

     

    Zapobieganie kamicy nerkowej

     

    Jedną z najważniejszych metod zapobiegania kamicy nerkowej jestodpowiednie nawodnienie (picie co najmniej 2 litrów płynów dziennie). Ważne jest też ograniczenie spożycia pokarmów mających w składzie substancje, z których powstają złogi takie jak szczawiany, ograniczenie spożycia soli kuchennej (sód przyspiesza formowanie złogów niezależnie od ich składu).

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Kamienie w pęcherzu moczowym
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.