zarejestruj się zaloguj się

Kłębuszkowe zapalenie nerek (glomerulopatie)

Tekst: lek. Aleksandra Strojna
Kłębuszkowe zapalenie nerek (glomerulopatie)
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. czerwca, 2013

Choroby kłębuszków nerkowych są istotnym problemem w nefrologii. Cechują się zajęciem przez proces zapalny wyłącznie lub głównie kłębuszków nerkowych. Zmiany dotyczące innych struktur nerek (cewki, utkanie śródmiąższowe, naczynia) mają charakter wtórny i są następstwem zaburzeń spowodowanych nieprawidłową funkcją kłębuszków.

SPIS TREŚCI:

    Kłębuszki nerkowe

     

    Kłębuszki nerkowe stanowią swoiste sito, filtrujące substancje krążące we krwi. Część z nich dostaje się do moczu, część odzyskiwana jest i wraca do krwiobiegu. W chorobach kłębuszków nerkowych często uszkodzona jest bariera filtracyjna kłębuszka, a funkcje nerek są upośledzone. Stanowi to ważne ogniwo w patogenezie mocznicy (niewydolności nerek) zarówno ostrej, jak i przewlekłej.

     

    Kiedy podejrzewać kłębuszkowe zapalenie nerek?

     

    Glomerulopatie często nie powodują żadnych dolegliwości. Objawiają się nieprawidłowościami w badaniu moczu. Najważniejsze objawy kliniczne w chorobach kłębuszków nerkowych można podzielić na kilka zespołów:

    • izolowany krwiomocz/ białkomocz
    • zespół nerczycowy - ten zespół objawów zawsze świadczy o chorobie kłębuszków nerkowych; W zespole nerczycowym występuje:
      • znaczny białkomocz,
      • uogólnione obrzęki,
      • hipoalbuminemia (zmniejszenie ilości albumin w osoczu),
      • hiperlipidemia i lipiduria;
    • zespół nefrytyczny – na który składa się:
      • krwiomocz,
      • białkomocz,
      • skąpomocz,
      • nadciśnienie tętnicze,
      • wzrost poziomu kreatyniny;
    • ostra niewydolność nerek (szybko postępująca utrata funkcji nerek – w przeciągu dni);
    • przewlekła niewydolność nerek (postępująca utrata funkcji nerek – lata).

     

    Przyczyny kłębuszkowych zapaleń nerek

     

    Choroby kłębuszków nerkowych dzieli się na dwie grupy:

    • pierwotne (glomerulopathiae primariae),
    • wtórne (glomerulopathiae secundariae).

    Patogeneza glomerulopatii jest niezwykle złożona, a czynniki etiologiczne w zasadzie nieznane. Upraszczając jednak można przyjąć, że mechanizmem w większości glomerulopatii zarówno pierwotnych, jak i wtórnych jest mechanizm immunologiczny, w wyniku którego dochodzi do uszkodzenia kłębuszka.

    W glomerulopatiach pierwotnych bodziec patologiczny uszkadza pierwotnie kłębuszki nerkowe wywołując w nich zmiany morfologiczne, a w ich następstwie najczęściej zmiany w obrębie pozostałych elementów strukturalnych nerki. Objawy kliniczne i nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych są następstwem zaburzenia struktury i czynności kłębuszków. W niektórych przypadkach pierwotnego KZN przyczyna jest znana (np. poinfekcyjne KZN), jednak większość ma charakter idiopatyczny, czyli o nieustalonej przyczynie.

    Natomiast glomerulopatie wtórne występują w przebiegu różnych chorób np. cukrzycy czy chorób dziedzicznych. Jednakże obraz morfologiczny i kliniczny zmian kłębuszkowych zarówno w glomerulopatiach pierwotnych, jak i wtórnych może być podobny.

     

    Rodzaje glomerulopatii

     

    Rodzaje glomerulopatii:

    • Submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek – najczęściej występuje u dzieci w wieku przedszkolnym (2-6 r.ż.), często po zakażeniu górnych dróg oddechowych lub po szczepieniu;
    • Ostre rozlane rozplemowi kłębuszkowe zapalenie nerek – zachorowania występują najczęściej wiosną i jesienią najczęściej u chłopców w wieku szkolnym, między 6-10 r.ż. Choroba rozwija się nagle, po 1-3 tyg. od przebycia paciorkowcowego zapalenia gardła lub 2-3 tyg. po pojawieniu się zmian skórnych o etiologii paciorkowcowej. Podstawowe objawy to: obrzęki, nadciśnienie tętnicze oraz zmiany w moczu (krwinkomocz), a objawy ogólne to złe samopoczucie, utrata łaknienia, czasem nudności i wymioty. Może wystąpić skąpomocz lub bezmocz;
    • Nefropatia IgA, choroba Bergera – jest jedną z najczęstszych glomerulopatii. Występuje najczęściej u dzieci i ludzi młodych;
    • Ogniskowe segmentalne twardnienie kłębuszków nerkowych – częściej chorują młodzi mężczyźni (25-35 r.ż.); przyczyny są nieznane;
    • Gwałtownie postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek – cechuje się szybkim pogorszeniem czynności nerek. U części chorych początek choroby jest podstępny, a pierwszymi objawami są uczucie zmęczenia, gorączka, nocne poty i bóle stawów. W przypadkach nieleczonych zwykle szybko się rozwija schyłkowa niewydolność nerek (nawet w ciągu 1-2 tygodni do kilku miesięcy);
    • Glomerulopatia błoniasta – chorują osoby między 30-50 r. ż. W części przypadków przyczyna jest nieznana. Może współistnieć z chorobami nowotworowymi (najczęściej jest to rak płuca, żołądka lub jelita grubego), zakażeniami HBV, HCV. Może być również spowodowana przez leki (penicylamina, kaptopryl), sarkoidozę, toczeń rumieniowaty układowy.

     

    Glomerulopatie wtórne a inne choroby

     

    Glomerulopatie wtórne występują w przebiegu chorób układowych wrodzonych lub nabytych, takich jak:

    • toczeń rumieniowaty układowy,
    • reumatoidalne zapalenie stawów,
    • cukrzyca,
    • guzkowe zapalenie tętnic,
    • ziarniniak Wegenera,
    • zespół Goodpasture,
    • skrobiawica,
    • plamica Schonleina-Henocha,
    • bakteryjne zapalenie wsierdzia,
    • choroba Fabry’ego.

     

    Badania diagnozujące kłębuszkowe zapalenie nerek

     

    Dokładne rozpoznanie histopatologiczne jest niezbędne zarówno w przypadku podejrzenia glomerulopatii pierwotnych jak i wtórnych, w celu doboru odpowiedniej terapii, rozpoznania choroby układowej lub typu glomerulopatii, bądź gdy istnieją wątpliwości dotyczące charakteru i stopnia uszkodzenia kłębuszków nerkowych.

    Zastosowanie biopsji nerek dostarczyło wiele informacji dotyczących patogenezy i przebiegu kłębuszkowych zapaleń nerek. Jest to jedyny sposób pewnego rozpoznania glomerulopatii u chorych z zespołem nerczycowym, szybko postępującą niewydolnością nerek lub krwiomoczem. U dzieci zespół nerczycowy w 80% przypadków jest spowodowany submikroskopowym kłębuszkowym zapaleniem nerek.
    W rozpoznaniu chorób kłębuszków nerkowych przydatne są badania pomocnicze:

    • badanie ogólne moczu: może wykazać przede wszystkim różnego stopnia białkomocz i/lub krwinkomocz. Mogą wystąpić wałeczki ziarniste, erytrocytowe i tłuszczowe,
    • badania krwi: występuje zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy oraz markery immunologiczne.

     

    Leczenie kłębuszkowego zapalenia nerek

     

    Wybór sposobu leczenia, w tym leczenia immunosupresyjnego, i rokowanie zależą od typu histopatologicznego kłębuszkowych zapaleń nerek, stopnia uszkodzenia kłębuszków nerkowych, jak i nasilenia wtórnych zmian w miąższu nerki. Ogólne zasady leczenia glomerulopatii obejmują odpowiednią dietę (niskobiałkową, z ograniczeniem tłuszczów nasyconych, czyli zwierzęcych, takich jak: masło, mleko, smalec, słonina, tran, ograniczeniem cukrów prostych i fosforanów).

    Pierwotne kłębuszkowe zapalenia nerek: stosowane jest leczenie immunosupresyjne, hamowanie postępu przewlekłej choroby nerek i zwalczanie czynników przyśpieszających ten postęp (palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, białkomocz, przeszkoda w odpływie moczu). Stosuje się swoiste sposoby leczenia zależne od typu kłębuszkowego zapalenia nerek.

    Wtórne kłębuszkowe zapalenia nerek: postępowanie obejmuje leczenie choroby podstawowej (może to doprowadzić do całkowitego ustąpienia nefropatii) i hamowanie postępu przewlekłej choroby nerek.

    Przebieg kłębuszkowych zapaleń nerek (KZN) zależy od typu i przyczyny choroby. Spośród pierwotnych KZN najlepiej rokuje ostre poinfekcyjne KZN, najgorzej gwałtownie postępujące KZN. W niektórych typach nierzadko dochodzi do samoistnej pełnej lub częściowej remisji. Wtórne KZN w wielu przypadkach całkowicie ustępuje po usunięciu przyczyny.

    Autor: lek. Aleksandra Strojna
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Urazy nerek
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.