zarejestruj się zaloguj się

Kamienie nerkowe

Tekst: lek. Małgorzata Haras-Gil
Kamienie nerkowe
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 18. kwietnia, 2014

Do powstania „kamieni”, dochodzi wówczas, gdy stężenie danej substancji w moczu przekracza możliwości jej rozpuszczenia. Wówczas wytrącają się nierozpuszczalne kryształy. Początkowo mają niewielkie rozmiary, które w późniejszej fazie ulegają powiększeniu, tworząc kamienie nerkowe. Perystaltyka moczowodu umożliwia wydalenie kamieni z dróg moczowych.

SPIS TREŚCI:

    Kamienie nerkowe - kto choruje?

     

    Kamica nerkowa nie jest chorobą rzadką. W ciągu całego życia zachoruje na nią co 10 mężczyzna i co 20 kobieta, a w ponad połowie tych przypadków będzie miała ona przebieg nawrotowy. Szczytem zachorowalności na kamicę jest wiek 30-40 i 50-65 lat u kobiet oraz 20-40 lat u mężczyzn.

     

    Kamienie nerkowe - przyczyny

     

    Nie ma jednego typu kamieni nerkowych. Kamienie nerkowe mogą być zbudowane z różnego materiału. Z tego powodu, wyróżniono wiele czynników odpowiedzialnych za tworzenie się „kamieni”. Najczęściej spotykane są te zbudowane ze szczawianu wapnia, rzadziej z fosforanów wapnia, cystyny i struwitu. Wyróżnić można jeszcze kamienie ksantynowe i kamienie zbudowane z kwaśnego moczanu amonowego.

    Najogólniej ujmując, kamienie w nerce tworzą się, jeśli dojdzie do sytuacji, w której czynniki sprzyjające tworzeniu się kamieni są w przewadze nad czynnikami hamującymi tworzenie się kamieni. Wtedy w nerce lub w moczowodzie wytrąca się tzw. jądro krystalizacji, na którego podstawie powstaje kamień.

    Do czynników hamujących powstawanie kamieni zaliczyć można:

    • zasadowy odczyn moczu,
    • wysokie stężenie magnezu w wydalanym moczu,
    • wysokie stężenie cytrynianów w wydalanym moczu,
    • obecność glikozaminoglikanów czy białka Tama Horsfalla w wydalanym moczu.

    Do czynników sprzyjających można zaliczyć:

    • hipeurykemię (zwiększone stężenie kwasu moczowego),
    • hiperkalciurię (zwiększone stężenie wapnia w wydalanym moczu),
    • hiperoksalurię (zwiększone stężenie szczawianów w wydalanym moczu),
    • niskie pH moczu (środowisko kwaśne sprzyja tworzeniu się kamieni cystynowych i moczanowych),
    • wysokie pH (środowisko zasadowe sprzyja tworzeniu się kamieni fosforanowo-magnezowo-amonowych).

    Powyższe stany mogą występować w różnych sytuacjach i chorobach:

    • nieprawidłowa dieta, bogata w puryny szczawiany, wapń, sód, białko oraz niedostateczna ilość spożywanych płynów. Dieta bogata w wapń stanowi najczęstszą przyczynę powstawania kamieni wapniowych;
    • nowotwory i choroby układu kostno-stawowego (osteoporoza, dna moczanowa) mogą powodować hiperkalcurię i hiperurykemię;
    • choroby przewodu pokarmowego (choroba Leśniowskiego Crohna, stan po usunięciu jelita) mogą powodować hiperoksalurię;
    • stosowanie niektórych leków, np. suplementy wapnia, witaminy C i D, acetozolamid;
    • nawracające zakażenie układu moczowego.

     

    Kamienie nerkowe - objawy

     

    Najbardziej charakterystycznym i najczęstszym objawem kamicy nerkowej jest ból o charakterze kolkowym. Jest nagły, bardzo silny, na przemian może się nasilać i łagodnieć. Ból najczęściej zlokalizowany jest w okolicy lędźwiowej, w miejscu, gdzie znajdują się nerki. Jeśli kamień utknął niżej, w okolicy pęcherza, ból lokalizuje się w dole brzucha. Ból często może promieniować w kierunku spojenia łonowego, wewnętrznej powierzchni uda, genitaliów.

    Chory może odczuwać również potrzebę częstego oddawania moczu, a mocz ten może być z domieszką krwi, w wyniku mechanicznego uszkodzenia przez kamień moczowodu lub cewki moczowej. Chory podczas mikcji może odczuwać pieczenie, a także mieć poczucie, że nie wysikał się do końca.

     Dodatkowo poza bólem mogą wystąpić: nudności i wymioty oraz spadek ciśnienia.

    Mniejsze kamienie mogą w ogóle nie dawać objawów i zostać bezwiednie wydalone z organizmu.

     

    Kamienie nerkowe - diagnostyka

     

    Do rozpoznania kolki nerkowej najlepiej nadają się badania obrazowe i badanie ogólne moczu. Do badań obrazowych zalicza się USG i RTG, są to metody najczęściej stosowane. W badaniu RTG, niestety, nie można uwidocznić kamieni niezawierających wapnia (np. kamienie zbudowane z kwasu moczowego). W wyjątkowych sytuacjach można posłużyć się spiralną tomografią komputerową i urografią.

    W obrazie badania ogólnego moczu najczęściej dominuje krwinkomocz lub krwiomocz aż 85 % przypadków, czasem wskutek zakażenia w moczu występuję leukocyturia (obecność białych krwinek).

    Badanie ogólne moczu jest bardzo przydatne w sytuacji nawracających kamieni nerkowych. Dzięki badaniu moczu, który zbiera się przez 24 h można określić stężenie kreatyniny, sodu, cytrynianów, kwasu moczowego, wapnia i szczawianów. Bada się również odczyn ph moczu, czyli czy mocz jest kwaśny czy zasadowy. Informacje zdobyte w ten sposób są bardzo cenne gdyż nadmiar lub niedostatek pewnych substancji może w istotny sposób pomóc w ustaleniu przyczyny powstawania kamieni, dzięki czemu można spróbować zahamować ich powstawanie np. przez zmianę diety lub leków.

    Badanie krwi dostarcza informacji o tych samych substancjach co badanie moczu. Natomiast w trakcie ataku kolki nerkowej podwyższone stężenie białych krwinek, biała CRP i OB sugerują zakażenie układu moczowego czyli przyczynę albo skutek kamienia w moczowodzie.

     

    Kamienie nerkowe - leczenie

     

    Sposób leczenia kamieni nerkowych w moczowodzie zależny jest od ich wielkości. W przypadku kamieni mniejszych (średnica poniżej 5 mm) najczęściej jedynym objawem jest ból, co pozwala zastosować jedynie środki przeciwbólowe i środki rozkurczowe, które mają ułatwić wydostanie się kamienia z moczowodu. W takiej sytuacji wskazane jest również picie dużej ilości płynów (nawet i do 4 litrów na dobę) co również ułatwia wydostanie się kamienia.

    W przypadku większych kamieni nerkowych niezbędne staje się wykonanie zabiegu. Najczęściej stosowanym zabiegiem jest litotrypsja pozaustrojowa. Metoda ta polega na zastosowaniu fali uderzeniowej, która rozbija kamień znajdujący się w moczowodzie na drobniejsze elementy wielkości ziarenek piasku. Kamienie nerkowe o takiej wielkości mogą zostać bez problemu usunięte z moczowodu wraz z moczem. Niewątpliwą zaletą tej metody jest fakt, iż nie dochodzi tu do nacinania skóry, ani uszkodzenia żadnych tkanek.

    W przypadku kamieni nerkowych znajdujących się w części dolnej i środkowej moczowodu czasem lepszą metodą jest zabieg ureterorenoskopii. W tej metodzie najpierw przez cewkę, następnie przez pęcherz moczowy, do moczowodu wprowadza się specjalny wziernik, przez który można kamień obejrzeć i zniszczyć na drobniejsze kawałki, albo jeśli wielkość pozwala wyciągnąć w całości.

    W przypadku dużych kamieni (powyżej 2,5 cm) stosuje się często nefrolitotrypsję przez skórną. Metoda ma tę samą zasadę co wyżej wymienione, z tym, że polega na wykonaniu nacięcia skóry w okolicy nerki i wprowadzeniu przez to nacięcie nefoskopu, za pomocą którego rozdrabnia albo wyciąga się kamień.

    Klasyczna operacja chirurgiczna obecnie jest wykonywana bardzo rzadko.

    Ważnym jest, aby po „urodzeniu” kamienia albo usunięciu kamienia nerkowego przez lekarza, nie wyrzucać go, tylko ocenić z czego jest zbudowany. Ta informacja pozwala dostosować odpowiednią dietę lub przedsięwziąć odpowiednią profilaktykę, aby w przyszłości zmniejszyć szansę na ponowne pojawienie się ich w moczowodzie. I tak np. w przypadku kamieni szczawianowych w diecie powinno unikać się czekolady, szpinaku, kawy, herbaty.

    Autor: lek. Małgorzata Haras-Gil
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Kamica szczawianowa
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.