zarejestruj się zaloguj się

Jakie są przyczyny nietrzymania moczu?

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Jakie są przyczyny nietrzymania moczu?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 30. września, 2014

Przyczyną nietrzymania moczu może być zaburzenie funkcji mięśni zwieracza lub wypieracza, unerwienia pęcherza, uszkodzenie dróg moczowych. Przyczyn niekontrolowanego oddawania moczu może być wiele i często nakładają się na siebie. Najczęściej diagnozowane jest wysiłkowe nietrzymanie moczu oraz nietrzymanie moczu o typie parć naglących. Problem z oddawaniem moczu może być wynikiem infekcji.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Kontrola oddawania moczu

     

    Nietrzymanie moczu to niekontrolowane wydalanie moczu występujące u osoby, która już osiągnęła zdolność kontrolowania mikcji (oddawania moczu), będące źródłem problemów higienicznych i socjalnych, pogarszające jakość życia chorego.

    Nietrzymanie moczu jest powszechnie spotykanym zaburzeniem – w Polsce dotyczy ok. 3-4 mln osób. Dane te są niedoszacowane, ponieważ część chorych traktuje ten objaw jako wstydliwy i nie zgłasza go lekarzom.

    Przyczyny nietrzymania moczu mogą być różne.To niejednorodna grupa zaburzeń u podłoża których leży kilka patomechanizmów. Często zdarza się także, że przyczyny nietrzymania moczu współistnieją i nakładają się na siebie.

    Mechanizm oddawania moczu jest kluczem do zrozumienia przyczyn nietrzymania moczu. Uczucie potrzeby oddania moczu pojawia się wówczas, gdy, wskutek przepełnienia, dochodzi do rozciągania ścian pęcherza moczowego. W wyniku tego podrażniane zostają włókna nerwowe, które przekazują impuls do ośrodkowego układu nerwowego. Odruchowo dochodzi do rozkurczenia mięśni zwieraczy cewki moczowej oraz do zsynchronizowanego skurczu mięśnia wypieracza moczu.

    Podwyższone ciśnienie śródbrzuszne (panujące w pęcherzu moczowym) przewyższa ciśnienie panujące w cewce moczowej i w ten sposób dochodzi do wypływu moczu. Warunkiem kontrolowania oddawania moczu jest zatem proporcja ciśnień: śródbrzusznego i śródcewkowego.

    Do zaburzeń kontroli mikcji prowadzi zatem kilka mechanizmów, które wiążą się z:

    • zaburzeniami proporcji między ciśnieniem śródbrzusznym i śródcewkowym,
    • upośledzeniem funkcji mięśnia wypieracza,
    • upośledzeniem funkcji zwieraczy,
    • zaburzeniami unerwienia pęcherza moczowego,
    • zaburzeniami impulsacji nerwowej na drodze układ moczowy-ośrodkowy układ nerwowy-układ moczowy,
    • uszkodzeniem dróg moczowych,
    • obecnością przeszkód utrudniających wypływ moczu, prowadząc do niekontrolowanych mikcji z przepełnienia.

     

    Jakie są rodzaje nietrzymania moczu?

     

    W związku z tym, że zaburzenia kontroli mikcji mogą mieć kilka przyczyn i mechanizmów, problemy z oddawani moczu to niejednorodna grupa, w skład której wchodzą:

    1. wysiłkowe nietrzymanie moczu,
    2. nietrzymanie moczu o typie parć naglących,
    3. mieszane nietrzymanie moczu-współistnienie wysiłkowego nietrzymania moczu z parciami naglącymi,
    4. nietrzymanie moczu związane z przepełnieniem pęcherza moczowego,
    5. odruchowe nietrzymanie moczu,
    6. ciągłe nietrzymanie moczu(stały wypływ moczu z cewki moczowej).

    Ze względu na to, że patogeneza poszczególnych podtypów zaburzenia jest różna, różne są także przyczyny nietrzymania moczu.

     

    Przyczyny wysiłkowego nietrzymania moczu

     

    Wysiłkowe nietrzymanie moczu jest najczęściej spotykanym typem nietrzymania moczu. Charakteryzuje się ono wyciekiem moczu z cewki moczowej w sytuacjach wzmożonego napięcia tłoczni brzusznej, a więc podczas wysiłku fizycznego, śmiechu, kaszlu itp. W najbardziej zaawansowanym stadium nawet minimalny wysiłek (np. zmiana pozycji podczas leżenia w łóżku) doprowadza do wycieku moczu.

    U podłoża wysiłkowego nietrzymania moczu leżą:

    • nadmierna ruchomość szyi pęcherza moczowego i cewki moczowej spowodowana niedostatecznym podparciem przez mięśnie nazywane mięśniami dna miednicy,
    • niewydolność mechanizmu zwieraczowego (zwieracza wewnętrznego cewki moczowej),
    • współistnienie powyższych mechanizmów.

    W przypadku istnienia wyżej wymienionych patologii mechanizm zwieraczowy nie jest w stanie zrównoważyć wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej, co prowadzi do mimowolnego oddawania moczu.

    Najczęstszą przyczyną wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet jest niedostateczne podparcie szyi pęcherza moczowego i cewki moczowej przez osłabione, rozciągnięte lub odnerwione mięśnie nazywane mięśniami dna miednicy (mięśniami Kegla). Jest to skutek:

    • przebytych ciąż i porodów – zwłaszcza, gdy porody odbywają się z niedostateczną ochroną krocza lub przeprowadzany jest przy pomocy próżnociągu położniczego lub kleszczy,
    • przebytych operacji ginekologicznych, urologicznych i chirurgicznych,
    • niedoboru estrogenów – najczęściej w okresie menopauzy i pomenopauzalnym,
    • wrodzonych chorób tkanki łącznej,
    • przebytej radioterapii w rejonie miednicy.

    Niewydolność mechanizmu zwieraczowego częściej dotyczy mężczyzn i zwykle jest efektem uszkodzenia mięśnia zwieracza wewnętrznego cewki moczowej w trakcie operacji na gruczole krokowym lub radioterapii zmian prostaty. Może być także skutkiem działania leków blokujących receptory alfa (wykorzystywanych m.in. w terapii przerostu prostaty oraz leczenia nadciśnienia tętniczego).

     

    Przyczyny nietrzymanie moczu o typie parć naglących

     

    Nietrzymanie moczu o typie parć naglących jest spowodowane nadreaktywnością pęcherza moczowego. U jego podłoża leżą m.in. zaburzenia unerwienia pęcherza moczowego występujące w podeszłym wieku oraz w wyniku schorzeń neurologicznych:

    • stwardnienie rozsiane,
    • udar mózgu,
    • urazy rdzenia kręgowego,
    • choroba Parkinsona,
    • choroba Alzheimera,
    • nowotwory ośrodkowego układu nerwowego.

    U wielu pacjentów występuje tzw. idiopatyczna nadreaktywność pęcherza moczowego, to znaczy taka, której przyczyny nie da się wyjaśnić.

     

    Przyczyny nietrzymania moczu z przepełnienia

     

    Ten typ nietrzymania moczu najczęściej spowodowany jest obecnością przeszkody pod pęcherzem moczowym. W wyniku niemożności całkowitego opróżniania pęcherza, dochodzi do zastoju moczu i przepełnienia pęcherza moczowego oraz okresowego wycieku moczu. U podłoża tego typu nietrzymania moczu mogą leżeć:

    • choroby prostaty u mężczyzn – przerost, nowotwory,
    • neuropatia cukrzycowa,
    • neuropatia mocznicowa,
    • stosowanie leków upośledzających funkcję mięśnia wypieracza moczu (leki cholinergiczne, przeciwhistaminowe, psychotropowe itd.).

     

    Odruchowe nietrzymanie moczu

     

    Odruchowe nietrzymanie moczu to wyciek moczu spowodowany okresowymi, niekonotrolowanymi skurczami mięśnia wypieracza, które wytwarzają ciśnienie panujące w cewce moczowej. Może być spowodowane:

    • niedojrzałością układu nerwowego (często spotykane jest u małych dziewczynek podczas śmiechu) lub jego uszkodzeniem (np. w chorobie Alzheimera, chorobie Parkinsona, w przebiegu udaru mózgu),
    • zakażeniami układu moczowego,
    • nowotworami pęcherza moczowego,
    • obecnością ciała obcego w pęcherzu moczowym.

     

    Ciągłe nietrzymania moczu

     

    Ciągłe nietrzymanie moczu to stały, mimowolny wyciek moczu z cewki. Do jego przyczyn należą:

    • obecność przetoki pęcherzowo-pochwowej,
    • wady wrodzone układu moczowego,
    • uszkodzenie mechanizmu zwieraczowego (po urazach lub w trakcie operacji na gruczole krokowym u mężczyzn). Często różne typy nietrzymania moczu współistnieją ze sobą, a u ich podłoża leży więcej niż jeden czynnik sprawczy.

    Warto również wspomnieć o tym, że nietrzymanie moczu często jest spowodowane przejściowym czynnikiem, takim jak np.:

    1. zakażenia układu moczowego – uczucie nagłego parcia na mocz może prowadzić do nietrzymania moczu,
    2. stosowanie leków, m.in. diuretyków (leków moczopędnych) stosowanych w terapii m.in. nadciśnienia tętniczego,
    3. spożycie alkoholu,
    4. silne uczucie strachu, panika.
    Autor: lek. Agnieszka Zaremba
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Wysiłkowe nietrzymanie moczu

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.