zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie dróg moczowych

Tekst: Marta Cygoń
Zapalenie dróg moczowych
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. listopada, 2014

W warunkach prawidłowych drogi moczowe powyżej zwieracza pęcherza moczowego są jałowe. Oznacza to, że w ich obrębie u zdrowego człowieka nie powinny znajdować się żadne drobnoustroje. W niektórych sytuacjach dochodzi jednak do wnikania patogenów, co jest przyczyną rozwoju zakażenia układu moczowego. Szczególnie predysponowane do tego stanu są kobiety. Infekcje dróg moczowych niepokoją je cztery razy częściej niż mężczyzn.

SPIS TREŚCI:

    Jakie są rodzaje zapalenia dróg moczowych?

     

    Definicja zakażenia układu moczowego (ZUM) mówi, że jest to obecność drobnoustrojów w drogach moczowych powyżej zwieracza pęcherza moczowego. Nie określa ona jednak, czy bakterie te powodują zapalenie dróg moczowych, a co za tym idzie, występowanie charakterystycznych objawów.

    W przypadku zakażenia wykazuje się w badaniach obecność określonej ilości patogenów (np. baterii) w prawidłowo pobranej próbce moczu przy niewystępowaniu symptomów klinicznych W takim przypadku lekarze mówią o bakteriomoczu bezobjawowego. Najczęściej nie wymaga on leczenia.

    Pozostałe przypadki obejmują tak zwany ZUM objawowy. W zależności od umiejscowienia, rozróżniamy infekcje dolnego odcinka dróg moczowych czyli zapalenie pęcherza moczowego, czasami przebiegające z zapaleniem cewki moczowej. W przypadku wniknięcia bakterii przez moczowód do nerki może rozwinąć się znacznie poważniejsze, odmiedniczkowe zapalenie nerek czyli zakażenie górnego odcinka dróg moczowych.

    Inny podział uwzględnia dodatkowe czynniki wpływające na przebieg zakażenia i pojawienie się stanu zapalnego. Niepowikłane ZUM występuje u kobiet bez odchyleń w anatomii układu moczowego oraz bez zaburzeń odporności i wywołane jest przez typowe dla tego schorzenia drobnoustroje. O powikłanym ZUM mówi się w każdym przypadku, gdy choruje mężczyzna bądź przyczyną są patogeny nietypowe.

    Także chorujące kobiety, u których dodatkowo występuje przeszkoda w odpływie moczu (anatomiczna bądź spowodowana zaburzeniem funkcjonowania układu moczowego) lub upośledzone są mechanizmy obronne organizmu zaliczane są do pacjentów z powikłanym zakażeniem układu moczowego. Rodzaj patogenu, który wywołuje objawy choroby zależy od wieku pacjenta, płci oraz rodzaju zakażenia. W przeważającej większości przypadków czynnikiem sprawczym jest bakteria o nazwie Escherichia coli, ale nie jest to jedyna bakteria mogąca powodować ZUM. Ponadto należy pamiętać o rzadkich przypadkach zakażeń niebakteryjnych powodowanych przez wirusy (głównie Herpes siplex) oraz grzyby, najczęściej z rodzaju Candida.

     

    Zapalenie dróg moczowych a bakterie w moczu

     

    Drobnoustroje dostają się do układu moczowego drogą wstępującą i wywołują objawy zapalenia dróg moczowych. Pierwszym etapem kolonizacji jest zasiedlenie cewki moczowej. Znacznie częściej ma to miejsce u kobiet, gdyż rezerwuarem bakterii jest przedsionek pochwy. Tak więc infekcje pochwy mogą mieć wpływ na zakażenie układu moczowego.

    Rozprzestrzenianie się bakterii u kobiet jest łatwiejsze także ze względu na krótszą cewkę moczową oraz małą odległość pomiędzy odbytem a jej ujściem. Dodatkowo drobnoustroje mogą zostać wprowadzone do pęcherza w trakcie stosunku płciowego a ich namnażaniu sprzyja stosowanie w celach antykoncepcji kremów i innych środków plemnikobójczych oraz krążków dopochwowych.

    Wraz z upływem czasu pozostawania bakterii w pęcherzu moczowym rośnie prawdopodobieństwo ich dalszego rozprzestrzeniania się w obrębie dróg moczowych. Ważnym czynnikiem ryzyka wystąpienia ZUM i objawów zapalenia dróg moczowych jest więc zaleganie moczu spowodowane utrudnionym odpływem.

    Do innych stanów predysponujących zalicza się:

    • kamicę moczową,
    • wsteczny odpływ pęcherzowo-moczowodowy,
    • cewnik w pęcherzu moczowym,
    • cukrzycę,
    • okres ciąży i porodu,
    • starszy wiek.

    Bardzo rzadko bakterie dostają się do dróg moczowych drogą krwi lub limfy. Przypadki te dotyczą pacjentów w ciężkim stanie klinicznym, najczęściej w przebiegu chorób upośledzających odporność.

     

    Jakie są objawy zapalenia dróg moczowych?

     

    Obraz kliniczny poszczególnych pacjentów z zakażeniem i zapaleniem układu moczowego różni się w zależności od postaci choroby. Przebieg schorzenia może być skąpoobjawowy lub prowadzić do ciężkiego stanu jakim jest sepsa. Symptomy, które niepokoją pacjentów z zapaleniem pęcherza moczowego to najczęściej:

    • bolesne oddawanie moczu wraz z uczuciem pieczenia cewki moczowej,
    • częste oddawanie moczu,
    • przymus wstawania w trakcie snu, aby oddać mocz,
    • ból w okolicy nadłonowej (ból podbrzusza),
    • bóle w okolicy lędźwiowej (w przypadku zakażenia górnego odcinka dróg moczowych),
    • mimowolne oddawanie moczu (zwłaszcza u starszych kobiet).

    Jeżeli procesem zapalny objęty jest górny odcinek dróg moczowych stan chorego jest cięższy. Występują objawy ogólne pod postacią gorączki, dreszczy, nudności oraz wymiotów. Charakterystyczny jest silny ból okolicy lędźwiowej, która pozostaje wtedy bardzo wrażliwa na wstrząsanie.

     

    Jakie są metody leczenia zapalenia dróg moczowych?

     

    W przypadkach zakażenia układu moczowego niepowikłanego leczenie polega na zastosowaniu przez kilka dni antybiotyku zaleconego przez lekarza na podstawie antybiogramu (oceny wrażliwości wyhodowanego szczepu na poszczególne antybiotyki). Zazwyczaj objawy zapalenia układu moczowego ustępują w przeciągu kilku dni. Kobiety cierpiące na nawracające zakażenia układu moczowego mogą, po wcześniejszej konsultacji z lekarzem, same zastosować antybiotykoterapię podczas kolejnych epizodów ZUM.

    Jeżeli znana jest przyczyna infekcji układu moczowego, która wywołuje powikłane zakażenia, dąży się do usunięcia nieprawidłowości w drogach moczowych odpowiedzialnych za ten stan. Zakażenia górnego odcinka dróg moczowych przebiegające z gorączką, wymiotami, bólami lędźwi zazwyczaj leczone są w szpitalu, gdzie konieczne jest zastosowanie antybiotyków dożylnych lub domięśniowych oraz stałe monitorowanie stanu pacjenta.

     

    Jak zapobiegać nawracającym zakażeniom układu moczowego?

     

    Nawracające zakażenia dróg moczowych są przyczyną wielu nieprzyjemnych dolegliwości i negatywnie wpływają na codzienne funkcjonowanie. Warto zatem zapoznać się z metodami zapobiegania, których stosowanie może zmniejszyć ryzyko wystąpienia zapalenia dróg moczowych.

    Zaleca się przede wszystkim:

    • wypijanie większych objętości płynów,
    • zachowania zasad higieny – regularnej zmiany bielizny, unikania tej z syntetycznych tkanin,
    • mycie narządów płciowych przed stosunkiem i po jego zakończeniu,
    • oddawanie moczu natychmiast po pojawieniu się parcia, w regularnych odstępach (2-3 godzinnych), przed snem oraz po stosunku płciowym
    • rezygnację z kąpieli w jacuzzi i basenach, wtedy gdy zakażenie ma tendencje do nawrotów,
    • unikanie stosowania wkładek higienicznych, dezodorantów intymnych lub dopochwowych środków plemnikobójczych,
    • spożywanie żurawiny bądź soku z tego owocu (zmniejsza przyleganie E. coli do nabłonka wyścielającego drogi moczowe).

    W niektórych przypadkach, gdy zakażenia i zapalenie dróg moczowych są szczególnie częste, stosuje się profilaktyczne leczenie farmakologiczne indywidualnie dobrane dla konkretnego pacjenta.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.