zarejestruj się zaloguj się

Hiperoksaluria (nadmiar kwasu szczawiowego w moczu) – przyczyny, objawy i leczenie

Tekst: mgr Justyna Mazur
Dodane: 25. lipca, 2017

Nadmierne wydzielanie kwasu szczawiowego z moczem nazywamy hiperoksalurią. Przyczyny schorzenia to m.in. zbyt duża podaż szczawianów w diecie i zwiększone stężenie kwasu moczowego w moczu, co prowadzi do wytrącania się kryształów szczawianu wapnia i powstawania kamieni nerkowych. Wśród objawów hiperoksalurii należy wymienić kamicę nerkową czy niewydolność nerek. Jak leczy się nadmierne wydzielanie kwasu szczawiowego z moczem?

mgr Justyna Mazur
AUTOR
mgr Justyna Mazur analityk medyczny
SPIS TREŚCI:

    Hiperoksaluria, czyli nadmiar kwasu szczawiowego w moczu

     

    Hiperoksaluria to nadmierne wydzielanie kwasu szczawiowego z moczemKwas moczowy powstaje jako końcowy produkt przemian metabolicznych i wydalany jest przez nerki. Zwiększone jego stężenie w moczu powoduje powstanie kryształów szczawianowych – kwas szczawiowy łączy się bowiem z wapnem, tworząc nierozpuszczalne kryształy szczawianu wapnia.

    Niewielkie ilości kryształów szczawianowych są fizjologicznie wydalane z moczem. Zwiększone ich ilości wykazane w badaniu moczu wynikać mogą z: niewłaściwej diety, zaburzeń genetycznych oraz innych schorzeń.

     

    Kwas szczawiowy i szczawiany w moczu – przyczyny

     

    Kwas moczowy powstaje jako końcowy produkt przemian metabolicznych i wydalany jest przez nerki. Zwiększone jego stężenie w moczu powoduje powstanie kryształów szczawianowych – kwas szczawiowy łączy się bowiem z wapnem, tworząc nierozpuszczalne kryształy szczawianu wapnia.

    Powstanie kryształów szczawianu wapnia w drogach moczowych może prowadzić do powstania kamieni nerkowych lub zlokalizowanych w innych odcinkach dróg moczowych.

    Najczęstsze czynniki sprzyjające wytrącaniu kamieni szczawianowych to:

    • zwiększone wydalanie wapnia z moczem (dieta bogata w wapń, stosowanie diuretyków, cukrzyca, sterydoterapia, długotrwałe unieruchomienie, pierwotna nadczynność przytarczyc),
    • nadmierne wydalanie magnezu bądź cytrynianów,
    • zbyt duża podaż szczawianów w diecie,
    • nadmierne spożycie witaminy C i wydalanie jej z moczem,
    • schorzenia przewodu pokarmowego zwiększające wchłanianie szczawianów.

    Do przyczyn wytrącania się kryształów szczawianów wapnia w moczu należy zaliczyć także wrodzone zaburzenia metaboliczne.

     

    Hiperoksaluria pierwotna (I, II) – kamica i niewydolność nerek?  

     

    Pierwotna hiperoksaluria to rzadko spotykana choroba dziedziczna, która polega na zaburzeniu metabolizmu glioksalanu. Prowadzi do nagromadzenia szczawianów w ustroju, co – w zależności od stopnia nasilenia choroby – daje szereg różnych objawów.

    Niemal zawsze pierwotna hiperoksaluria objawia się kamicą nerkową. Inne symptomy to uszkodzenie przez szczawiany: oka, kości, szpiku kostnego, czy niewydolność nerek.

    Pierwotna hiperoksaluria typu I wraz z moczem wydalany jest nadmiarze zarówno kwas szczawiowy, jak i kwas glikolowy. W przypadku hiperoksalurii pierwotnej typu II natomiast wydalany jest w nadmiarze kwas szczawiowy i L-glikolowy. Przebieg tych schorzeń jest różny w zależności od postaci choroby.

    Hiperoksaluria typu I przebiegać może w bardzo zróżnicowany sposób – nawet rodzeństwo, które odziedziczyło tą samą mutację, może przechodzić chorobę w różny sposób. Postać niemowlęca hiperoksalurii przebiega dość gwałtownie, prowadząc w pierwszych miesiącach życia do niewydolności nerek u dziecka. Natomiast forma ujawniająca się w późniejszym wieku – u dzieci starszych oraz dorosłych - cechuje się nawracającą kamicą nerkową.

    Pierwotna hiperoksaluria typu II zazwyczaj prowadzi do kamicy nerkowej i rzadko kończy się niewydolnością nerek.

     

    Wtórna hiperoksaluria a choroby jelita cienkiego

     

    Hiperoksaluria wtórna diagnozowana jest natomiast u 7–12 proc. pacjentów cierpiących na choroby jelita cienkiego. W ich przebiegu dochodzi do nadmiernego wchłaniania szczawianów z przewodu pokarmowego.

    Inne przyczyny hiperoksalurii wtórnej jest zaburzenie flory bakteryjnej jelit oraz dieta obfitująca w szczawiany. Często pada pytanie o szczawiany w pożywieniu – obfitują w nie produkty, takie jak: rabarbar, szczaw, mocna herbata, czekolada, szpinak, agrest, suszone śliwki

     

    Hiperoksaluria – badanie moczu

     

    Zwiększone stężenie szczawianów może być wykazane w dobowej zbiórce moczu. Norma szczawianów w moczu to 10–35 mg/dobę.

    Pomocniczo można także oznaczyć dobowe wydalanie wapnia z moczem. Innym badaniem jest ocena mikroskopowa osadu moczu wykonywana w ramach ogólnego badania moczu. W warunkach prawidłowych mogą występować nieliczne szczawiany wapnia w polu widzenia.

    W przypadku pierwotnej hiperoksalurii wiążący jest wywiad rodzinny oraz molekularne badania genetyczne czy oznaczanie aktywności katalitycznej enzymu AGT w biopsji wątroby.

     

    Hiperoksaluria – dieta, leczenie, przeszczep?

     

    W przypadku stwierdzenia zwiększonego wydalania szczawianów z moczem konieczne jest wprowadzenie diety ubogiej w szczawiany i wapń.

    Dla hiperoksalurii pierwotnej konieczne jest: monitorowanie funkcji nerek, stosowanie witaminy B6 oraz inhibitorów krystalizacji szczawianów. W najcięższych postaciach choroby konieczny jest łączony przeszczep nerek i wątroby.

    Autor: mgr Justyna Mazur

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.