zarejestruj się zaloguj się

Ból nerki – jakie mogą być przyczyny bólu nerek?

Tekst: lek. Małgorzata Haras-Gil
Ból nerki – jakie mogą być przyczyny bólu nerek?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. października, 2016

Ból w chorobach nerek lokalizuje się najczęściej w okolicy lędźwiowej. Jego charakter oraz objawy towarzyszące są pomocne w szybkim ustaleniu przyczyn choroby. Na jakie objawy należy zwracać uwagę i na jaką chorobę mogą one wskazywać? Bóle nerek i towarzysząc im silny ból w dole pleców najczęściej są objawem kolki nerkowej. Przyczyną bólu bywa zapalenie nerek – odmiedniczkowe, śródmiąższowe, kłębuszkowe.

SPIS TREŚCI:

    Ból nerek może być przyczyną zapalenia nerek

     

    Ból jest nieswoistym objawem wielu schorzeń, w tym chorób nerek. Może mieć charakter ostry, pojawiać się nagle i narastać stale w ciągu kolejnych dni – taki ból nazywamy kolkowym, lub przewlekły, trwający miesiącami a nawet latami, o zmiennym natężeniu – taki rodzaj bólu nazywamy somatycznym. Ból w chorobach nerek lokalizuje się najczęściej w okolicy lędźwiowej. Jego charakter oraz objawy towarzyszące są pomocne w szybkim ustaleniu przyczyny choroby, na jakie więc objawy należy zwracać uwagę i jaką chorobę sugerują?

    Wśród stanów zapalnych nerek, najczęściej spotyka się zapalenie kłębuszkowe nerek. Stan ten charakteryzuje się zmianami w badaniu ogólnym moczu, brak jednak dolegliwości bólowych. Rzadziej spotykanymi zapaleniami, przebiegającymi z bólem są: ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek oraz ostre śródmiąższowe zapalenie nerek.

     

    Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek i ból w dole pleców

     

    Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek charakteryzuje się występowaniem:

    • tępego bólu lędźwi – pojawia się ból w dole pleców,
    • skąpomoczem – wydalaniem mniej niż 500 ml moczu w ciągu doby,
    • nadciśnieniem tętniczym,
    • obrzękami,
    • gorączką,
    • wysypką plamisto-grudkową,
    • bólami stawów.

    Do najczęstszych przyczyn należą leki (30 proc. przypadków, głównie NLPZ i antybiotyki), zakażenia, idiopatyczne (tzn. takie których przyczyny nie ustalono) oraz sarkoidoza.

    Podstawowym celem leczenia jest usunięcie przyczyny choroby. Po zidentyfikowaniu leku odpowiedzialnego za objawy kliniczne, należy niezwłocznie zrezygnować z dalszego stosowania. Jeśli badania laboratoryjne sugerują zapalenie, stosuje się antybiotykoterapię.

     

    Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek

     

    Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek to jedna z najciężej przebiegających chorób układu moczowego. Spowodowana jest zwykle przez bakterie (E. Coli, Proteus i inne) należące do flory jelitowej, które drogą wstępującą (z przedsionka pochwy poprzez cewkę moczową, pęcherz, moczowody) dostają się do nerki. Choroba może doprowadzić do schyłkowej niewydolności nerek. Podczas leczenia, oprócz antybiotykoterapii, zaleca się spożywanie dużej ilości płynów oraz ograniczenie aktywności fizycznej.

    Natomiast ból występujący w okolicy lędźwiowej może być przyczyną:

    • stanu zapalnego nerek,
    • ataku kolki nerkowej,
    • guza nerki,
    • nefropatii zaporowa z wodonerczem,
    • choroby zwyrodnieniowej stawów kręgosłupa i dyskopatii,
    • chorób reumatycznych takich jak: reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK),
    • pęknięcia tętniaka aorty brzusznej,
    • nowotworów pierwotnych kręgosłupa i przerzutów nowotworowych,
    • u mężczyzn – zapalenia prostaty.

     

    Ból nerek a kolka nerkowa

     

    Kamica nerkowa (nephrolithiasis) – to choroba nerek związana z obecnością złogów (potocznie zwanych kamieniami) w drogach moczowych. Złogi te są nierozpuszczalne, a ich powstawanie jest związane z wysokim stężeniem danej substancji chemicznej w moczu, przekraczającym dozwolony poziom.

    Złóg w nerkach lokalizuje się w różnych odcinkach dróg moczowych, są jednak lokalizacje predysponowane do tworzenia się w nich kamieni. Są to kielichy lub miedniczki nerkowe albo górny odcinek moczowodu. Rzadziej spotyka się złogi w pęcherzu moczowym lub kamicę wielopoziomową – w której złogi obecne są w różnych odcinkach dróg moczowych. Najbardziej charakterystycznym objawem jest kolka nerkowa – to atak silnego bólu, lokalizującego się w okolicy lędźwiowej, promieniującego do okolicy pachwin, jądra, warg sromowych.

    Ból nerki związany jest z przemieszczeniem się złogu z nerki do moczowodu. Tutaj, podczas ruchów perystaltycznych moczowodu, dochodzi do zaciskania się moczowodu wokół złogu i dalsze transportowanie go do niższych pięter układu moczowego. Przemieszczanie się złogu powoduje silny ból w dole pleców, z racji małego światła moczowodu i dużych rozmiarów kamieni – powodujących rozciąganie się mięśniówki moczowodu.

    Do innych objawów towarzyszących kolce nerkowej należą:

    • krwiomocz – krew w moczu,
    • nudności i wymioty,
    • bladość powłok, poty,
    • niepokój ruchowy,
    • uczucie parcia na mocz,
    • częste oddawanie moczu (małych ilości),
    • spadek ciśnienia tętniczego,
    • gorączka, dreszcze jeśli przyczyną bólu nerek jest zakażenie układu moczowego.

     

    Jakie są objawy chorych nerek?

     

    Czy ból w dole pleców to chora nerka? Charakterystycznym objawem, potwierdzającym, że przyczyną charakterystycznego bólu w dole pleców są choroby nerek jest objaw Goldflama. To badanie przeprowadzane jest, gdy podejrzewa się ostry stan zapalny nerki. Lekarz układa jedną dłoń w okolicy kąta żebrowo-kręgosłupowego (okolice lędźwi), drugą natomiast zaciska w pięść i uderza w dłoń ułożoną płasko. Wystąpienie bólu tuż po uderzeniu oznacza, że objaw jest dodatni i przyczyną dolegliwości bólowych jest chora nerka.

    Kolejnym charakterystycznym objawem potwierdzającym, że boli nerka jest wzmożone napięcie mięśni po stronie kolki nerkowej.

    Podczas ostrego napadu kolki nerkowej zaleca się wykonanie badania ogólnego moczu (ujawnia krwinkomocz lub krwiomocz, rzadziej obecna leukocyturia i bakteriomocz) oraz badania krwi – ocena stężenia kreatyniny, sodu, potasu, wapnia.

    Rutynowo wykonuje się również badania obrazowe, min. RTG przeglądowe, USG, spiralna tomografię komputerową, urografię. Spośród nich badaniem pierwszego wyboru jest USG nerek – pozwala lekarzowi zobaczyć złóg, ocenić jego rozmiar, lokalizację oraz poszerzenie dróg moczowych z rozwijającymi się ewentualnie powikłaniami – np. wodonerczem.

     

    Leczenie bólu nerki i kolki nerkowej

     

    Głównym celem w leczeniu kolki nerkowej jest uśmierzenie bólu i usunięcie złogu zlokalizowanego w świetle moczowodu. Spośród dostępnych leków przeciwbólowych preferowana jest kodeina wraz z kwasem acetylosalicylowym lub paracetamolem. Niestety, jeśli ból jest bardzo silny, leki te nie zniosą bólu. Stosuje się wówczas petydynę, tramadol lub siarczan morfiny. Należą do grupy opioidowych leków przeciwbólowych i znoszą ból kolkowy, nie przyczyniają się jednak do przesuwania złogu do dolnych pięter układu moczowego.

    Z tego powodu na ból nerki częściej stosowane są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które poza działaniem przeciwbólowym zmniejszają stan zapalny i obrzęk moczowodu w okolicy zaklinowanego złogu. Należą do nich: ketoprofen, diklofenak, ibuprofen. Aby ułatwić przesuwanie się złogu stosuje się również leki miorelaksacyjne – rozkurczające mięśnie gładkie moczowodu (drotaweryna, hioscyna, oksyfenonium, papaweryna).

    Jeśli złóg ma małą średnicę (mniejszą od 10 mm), zwykle możliwe jest jego samoistne wydalenie. Jeśli, mimo podjętego leczenia farmakologicznego, nie dojdzie do wydalenia złogu, konieczne jest leczenie inwazyjne. Do stosowanych metod należą: litotrypsja pozaustrojowa (ESWL), metody endoskopowe – nefrolitotrypsja przezskórna i litotrypsja ureterorenoskopowa, klasyczne metody operacyjne – pielolitotomia, nefrolitotomia, ureterolitotomia, nefrektomia.

     

    Guz nerki i nefropatia zaporowa

     

    Ból nerki nie należy do typowych objawów guza nerki. Jego pojawienie się może świadczyć o znacznych rozmiarach guza, naciekaniu nowotworu poza nerkę lub może być objawem rozwijającego się wodonercza. Jego przyczyną może być tkanka nowotworowa lub skrzepła krew stanowiąca blokadę w odpływie moczu. Zwykle pierwszym objawem guza nerki jest nadciśnienie tętnicze, niepoddające się farmakoterapii. Jeśli dodatkowo występuje krwiomocz i utrata masy ciała należy przeprowadzić diagnostykę w kierunku raka nerki.

    Nefropatia zaporowa to choroba, której przyczyną jest utrudnienie odpływu moczu, spowodowane niedrożnością dróg moczowych. Przyczyną może być rozrost prostaty, nowotwory macicy, jajnika, okrężnicy, kamica moczowa, tętniaki aorty lub tętnic biodrowych. Z powodu utrudnionego odpływu moczu dochodzi do wzrostu ciśnienia w drogach moczowych i poszerzenia kielichów, miedniczek nerkowych, czasem także moczowodów. Dochodzi do rozdęcia nerek i gromadzenia się w nich moczu (wodonercze). Jeśli wodonercze narasta powoli, może przebiegać bezobjawowo. Nagle występujące w obrazie klinicznym przypomina napad kolki nerkowej.

    Autor: lek. Małgorzata Haras-Gil

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.