zarejestruj się zaloguj się

Ból brzucha i pleców – co oznacza ból krzyża i podbrzusza jednocześnie?

Tekst: lek. Miłosz Turkowiak
Dodane: 02. grudnia, 2016

Wystąpienie jednoczesnego bólu brzucha i pleców jest zespołem objawów dość charakterystycznym dla chorób niektórych narządów jamy brzusznej. Ból brzucha po prawej stronie, promieniujący do pleców, może wskazywać na choroby trzustki lub pęcherzyka żółciowego. Ból pleców na dole i ból w podbrzuszu często wskazują na problemy z nerkami. Ból krzyża i podbrzusza wymaga dokładnej diagnostyki.

lek. Miłosz Turkowiak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Ból brzucha i pleców – przyczyny

     

    Jama brzuszna, jako rejon organizmu mieszczący nie tylko większą część układu pokarmowego, ale również narządy układu moczowego, wewnątrzwydzielniczego czy krwionośnego, może być źródłem bogatej gamy objawów chorobowych.

    Ból brzucha towarzyszący chorobom narządów może mieć dwojaki charakter – ostry ból brzucha, dokładnie zlokalizowany, nasilający się podczas ruchu to tzw. ból somatyczny. Tępy ból całego brzucha, rozlewający się, niemożliwy do precyzyjnego zlokalizowania (często jest to kolkowy lub kłujący ból brzucha) to tzw. ból trzewny.

    Ten „nieokreślony” charakter trzewnego bólu brzucha wynika ze specyficznego unerwienia narządów brzucha, zwłaszcza narządów „rurowatych” (jelit, przewodów żółciowych, przewodów trzustkowych, moczowodów itd.). Ciekawą jego cechą jest to, że impulsy nerwowe pochodzące z tych narządów „mieszają się” z informacjami z innych okolic ciała i „zlewają się”, tworząc charakterystyczne zjawisko tzw. bólu odniesionego, a więc bólu odczuwanego w okolicach odległych od ogniska chorobowego.

    Właśnie w takim mechanizmie powstaje jednoczesny ból brzucha i pleców, który może towarzyszyć w szczególności chorobom:

    • trzustki (ból nadbrzusza – środkowej i górnej części brzucha, odczuwany również w plecach na tym samym poziomie, tzw. ból opasujący, w ostrym lub przewlekłym zapaleniu trzustki),
    • nerek i moczowodów (ból pleców na dole, w okolicy lędźwiowej, promieniujący do dołu biodrowego w kamicy układu moczowego lub odmiedniczkowym zapaleniu nerek),
    • aorty brzusznej (tętniak aorty brzusznej może powodować ból kręgosłupa i brzucha jednocześnie, jednak zwykle niepęknięte tętniaki są bezobjawowe).

     

    Ból krzyża i podbrzusza – badania

     

    Podstawą określenia przyczyny bólu brzucha i pleców jest ustalenie dokładnej lokalizacji dolegliwości i okoliczności ich wystąpienia. Często już samo zebranie tego rodzaju informacji pozwala postawić wstępną diagnozę i ukierunkować dalsze postępowanie.

    Istotną informacją jest ponadto obecność (lub brak) objawów towarzyszących. Mogą to być np. żółtaczka (w pierwszej kolejności widoczna w obrębie twardówek oczu, ból brzucha pojawia się po prawej stronie pod żebrami), nudności i wymioty, zaburzenia w oddawaniu moczu, krew w moczu (ból w dole brzucha).

    Dopiero w dalszej kolejności, po ustaleniu rozpoznania wstępnego, wykonuje się badania dodatkowe. W przypadku silnego bólu podbrzusza i pleców standardowo panel badań obejmuje:

    • parametry czynności wątroby (amiontransferazy, fosfataza zasadowa, GGTP, bilirubina),
    • poziom enzymów trzustkowych (amylaza w surowicy i w moczu, lipaza),
    • morfologię krwi (często podwyższony jest poziom krwinek białych),
    • wykładniki stanu zapalnego (w tym CRP).

    W przypadku bólu podbrzusza czy bólu brzucha po lewej lub po prawej stronie zaleca się także wykonanie USG jamy brzusznej, które przy sprzyjających warunkach (niewielka ilość gazów w jelitach) pozwala uwidocznić wszystkie główne narządy jamy brzusznej i zobrazować cechy wskazujące na choroby narządów.

    Do przykładów należy obecność złogu w drogach żółciowych lub moczowych (lub poszerzenie tych dróg, wskazujące na obecność przeszkody poniżej poszerzenia), zmiana wyglądu trzustki czy powiększenie średnicy przekroju aorty brzusznej, charakterystyczne dla tętniaka.

    W przypadkach skomplikowanych i niepewnych, kiedy dotarcie do przyczyny bólu krzyża i pleców jest utrudnione, możliwe jest przeprowadzenie dalszych, dokładniejszych badań, takich jak tomografia komputerowa jamy brzusznej i miednicy. Często wykorzystuje się również zabiegi o profilu diagnostyczno-terapeutycznym, jak np. gastroskopia.

     

    Ból pleców i brzucha – jak leczyć?

     

    Niezależnie od przyczyny bólu brzucha i pleców obowiązuje postępowanie dwutorowe, nastawione z jednej strony na kontrolę objawów, z drugiej zaś na usunięcie czynnika je wywołującego.

    Stałym elementem objawowego leczenia bólu pleców na dole, promieniującego do kręgosłupa jest przyjmowanie leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych i rozkurczających mięśnie gładkie. W zależności od towarzyszących objawów, zalecone mogą być też inne leki, jak np. środki przeciwwymiotne, antybiotyki itd.

    Leczenie przyczynowe ma na celu eliminację przyczyny bólu pleców i podbrzusza. Dokonuje się tego w różny sposób, zależny zwłaszcza od tego, w którym narządzie zlokalizowane jest ognisko chorobowe i od jego charakteru.

    Niektóre, poniżej podane przypadki wymagają leczenia szpitalnego.

    • W ostrym zapaleniu trzustki, wywołującym ból w prawym podżebrzu, podstawą jest leczenie zachowawcze, polegające na całkowitym zaprzestaniu doustnego przyjmowania jedzenia i picia nawet na kilka dni i dożylnym uzupełnianiu płynów. Jeśli podejrzewa się, że przyczyną choroby jest zablokowanie odpływu soku trzustkowego przez kamień z dróg żółciowych, wykonuje się tzw. ECPW (endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną) – zabieg endoskopowy, który w wielu przypadkach pozwala usunąć przeszkodę.
    • W przypadku ostrego zapalenia dróg żółciowych (i/lub pęcherzyka żółciowego) wywołanego przez złogi „zatykające” drogi żółciowe konieczne jest operacyjne usunięcie kamieni. Zabieg można wykonać laparoskopowo lub metodą otwartą. W celu profilaktyki tworzenia złogów i nawrotu dolegliwości w przyszłości usuwa się pęcherzyk żółciowy (tzw. cholecystektomia).
    • W kamicy układu moczowego, w której przesuwaniu się kamienia w drogach moczowych towarzyszą napady kolki nerkowej (ból pleców w okolicy lędźwiowej, promieniujący do pachwiny, narządów płciowych, dolnej części brzucha), postępowanie zależne jest od wielkości złogu. W przypadku małych kamieni możliwe bywa ich samoistne usunięcie. Podaje się wtedy leki przeciwbólowe i rozkurczowe. W przeciwnym przypadku możliwe jest zastosowanie kilku rodzajów zabiegów urologicznych – pozwalają one rozkruszyć złogi i ułatwić ich samoistne wydalenie lub usunąć je w całości drogą operacyjną.
    Autor: lek. Miłosz Turkowiak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.