zarejestruj się zaloguj się

Bakteryjne zapalenie nerek – przyczyny i objawy

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Bakteryjne zapalenie nerek – przyczyny i objawy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. lutego, 2014

Bakteryjne zapalenie nerek, czyli odmiedniczkowe zapalenie nerek to wynik przedostania się bakterii powyżej pęcherza moczowego. Objawy zapalenia nerek to początkowo ból nerek i gorączka. Zapalenie nerki może prowadzić do powikłań, którymi są poważne choroby nerek takie jak urosepsa (bakterie trafiają do krwi) czy niewydolność nerek. 

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny bakteryjnego zapalenia nerek

     

    Bakteryjne zapalenie dotyczące górnego odcinka dróg moczowych, czyli ich części położonej powyżej pęcherza, zwane jest także odmiedniczkowym zapaleniem nerek. W warunkach prawidłowych drogi moczowe są jałowe, kiedy jednak dostaną się do nich szkodliwe patogeny, kolonizują one stopniowo coraz wyżej położone odcinki, aż do nerek włącznie. Infekcja bakteryjna zajmuje wtedy układ kielichowo-miedniczkowy oraz sąsiadujący miąższ nerki, wywołując swoiste objawy.

    Górne drogi moczowe powinny stanowić środowisko jałowe. Ujście cewki moczowej fizjologicznie kolonizują pewne gatunki bakterii, których obecność nie wiąże się z powstaniem stanu zapalnego. Są to także szczepy, które niejako chronią przed osiedleniem się w tym sprzyjającym siedlisku bakterii uropatogennych, powodujących wystąpienie zakażenia układu moczowego (ZUM).

    Do tych ostatnich należą między innymi:

    • gronkowce,
    • paciorkowce,
    • bakterie E. Coli,
    • dwoinka zapalenia płuc,
    • rzadziej bakterie z gatunku Proteus mirrabilis i Klebsiella pneumoniae.

    Odmiedniczkowe zapalenie nerek może być także spowodowana przez grzyby lub wirusy, dlatego konieczna jest wizyta u lekarza, zanim włączy się do leczenia antybiotyk, aby wykluczyć te czynniki etiologiczne.

     

    Stany sprzyjające bakteryjnemu zapaleniu nerek

     

    Istnieją pewne stany sprzyjające bakteryjnemu zapaleniu nerek. W pierwszej kolejności należy tutaj wymienić wszystkie stany zastoju moczu lub utrudnienia w jego oddawaniu, np.:

    • zwężenie czy uraz cewki moczowej,
    • kamica nerkowa,
    • przerost prostaty u mężczyzn.

    W przypadku zakażenia układu moczowego nie bez znaczenia jest też płeć. O ZUM zdecydowanie łatwiej u kobiet, u których dodatkowym źródłem bakterii może być pochwa, a ich cewka moczowa jest znacznie krótsza niż u mężczyzn, co sprzyja zakażeniu.

    Naturalną ochroną przed dostaniem się patogenów do górnych dróg moczowych jest także prawidłowa perystaltyka moczowodów i ich budowa, oraz dobra funkcja zastawek pęcherzowo-moczowodowych.

    Wzrost bakterii hamuje także kwaśne pH i obecność mocznika w moczu, a u mężczyzn także składniki wydzieliny gruczołu krokowego. Podobną role pełnią białka układu odpornościowego produkowane lub wydzielane do moczu. Sam akt mikcji, czyli opróżniania pęcherza moczowego, sprzyja fizycznemu oczyszczaniu dróg moczowych.

     

    Inne czynniki rozwoju zapalenia nerek

     

    Niezależnymi czynnikami ryzyka rozwoju ZUM są ponadto:

    • starszy wiek,
    • ciąża,
    • okres połogu,
    • wszelkie nieprawidłowości anatomiczne w obrębie dróg moczowych,
    • cewnikowanie pęcherza moczowego,
    • inne zabiegi instrumentalne,
    • cukrzyca,
    • stany obniżonej odporności.

    Mówiąc o zakażeniu układu moczowego drogą wstępującą opisany został najczęstszy przypadek, kiedy bakterie trafiają do nerek od strony dróg moczowych, ale w rzadkich sytuacjach, stanowiących około 2% zachorowań, do zajęcia nerek dochodzi drogą krwiopochodną. Dotyczą one jedynie pacjentów w ciężkim stanie, najczęściej z upośledzoną odpornością, u których stwierdza się uogólnione zakażenie.

     

    Bakteryjne zapalenie nerek – objawy

     

    Objawy zakażenia układu moczowego przybierają niezwykle szeroką gamę – od stanu całkowicie bezobjawowej bakteriurii, czyli obecności bakterii w moczu wykrytych w badaniu ogólnym, po ciężki stan kliniczny, włącznie z sepsą. Najczęściej jednak wśród dolegliwości odczuwanych przez pacjentów pojawiają się;

    • ból lub pieczenie w czasie mikcji,
    • częste oddawanie moczu, także wywołujące konieczność wielokrotnego wstawania w nocy (nykturia).
    • stały ból w okolicy nadłonowej oraz lędźwiowej.

    Zdarza się, że pacjent traci całkowicie lub częściowo kontrolę nad oddawaniem moczu. Dodatkowo obecne mogą być ogólne oznaki infekcji, takie jak;

    • gorączka,
    • nudności,
    • wymioty,
    • bóle brzucha,
    • bóle głowy.

    Może pojawić się nieprawidłowy wyciek z cewki moczowej, a oddawany mocz przybiera mętną barwę, może zawierać krew i mieć cuchnący zapach.

    Lekarz pierwszego kontaktu najczęściej zleca badanie ogólne moczu i morfologię, w których stwierdza się obecność bakterii i leukocytów w moczu oraz cechy stanu zapalnego w morfologii.

    Po wykonaniu wymazu z cewki lub posiewu moczu można ustalić dokładnie czynnik etiologiczny infekcji, co znacznie przyspiesza wprowadzenie najodpowiedniejszego antybiotyku.

    W razie nawracających zakażeń układu moczowego konieczna jest dalsza diagnostyka mająca na celu wyjaśnienie tego stanu, m.in. poszukiwanie wad anatomicznych w obrębie dróg moczowych w:

    • tomografii komputerowej,
    • USG miednicy,
    • urografii

    oraz poszukiwanie chorób metabolicznych i stanów upośledzonej odporności. Jeśli infekcja przechodzi już na nerki, mamy do czynienia z odmiedniczkowym zapaleniem nerek (OZN). Objawy zapalenia nerek to:

    • silny ból okolicy lędźwiowej (określany jako ból nerek),
    • złe samopoczucie,
    • dreszcze,
    • gorączka,
    • wymioty.

    W najgorszym wypadku rozwija się urosepsa, czyli posocznica moczowa. Wtedy bezspornie konieczne jest już leczenie w szpitalu, bowiem bakterie przedostają się do krwi, co stanowi realne zagrożenie życia. Pacjent wymaga ścisłego monitorowania funkcji życiowych i intensywnego leczenia antybiotykami.

     

    Leczenie bakteryjnego zapalenia nerek

     

    W zdecydowanej większości przypadków przebieg zakażenia układu moczowego ma charakter niepowikłany i kończy się szybkim i pełnym powrotem do zdrowia po krótkotrwałej antybiotykoterapii. Nie są wymagane badania kontrolne, a jedynie odpowiednia higiena układu moczowego.

    Jeśli jednak przebieg choroby nie jest tak pomyślny i dochodzi do odmiedniczkowego zapalenia nerek, konieczne bywa skierowanie pacjenta do szpitala.

    Terapię antybiotykami zwykle rozpoczyna się od podawania ich drogą dożylną, a następnie doustną, a wybór leku uzależniony jest od wyniku posiewu moczu i krwi, które pozwalają określić dokładnie czynnik etiologiczny.

    W leczeniu bakteryjnego zapalenia nerek konieczne jest także leczenie objawowe, a więc pacjentowi zaleca się:

    • odpoczynek,
    • przyjmowanie dużych ilości płynów,
    • przyjmowanie leków:
      • przeciwgorączkowych,
      • przeciwbólowych,
      • ewentualnie przeciwwymiotnych.

    Po ustąpieniu gorączki i poprawie stanu klinicznego przechodzi się na terapię doustną. Czasami możliwa jest 10-14 dniowa terapia w warunkach ambulatoryjnych, ale tylko w przypadkach niepowikłanych, u zdyscyplinowanych pacjentów w dobrym stanie ogólnym.

    Do najczęściej stosowanych grup antybiotyków należą fluorochinolony, aminoglikozydy oraz cefalosporyny III generacji. Są to leki, które charakteryzują się przenikaniem w dużym stężeniu do moczu.

     

    Powikłania bakteryjnego zapalenia nerek

     

    Zlekceważenie infekcji bakteryjnej układu moczowego może doprowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

    • urosepsa,
    • ropnie nerki lub tkanek okołonerkowych,
    • zgorzelinowe odmiedniczkowe zapalenie nerek prowadzące do martwicy narządu, a nawet konieczności jej chirurgicznego usunięcia.

    Odmiedniczkowe zapalenie nerek może także przybrać charakter przewlekły, prowadzący do stopniowego włóknienia i zaniku narządu, ostatecznie do niewydolności nerek. Wszystkie te stany dotyczą jednak z reguły osób obciążonych licznymi schorzeniami, z upośledzeniem odporności, nieprawidłowościami anatomicznymi w obrębie dróg moczowych lub współistnieniem innego czynnika ryzyka wymienionego wyżej.

     

    Zapobieganie bakteryjnemu zapaleniu nerek

     

    Aby uchronić się przed bakteryjnym zapaleniem nerek należy przede wszystkim dbać o odpowiednią higienę układu moczowego i unikać zakażenia układu moczowego. Proste obowiązujące tutaj zasady to:

    • picie odpowiedniej ilości płynów,
    • regularne oddawanie moczu,
    • dbałość o higienę okolic intymnych, zwłaszcza w przypadku kobiet.

    W razie wystąpienia zakażenia układu moczowego konieczne jest skuteczne leczenie, stosowanie profilaktyki w postaci stałego przyjmowania preparatów przeciwbakteryjnych oraz zawierających ochronne bakterie z rodzaju Lactobacillus.

    Kobietom po menopauzie zaleca się kremy dopochwowe zawierające estrogeny. Ważne też, aby nigdy nie bagatelizować pojawiających się dolegliwości, nawet jeśli nie wydaja się one uciążliwe.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.