zarejestruj się zaloguj się

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Tekst: lek. Rafał Drobot
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. listopada, 2014

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa to zbiorcze pojęcie odnoszące się do zakrzepicy żył głębokich, przebiegającej klinicznie pod postacią swojego powikłania – zatorowości płucnej. W Polsce rocznie niemal 60 tysięcy osób zapada na zakrzepicę żył głębokich, a ponad 30 tysięcy na jej najgroźniejsze powikłanie pod postacią zatorowości płucnej.
 

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – zachorowalność

     

    Bezwzględna liczba zachorowań na żylną chorobę zakrzepowo-zatorową wzrasta wraz z wiekiem – szacuje się, że niemal 70 % wszystkich przypadków choroby stanowią osoby, które ukończyły 60 rok życia. Zapadalność waha się natomiast w granicach1–2 przypadki na 1000 osób rocznie.

     

    Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – przyczyny

     

    Czym jest zakrzepica żył głębokich?

     

    Zakrzepica żył głębokich polega na powstawaniu zakrzepu (skrzepliny) w układzie żył głębokich (czyli podpowięziowych) w obrębie kończyn dolnych, rzadziej kończyn górnych. Do powstania zakrzepu prowadzą wszystkie czynniki wchodzące w skład tzw. triady Virchowa, takie jak:

    • uszkodzenie ściany naczyniowej (zwłaszcza wewnętrznej warstwy – śródbłonka naczyniowego),
    • przewaga czynników prozakrzepowych (bądź niedomoga czynników przeciwzakrzepowych),
    • zwolnienie przepływu krwi.

     

    Zakrzepica żył głębokich – czynniki ryzyka

     

    Istnieje bardzo wiele czynników ryzyka, których obecność u konkretnego pacjenta wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia u niego zakrzepicy żył głębokich, w porównaniu do populacji ogólnej. Należą do nich m. in.:

    • wiek pacjenta powyżej 40 lat,
    • otyłość (BMI powyżej 30),
    • żylna choroba zakrzepowo-zatorowa w wywiadzie,
    • rozległe urazy wielonarządowe,
    • złamania kości miednicy,
    • złamania bliższego odcinka kości udowej,
    • niedowład lub porażenie kończyn dolnych,
    • długotrwałe unieruchomienie (także w łóżku szpitalnym),
    • przebyty udar mózgu,
    • rozpoznany nowotwór złośliwy,
    • żylna choroba zakrzepowo-zatorowa u członka rodziny,
    • trombofilia wrodzona lub nabyta,
    • sepsa (posocznica),
    • ciężka niewydolność serca,
    • niewydolność oddechowa,
    • choroby autoimmunologiczne,
    • nowotwory mieloproliferacyjne,
    • nocna napadowa hemoglobinuria,
    • przewlekły ucisk na naczynia żylne,
    • żylaki kończyn dolnych,
    • ostre choroby infekcyjne.

    Część z wyżej wymienionych czynników ryzyka ma charakter przemijający, niektóre jednak występują trwale. Spośród pozostałych czynników ryzyka rozwoju żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej ściśle związanych z postępowaniem leczniczym istotne znaczenie mają:

    • duże zabiegi operacyjne – rozległe i długotrwałe,
    • obecność cewnika naczyniowego zlokalizowanego w dużych żyłach,
    • leczenie przeciwnowotworowe,
    • stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych,
    • hormonalna terapia zastępcza w okresie okołomenopauzalnym,
    • przyjmowanie leków stymulujących erytropoezę (produkcję krwinek czerwonych).

    Natomiast spośród przyczyn predysponujących w sposób szczególny do wystąpienia zakrzepicy żył głębokich w obrębie kończyn górnych należy wymienić:

    • cewnik (kaniula naczyniowa) wprowadzony do żył centralnych,
    • uciśnięcie żyły podobojczykowej lub żyły pachowej przez powiększone regionalne węzły chłonne,
    • miejscowy naciek nowotworowy obejmujący naczynia żylne,
    • złamany obojczyk,
    • ucisk żyły pachowej lub podobojczykowej spowodowany dużym wysiłkiem fizycznym – tzw. zespół Pageta i Schröttera(przez szczątkowe pasmo ścięgniste w dole pachowym lub przez mięśnie pochyłe między obojczykiem i ścięgnem mięśnia podobojczykowego).
       

     

    Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – objawy

     

    Zakrzepica żył głębokich – postaci choroby

     

    Objawy kliniczne zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych różnią się znamienne, w zależności od dominującej postaci choroby:

    • postać dystalna – występuje zdecydowanie najczęściej, obejmując żyły piszczelowe przednie i tylne oraz żyły strzałkowe. Zwykle jest bezobjawowa i ustępuje samoistnie, ponadto wiąże się z niewielkim ryzykiem klinicznie istotnej zatorowości płucnej. Niemniej jednak może ulec rozprzestrzenieniu do zakrzepicy proksymalnej;
    • postać proksymalna – obejmuje żyłę podkolanową, żyłę udową oraz żyły biodrowe i żyłę główną dolną. Zwykle daje objawy kliniczne oraz wiąże się z dużym zagrożeniem masywną zatorowością płucną;
    • bolesny obrzęk – jest ostrą postacią zakrzepicy żylnej obejmującej swym zasięgiem większość żył odprowadzających krew z kończyny. Jak wskazuje na to sama nazwa, postaci tej towarzyszy ból ibardzo duży obrzęk zajętej kończyny. Ta postać zakrzepicy żylnej może występować jako jeden z dwóch poniższych wariantów:
    • bolesny obrzęk biały – duży obrzęk, skurcz tętniczek w skórze i zahamowanie przepływu włośniczkowego,
    • bolesny obrzęk siniczy – najcięższa postać zakrzepicy, w której występuje znaczne ryzyko utraty kończyny lub zgonu. Dochodzi tutaj do zamknięcia niemal wszystkich żył w kończynie, ze wzrostem ciśnienia żylnego, utrudnieniem napływu krwi do przepełnionego łożyska naczyniowego, co w konsekwencji powoduje niedotlenienie tkanek.

     

    Zakrzepica żył głębokich – objawy

     

    Chory z zakrzepicą żył głębokich w obrębie kończyn dolnych może odczuwać ból w obrębie łydki podczas chodzenia. Występować może u niego obrzęk zlokalizowany w obrębie podudzia lub całej kończyny, w postaci jej pogrubienia czy zwiększenia obwodu. Statystycznie prawie trzy czwarte wszystkich przypadków obrzęku jednej kończyny dolnej wynika z zakrzepicy żył głębokich. Nierzadko dołączają się objawy ogólnoustrojowe w postaci stanu podgorączkowego lub gorączki.

     

    Zakrzepica żył głębokich – co bada lekarz?

     

    Chory podczas badania objętej zakrzepicą kończyny może skarżyć się na tkliwość bądź bolesność uciskową. Charakterystyczny jest tzw. objaw Homansa, polegający na pojawieniu się silnego bólu łydki podczas biernego zginania grzbietowego stopy. Ponadto lekarz może stwierdzić ocieplenie chorej kończyny oraz poszerzenie żył powierzchownych w jej obrębie.

     

    Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – powikłania

     

    Samoistne oraz całkowite „rozpuszczenie” powstałego w obrębie układu żylnego zakrzepu zdarza się bardzo rzadko – może mieć to miejsce w przypadku niewielkich, bezobjawowych zakrzepów w żyłach goleni. Zdecydowanie częściej dochodzi do tzw. organizacji skrzepliny (nawet u pacjentów leczonych heparyną). Następstwem przebycia zakrzepicy żył głębokich może być:

    • przewlekła niewydolność żylna,
    • zespół pozakrzepowy.

    Zakrzepy w obrębie żył głębokich mogą ulegać fragmentacji i być w ten sposób materiałem zatorowym płynącym do krążenia płucnego. Zatorowość płucna może stanowić pierwszy i jedyny objaw zakrzepicy żył głębokich, a w miarę upływu czasu prowadzić do rozwoju przewlekłego nadciśnienia płucnego. Rzadko występuje udar mózgu lub zator obwodowy wskutek zatorowości skrzyżowanej – warunkiem jest współistnienie funkcjonalnego połączenia między prawym i lewem sercem (np. w przetrwałym otworze owalnym).

     

    Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – leczenie

     

    Leczenie zarówno postaci objawowej, jak i postaci bezobjawowej zakrzepicy żył głębokich jest identyczne. Chory ze świeżą zakrzepicą żył głębokich często wymaga hospitalizacji – natychmiast należy wdrożyć leczenie uciskowe i przeciwzakrzepowe.

     

    Leczenie uciskowe

     

    Leczenie stopniowanym uciskiem polega na noszeniu pończochy elastycznej (II klasy ucisku) przez cały dzień, a zdejmowaniu jej na noc. Postępowanie takie należy włączyć jak najszybciej po ustąpieniu obrzęku kończyny. Bandażowanie objętej zakrzepicą kończyny, bądźprzerywany ucisk pneumatyczny za pomocą specjalnego urządzenia wskazane są w początkowej fazie leczenia, ponieważ przyspieszają ustępowanie bólu i obrzęku.

     

    Leczenie przeciwzakrzepowe

     

    Leczenie trombolitycznemoże przynieść korzyści, jeżeli zostanie zastosowane miejscowo w przypadku:

    • rozległej, wcześnie rozpoznanej zakrzepicy proksymalnych żył głębokich kończyn dolnych, ze współistniejącym obrzękiem i bolesnością;
    • wczesnej zakrzepicy żył głębokich kończyny górnej, zagrażającej utratą kończyny.

    Podstawą leczenia pozostaje jednakleczenie przeciwkrzepliwe. Stosuje się heparynę drobnocząsteczkową, heparynę niefrakcjonowaną albo fondaparynuks. Leki te należy zastąpić później antagonistami witaminy K (warfaryną, acenokumarolem) lubrywaroksabanem, kontynuując stosowanie heparyny lub fondaparynuksu przez pierwszych kilka dni od rozpoczęcia leczenia.

     

    Wszczepienie filtru do żyły głównej dolnej

     

    Zabieg polegający na umieszczeniu specjalnie skonstruowanego filtru w żyle głównej dolnej należy rozważyć u wszystkich chorych ze świeżo rozpoznaną proksymalną zakrzepicą żył głębokich kończyn dolnych, u których istnieją przeciwwskazania do stosowania leków przeciwkrzepliwych w dawkach leczniczych. Preferowane są filtry czasowe, które można usunąć po upływie kilku tygodni.

    Autor: lek. Rafał Drobot
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.