zarejestruj się zaloguj się

Ziarniniak naczyniowy

Tekst: lek. Mateusz Spałek
Dodane: 02. czerwca, 2015

Ziarniniak naczyniowy to twór budowany z sieci drobnych naczyń krwionośnych. Zaliczany jest do chorób naczyń. Przyczyna rozwoju ziarniniaka naczyniowego nie jest znana, wskazuje się na działanie niektórych leków oraz wpływ bezpośredniego urazu. Objawem ziarniniaka jest czerwona grudka na skórze, która rośnie.

lek. Mateusz Spałek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest ziarniniak naczyniowy?

     

    Ziarniniak naczyniowy to jedna z chorób naczyń, która w książkach oraz literaturze medycznej spotykana jest pod wieloma anglojęzycznymi oraz polskojęzycznymi określeniami, takimi jak ziarniniak ropny lub ziarniniak naczyniowy to twór zbudowany z naczyń o cienkich ścianach i dużej średnicy, które otacza naciek komórek zapalnych.

    Często powiązane są z ciążą (ziarniniak naczyniowy pojawia się wtedy w jamie ustnej podczas pierwszych 5 miesięcy ciąży), menopauzą lub okresem dojrzewania u kobiet. Ziarniniak naczyniowy może wystąpić w każdym wieku, ale częściej dotyczy osób młodszych. Zwykle wymaga leczenia zabiegowego.

     

    Ziarniniak naczyniowy – przyczyny

     

    Zapalenie kojarzy się z infekcją, ale tak naprawdę ziarniniak naczyniowy nie posiada ustalonej przyczyny. Większość teorii zakłada zaburzenie równowagi wydzielającej substancje pobudzające i hamujące wzrost nowych naczyń krwionośnych. Niekiedy spotyka się dane mówiące o tym, że do pojawienia się zmiany przyczyniają się urazy (najczęściej w obrębie paznokci). Co ważne, ziarniniak naczyniowy może być indukowany przez leki, takie jak:

    • retinoidy stosowane doustnie lub pozajelitowo,
    • leki z grupy inhibitorów naskórkowego czynnika wzrostu i kinazy tyrozynowej (np. cetuksymab, imatynib),
    • kapecytabina, etopozyd,
    • 5-fluorouracyl,
    • cyklosporyna,
    • docetaksel,
    • leki pobudzające tworzenie się kolonii granulocytarych,
    • inhibitory proteazy HIV.

    Innym czynnikiem mogącym przyczynić się do powstania choroby jest obecność malformacji kapilarnej (zmiany w budowie naczyń) z której rozwinąć się może ziarniniak naczyniowy (samoistnie lub po laseroterapii).

     

    Ziarniniak naczyniowy – objawy

     

    Ziarniniak naczyniowy zwykle pojawia się jako mała czerwona grudka, która bardzo szybko rośnie (w ciągu tygodni/miesięcy), a następnie jej wzrostu ulega zahamowaniu. Wielkość rzadko kiedy przekracza 1 cm, ale zmiana w większości przypadków nie ustępuje samoistnie. Ziarniniak naczyniowy może być płaski lub uszypułowany. Często otacza go charakterystyczny „kołnierzyk” z tak zwaną akantozą.

    Każdy, nawet niewielki uraz może prowadzić do krwawienia z ziarniniaka oraz powstania owrzodzeń. Krwawienie jest trudne w opanowaniu i często nawraca.

    Ziarniniak naczyniowy częściej zajmuje skórę niż błony śluzowe. U osób dorosłych najczęstszą lokalizacją są kończyny oraz grzbiet klatki piersiowej, natomiast u dzieci częściej pojawia się w obrębie głowy i szyi. Postacie zajmujące śluzówkę rosną w obrębie jamy ustnej, głównie warg i dziąseł. W rzadkich przypadkach ziarniniak naczyniowy może pojawić się w obrębie przewodu pokarmowego i być przyczyną dolegliwości (np. krwawień o nieustalonym źródle).

    Ziarniniak naczyniowy występuje zazwyczaj jako zmiana pojedyncza, bardzo rzadko zdarza się w postaci mnogiej.

     

    Ziarniniak naczyniowy – badania i diagnostyka

     

    Zwykle nie nastręcza lekarzowi wielu trudności i opiera się na dokładnym zebraniu wywiadu lekarskiego oraz ocenie zmiany – zaczerwieniona grudka o charakterystycznym kształcie, łatwo krwawiąca przy dotyku przemawia za rozpoznaniem ziarniniaka naczyniowego.

    Lekarz może wykonać badanie dermatoskopowe – oglądanie zmiany specjalnym przyrządem, który wielokrotnie ją powiększa i pozwala na odróżnienie od innych podobnie wyglądających wykwitów skórno-śluzowych.

    W przypadku wątpliwości lekarz kieruje do chirurga bądź sam wycina zmianę (biopsja wycinająca), a następnie wysyła ją na badanie histopatologiczne – pozwala się ono upewnić, że usunięta zmiana to rzeczywiście ziarniniak naczyniowy.

    Niektóre choroby mogą swoim wyglądem przypominać ziarniniaka i należą do nich:

    • naczyniak o typie truskawki (infantile hemangioma),
    • znamię Spitz,
    • kłębczak (właściwa nazwa medyczna to przyzwojak),
    • brodawka pospolita,
    • rak płaskonabłonkowy,
    • rak podstawnokomórkowy skóry,
    • czerniak bezbarwny,
    • mięsak Kaposiego,
    • naczyniakowatość bakteryjna,
    • choroba Kimury.

     

    Ziarniniak naczyniowy – leczenie

     

    Z powodu częstych krwawień i powstawania owrzodzeń rekomenduje się podjęcie leczenia zamiast obserwowania zmiany. Co więcej, niektóre nowotwory złośliwe mogą do złudzenia przypominać ziarniniaka naczyniowego, tym bardziej potrzebna jest terapia połączona z diagnostyką histopatologiczną.

    Ziarniniak naczyniowy może być leczony na wiele sposobów, w zależności od rodzaju zmiany:

    • uszypułowany ziarniniak naczyniowy powinien być „ścięty” ze skóry (tak jak w przypadku włosa podczas golenia) zamiast poddawania go usunięciu z całą grubością skóry;
    • nieuszypułowany (płaski, leżący) ziarniniak naczyniowy powinien być wycięty eliptycznie razem ze skórą znajdującą się pod nim by zminimalizować ryzyko odrośnięcia;
    • niewielki ziarniniak naczyniowy w obszarze mającym znaczenie dla wyglądu zewnętrznego (kosmetyczne) u dzieci – zaleca się elektrokauteryzację lub laseroterapię (jeżeli takie metody są dostępne). Dziecięce zmiany o typie ziarniniaka naczyniowego bardzo rzadko kiedy okazują się zmianami złośliwymi – dlatego dozwolone jest wypalenie tkanek (które uniemożliwia analizę histopatologiczną);
    • w przypadku mnogiego ziarniniaka naczyniowego lekarz zwykle pobiera do badania jedynie część zmian (poprzez wycięcie). Po analizie histopatologicznej i potwierdzeniu rozpoznania „ziarniniak naczyniowy” pozostałe zmiany się pozostawia i obserwuje (istnieje niewielka szansa na samodzielne zaniknięcie);
    • gdy ziarniniak naczyniowy nawraca, a był leczony za pomocą ścięcia lub innych metod niechirurgicznych, to zalecane jest wycięcie zmiany wraz z całą grubością skóry.

    W rzadkich wypadkach (brak zgody pacjenta na operację lub niewielki ziarniniak naczyniowy w okolicy podjęzykowej) wykorzystuje się metodę farmakologiczną – smarowanie zmiany fenolem.

     

    Rokowanie i zapobieganie

     

    Szansa na nawrót choroby wynosi pomiędzy 0 a 15 procent i głównie zależy od dwóch czynników – lokalizacji ziarniniaka naczyniowego oraz sposobu leczenia. Ryzyko zwiększa niedokładne usunięcie wcześniejszej zmiany.

    Nie ma uznanych sposobów ochrony przed tą chorobą (ponieważ nie znamy jej przyczyny). Sugeruje się unikanie urazów u osób z ziarniniakiem naczyniowym (by nie pojawiły się nowe zmiany), uważną obserwację skóry i błon śluzowych przy podawaniu chemioterapii lub innych leków mogących indukować tę chorobę oraz ostrożność przy laseroterapii osób z malformacjami kapilarnymi.

    Autor: lek. Mateusz Spałek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.