zarejestruj się zaloguj się

Zawał płuca

Tekst: lek. Marta Sarnecka
Zawał płuca
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. grudnia, 2014

Płuca są narządem dobrze ukrwionym i rzadko można mówić o ich zawale. Osoby obciążone kardiologicznie oraz chorzy z niewydolnością krążenia, oprócz objawów ze strony serca, mogą doświadczyć zaburzeń ze strony układu krwionośnego, czego efektem jest zwykle upośledzenie ukrwienia płuc, a w konsekwencji zawał płuca.

lek. Marta Sarnecka
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Płuca – organ odporny na zawał

     

    Płuca jako narząd oddechowy są ukrwione podwójnie. Krew płynąca odgałęzieniami aorty, tętnicami oskrzelowymi, ma za zadanie dostarczenie do narządu wszystkich niezbędnych substancji odżywczych. Do płuc „prosto” z serca przez tętnicę płucną i jej rozgałęzienia dopływa także krew, której zadaniem jest „wyłapanie” cząsteczek tlenu w trakcie wymiany gazowej. Dlatego mówimy o podwójnym ukrwieniu płuc, gdyż jest to organ, do którego „wchodzą” dwa układy tętnicze.

    Zawał to ustanie lub znaczne upośledzenie krążenia w danym narządzie, czego efektem jest powstanie martwicy. Aby doszło jednak do zawału płuca, oba układy tętnicze doprowadzające krew do organu muszą być niewydolne, częściowo lub też całkowicie niedrożne.

     

    Zawał płuca – u kogo może wystąpić?

     

    Osoby starsze z zaawansowaną miażdżycą układu tętniczego, w tym szczególnie tętnicy głównej, czyli aorty i jej odgałęzień są znacznie bardziej narażeni na wystąpienie zawału płuca. U tych chorych jeden układ naczyń krwionośnych odżywiających tkankę płucną jest już niedrożny i wystarczy niekiedy sytuacja, w której dojdzie do zamknięcia przepływu w tętnicy płucnej lub jej dalszych odgałęzień, aby doprowadzić do rozwoju zawału fragmentu płuc.

    Wszystkie czynniki ryzyka rozwoju zatorowości płucnej są zatem czynnikami ryzyka powstania zawału płuca u osób, których układ krwionośny jest znacznie „zmiażdżycowany”. Czynnikami ryzyka są między innymi:

    • rozległe urazy,
    • złamania – szczególnie kości długich lub miednicy,
    • długotrwałe unieruchomienie – w tym choroby wymagające długiego leżenia oraz wielogodzinne podróże (szczególnie samolotem),
    • współistnienie choroby nowotworowej,
    • przebyty incydent zakrzepicy żylnej.

     

    Objawy zawału płuca

     

    Objawy występujące w przebiegu zawału płuca są zazwyczaj burzliwe, szczególnie jeśli dojdzie do masywnej zatorowości płucnej lub do zamknięcia tętnicy płucnej na początku jej przebiegu.

    Symptomy są nagłe i prowadzą zwykle do wstrząsu. U chorego stwierdza się:

     

    Rozpoznanie zawału płuca

     

    Rozpoznanie zawału płuca, oprócz objawów zatoru tętnicy płucnej, sugeruje również zaawansowany wiek chorego oraz choroby współistniejące. Standardem w diagnostyce jest angio-TK, czyli tomografia komputerowa ukazująca dokładnie tętnice płucne oraz lokalizację materiału zatorowego.

    Jeśli w trakcie postępowania diagnostycznego jest wystarczająco dużo czasu, wykonuje się także badania krwi, w tym oznaczenie poziomu D-dimerów, które mogą wykluczyć, ale nie potwierdzają rozpoznania zatorowości.

    Ponadto, w wykonanym EKG widać najczęściej niecharakterystyczne zaburzenia z prawej połowy serca. W diagnostyce wykorzystuje się także echokardiografię, która pokazuje przeciążenie prawego serca, a w USG przezprzełykowym można dostrzec materiał zatorowy w blisko przełyku położonej tętnicy płucnej.

     

    Leczenie zawału płuca

     

    Jeśli u chorego dojdzie do omdlenia, a zator tętnicy płucnej jest rozległy, może doprowadzić także do zatrzymania krążenia. Wtedy niezbędne są działania ratunkowe, w tym także resuscytacja krążeniowo-oddechowa.

    U chorych w stabilnym stanie klinicznym, próbuje się uzyskać powrót krążenia tętniczego w płucu, głównie poprzez działania zachowawcze, czyli farmakologiczne „rozpuszczenie” skrzepliny zamykającej światło tętnicy płucnej.

    Pacjenci z zawałem płuca są zwykle bardzo obciążeni kardiologicznie i w ich przypadku leczenie ogranicza się do podawania leków „rozrzedzających” krew w odpowiednio wysokich dawkach. Leki używane do tego celu to heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana oraz leki przeciwkrzepliwe takie jak acenokumarol i warfaryna (stosowane pod kontrolą wskaźnika INR).

    Materiał zatorowy można usunąć również zabiegowo w trakcie embolektomii płucnej. Jest to jednak metoda kolejnego rzutu, obecnie rzadko wykonywana.

     

    Zapobieganie wystąpieniu zawału płuca

     

    W związku ze skomplikowanym mechanizmem powstawania zawału płuca, w zapobieganiu takiej sytuacji u pacjentów istotne jest poprawienie krążenia tętniczego oraz żylnego. Ważne jest, aby kontrolować masę ciała oraz poziom cholesterolu, które sprzyjają rozwojowi miażdżycy i zmniejszają przepływ tętniczy. Pomocne okazuje się także regularne uprawianie sportów lub jakiejkolwiek aktywności fizycznej oraz ograniczenie używek, takich jak palenie papierosów, czy picie alkoholu.

    W celu redukcji ryzyka wystąpienia zatoru płucnego należy przede wszystkim unikać sytuacji zmniejszających przepływ krwi w łożysku żylnym, takich jak długotrwałe unieruchomienie, a więc między innymi dbać o wczesną rehabilitację u osób po rozległych zabiegach lub przewlekle chorujących. W wymaganych sytuacjach powinno zostać wcześnie włączone profilaktyczne leczenie przeciwkrzepliwe. Z kolei u osób z dużym ryzykiem zatorowości płucnej, u których przeciwwskazane jest leczenie farmakologiczne, zakłada się zabiegowo filtr do żyły głównej dolnej, „wyłapujący” większe materiały zatorowe.

    Autor: lek. Marta Sarnecka
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Płytki oddech

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.