zarejestruj się zaloguj się

Zasady leczenia nadciśnienia tętniczego

Tekst: lek. Iga Woźniak
Zasady leczenia nadciśnienia tętniczego
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 11. czerwca, 2013

Leczenie nadciśnienia tętniczego nie oznacza wyłącznie przyjmowania leków. Podstawowym elementem leczenia nadciśnienia tętniczego jest modyfikacja stylu życia, czyli tzw. niefarmakologiczne metody leczenia nadciśnienia tętniczego. Nierzadko stanowią one kluczowy i wystarczający element uzyskania prawidłowych wartości ciśnienia krwi.

lek. Iga Woźniak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Leczenie nadciśnienia tętniczego

     

    Obecnie dąży się do obniżania ciśnienia tętniczego poniżej 140/90 mmHg. Zaobserwowano bowiem, że im wartości ciśnienia tętniczego są bliższe prawidłowym, tym mniejsza jest liczba rozwijających się powikłań z powodu źle kontrolowanego ciśnienia krwi. Oczywiście również im wcześniej podejmujemy walkę o normalizację ciśnienia i uzyskanie jego optymalnych wartości, tym bardziej obniżamy ryzyko rozwoju poważnych powikłań sercowo-naczyniowych. Dlatego również leczenie nadciśnienia tętniczego powinno się prowadzić, nawet w przypadku osób z tzw. ciśnieniem wysokim prawidłowym.

    Leczenie nadciśnienia tętniczego nie oznacza jednak wyłącznie przyjmowania leków. Podstawowym elementem leczenia nadciśnienia tętniczego jest modyfikacja stylu życia, czyli tzw. niefarmakologiczne metody leczenia nadciśnienia tętniczego. Metody te okazują się być skuteczną formą terapii, a stosowane zwłaszcza w przypadkach ciśnienia prawidłowego wysokiego oraz nadciśnienia pierwszego stopnia nierzadko stanowią samodzielne i wystarczające działania umożliwiające uzyskanie prawidłowych wartości ciśnienia krwi.

     

    Sposoby leczenia nadciśnienia tętniczego

     

    Wśród niefarmakologicznych sposobów leczenia nadciśnienia tętniczego znajdziemy:

    • ograniczenie spożycia sodu w diecie,
    • normalizację masy ciała,
    • zmianę nawyków żywieniowych,
    • uzupełnienie niedoborów makroelementów,
    • ograniczenie spożycia alkoholu,
    • rzucenie palenia tytoniu,
    • zwiększenie aktywności fizycznej,
    • stosowanie technik relaksacyjnych,
    • edukację zdrowotna.

     

    Nadciśnienie tętnicze a dieta

     

    Ograniczenie spożycia sodu w diecie to powszechnie akceptowana i łatwa w realizacji niefarmakologiczna metoda obniżania ciśnienia tętniczego. W naszym kraju dziennie spożywa się ok. 10-15 g soli kuchennej, co znacznie przewyższa dobowe zapotrzebowanie wynoszące około 1 g. Zaobserwowano, że w krajach o wysokim spożyciu soli kuchennej średnie ciśnienie krwi w populacji jest wyższe i częściej występują przypadki nadciśnienia tętniczego.

    Jako dopuszczalną ilość spożywanej soli uznaje się 6 g dziennie, odpowiada ona 2,4 g sodu. Takie ograniczenie w przyjmowaniu pierwiastka możemy osiągnąć poprzez unikanie słonych potraw oraz ich niedosalanie. Ten sam efekt uzyskamy rezygnując z gotowej, przetworzonej żywności na rzecz posiłków przyrządzonych z naturalnych składników oraz poprzez picie wód mineralnych z zawartością sodu poniżej 100 mmol/l. Obniżenie ciśnienia krwi następuje po 5 tygodniach stosowania takiej diety. Wprowadzenie jej na dłużej pozwala uzyskać dodatkowe korzyści:

    • zmniejszenie przerostu lewej komory serca,
    • zmniejszenie białka w moczu,
    • zmniejszenie wydalania wapnia z moczem i tym samym ryzyka kamicy nerkowej,
    • zmniejszenie częstości osteoporozy.

    W terapii jak i również w profilaktyce nadciśnienia tętniczego pomocne może być ograniczenie spożywania tłuszczów nasyconych oraz zastępowanie ich nienasyconymi kwasami tłuszczowymi. Należy więc zmniejszyć spożycie pełnotłustych produktów mlecznych, wędlin, mięsa, a wybierać produkty o obniżonej zawartości tłuszczów, np. chude mięso. Także spożywanie ryb zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe zwłaszcza omega -3 może prowadzić do obniżenia ciśnienia tętniczego. Zaleca się zwiększenie spożycia warzyw, zwłaszcza zielonolistnych, i owoców, głównie cytrusowych oraz soków z tych owoców.

    Dodatkowo warto jest postarać się ograniczyć spożywanie kawy, herbaty czy coli. Okazuje się bowiem, że kofeina dostarczana codziennie w postaci tych napojów może podnosić ciśnienie skurczowe i rozkurczowe o ok. 5-15mmHg na kilka godzin.

     

    Nadciśnienie tętnicze a masa ciała

     

    Okazuje się, że redukcja masy ciała o 1kg może spowodować obniżenie ciśnienia tętniczego średnio o 1,6 mmHg dla ciśnienia skurczowego i o 1,3 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego. Dodatkowo zmniejszenie masy ciała pozytywnie wpływa na inne czynniki ryzyka choroby wieńcowej związane z otyłością, takie jak cukrzyca i hiperlipidemia. Pozwala także u osób otyłych z nadciśnieniem tętniczym na zmniejszenie masy lewej komory serca.

    Aby osiągnąć prawidłową masę ciała niezbędne jest ograniczenie spożywanych kalorii do poniżej 2000 kcal dziennie oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Takie postępowanie, pod warunkiem że prowadzone jest przez dłuższy czas, to skuteczny sposób na walkę z nadciśnieniem tętniczym, ale również źródło lepszego samopoczucia. Redukcja masy ciała uznawana jest za najbardziej efektywny sposób niefarmakologicznego postępowania prowadzący do obniżenia ciśnienia krwi.

     

    Nadciśnienie tętnicze a niedobory makroelementów

     

    Istnieją doniesienia o korzystnym wpływie suplementacji potasu w profilaktyce udarów mózgu, dlatego zaleca się zwiększenie spożycia świeżych owoców i warzyw. Zawierają one także inne pierwiastki, takie jak wapń i magnez, niezbędne do prawidłowej gospodarki elektrolitowej organizmu oraz witaminy. Obecnie nie ma dowodów, aby suplementacja magnezu bądź wapnia miała bezpośredni wpływ na wartość ciśnienia tętniczego. Ważne jest jednak, aby odżywiać się w taki sposób, by nie dopuścić do ich niedoborów. Ma to bowiem wpływ na osiągnięcie prawidłowego poziomu potasu, pomimo jego dodatkowego dostarczania, a także na inne problemy zdrowotne.

     

    Nadciśnienie tętnicze a alkohol i papierosy

     

    Udowodniono, że nadmierne spożywanie alkoholu prowadzi do rozwoju nadciśnienia tętniczego. Jednak w ograniczonych ilościach wykazuje on działanie protekcyjne przed chorobami układu krążenia. Tak więc zarówno ścisła abstynencja jak i brak umiaru w spożyciu alkoholu są niekorzystnymi czynnikami prowadzącymi do powikłań sercowo-naczyniowych. Okazuje się, że „bezpieczna” dzienna dawka spożywanego alkoholu nie przekracza 30 g etanolu (30 ml) dla mężczyzn, co jest równoznaczne ze spożyciem 720 ml piwa, 300 ml wina (najlepiej czerwonego, wytrawnego) lub 60 ml wódki. U kobiet jest ona o połowę mniejsza. Przy takim dziennym spożyciu alkoholu korzyści z jego stosowania przeważają nad negatywnymi skutkami jego działania. Efekt ten jest widoczny u mężczyzn od piątej, zaś u kobiet od szóstej dekady życia.

    Wypaleniu każdego papierosa towarzyszy 15-30 minutowy wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Efekt ten przedłuża się nawet do 2 h jeśli towarzyszy temu spożywanie równocześnie kawy. I tak wśród palaczy notuje się wartości ciśnienia skurczowego wyższe o ok. 3-7 mmHg, zaś ciśnienia rozkurczowego o ok. 0-6,4 mmHg w porównaniu z osobami niepalącymi. Biorąc to pod uwagę oraz fakt, że palenie papierosów generalnie podnosi ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, również poprzez niekorzystny wpływ na profil lipidowy, zaleca się zaprzestanie palenia. Pomocne w osiągnięciu tego celu mogą być środki wspomagające, zawierające niewielką ilość nikotyny, zwłaszcza, że nie powodują one podniesienia ciśnienia krwi.

     

    Nadciśnienie tętnicze a aktywność fizyczna

     

    Zwiększenie aktywności fizycznej jest zalecane u wszystkich osób chorujących na nadciśnienie tętnicze oraz jako profilaktyka wielu schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Oczywiście dobór ćwiczeń nie może być zupełnie swobodny i powinien być dostosowany do naszego stanu zdrowia, wieku a także chorób współistniejących. Pewne aktywności są preferowane, innych powinniśmy unikać. Do pierwszych należy: bieganie, spacery, jazda na rowerze, pływanie czy biegi narciarskie. Do drugiej grupy należą wszelkie dyscypliny, które kładą nacisk na czynnik siłowy, a więc: różnego rodzaju sporty walki, gimnastyka na przyrządach i ćwiczenia na siłowni związane z podnoszeniem ciężarów.

    Powinniśmy dodatkowo zwracać uwagę, aby obciążenie nie przekraczało 40-60 % maksymalnego wysiłku fizycznego. Wyznacznikiem tego może być wartość tętna, które w trakcie treningu powinno zgodnie z zasadą wynosić:

    Treningowa częstość tętna = 220 – wiek w latach

     Dla początkujących wystarczający jest wysiłek 15 -20 minutowy 2-3 razy w tygodniu. Z czasem można go wydłużyć do 30 minut.

    Korzyści takie jak zmniejszenie spoczynkowej akcji serca, zwiększenie poziomu „dobrego” cholesterolu HDL można osiągnąć nawet poprzez spacery, pracę w ogródku działkowym bądź jazdę na rowerze, a więc poprzez wykonywanie zwykłych, codziennych czynności, które jednocześnie zwiększają naszą aktywność fizyczną.

     

    Nadciśnienie tętnicze a techniki relaksacyjne

     

    Stres jest bezpośrednim czynnikiem, który prowokuje wzrost ciśnienia krwi. Jednocześnie jego stałe utrzymywanie się może prowadzić do rozwoju nadciśnienia tętniczego w przyszłości. Dlatego, powinniśmy starać się unikać stresujących nas sytuacji , a jeśli nie jest to możliwe - nabyć odpowiednie umiejętności radzenia sobie w nich. Pomocne w takich przypadkach są wszelkie techniki pozwalające się nam odprężyć, np. nauka oddychania, trening autogenny czy stopniowe rozluźnianie mięśni. Pomimo, że ich stosowanie w terapii nadciśnienia tętniczego nie ma udowodnionej skuteczności, a ich efekt jest raczej krótkotrwały, to z pewnością warto sięgać po narzędzia pozwalające nam odczuć ulgę i poprawić samopoczucie.

     

    Nadciśnienie tętnicze a edukacja zdrowotna

     

    Świadomość choroby oraz znajomość jasno wytyczonego celu, do którego dążymy w procesie leczniczym, tzn. prawidłowych wartości ciśnień skurczowego i rozkurczowego, jest bardzo ważnym elementem terapii nadciśnienia tętniczego. Pozwala na lepszą współpracę między pacjentem i lekarzem. Dodatkowo umożliwia wprowadzenie do procesu leczenia elementu samokontroli przez chorego. Może on samodzielnie wykonywać domowe pomiary ciśnienia krwi obserwując, jakim zmianom ulegają jego wartości pod wpływem zastosowanych działań niefarmakologicznych, bądź przyjmowanych leków. Jest to bardzo istotne, gdyż zarówno zbyt wysokie wartości ciśnienia tętniczego jak i za szybkie i za duże jego obniżanie nie są pożądane, zwłaszcza w przypadku starszych osób.

    Autor: lek. Iga Woźniak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.