zarejestruj się zaloguj się

Zakrzepica żył głębokich

Tekst: lek. Rafał Drobot
Zakrzepica żył głębokich
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 16. października, 2013

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa obejmuje wszystkie przypadki zakrzepicy żył głębokich (DVT z ang. deep venous thrombosis), manifestujące się klinicznie pod postacią zatorowości płucnej. W Polsce rocznie około 57 tysięcy osób zapada na zakrzepicę żył głębokich, a około 36 tysięcy na jej najgroźniejsze powikłanie pod postacią zatorowości płucnej. Czynnikiem ryzyka zakrzepicy są żylaki kończyn dolnych.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zakrzepica żył głębokich – przyczyny

     

    Liczba zachorowań na żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (VTE z ang. venous thromboembolism) wzrasta wraz z wiekiem. Blisko 70% przypadków VTE dotyczy osób po 60 roku życia, a około 5% osób powyżej 80 roku życia cierpi na VTE. Zapadalność na żylną chorobę zakrzepowo-zatorową wynosi 1–2 przypadki/1000 osób rocznie i jest trzy razy wyższa wśród osób w wieku powyżej 65 lat w porównaniu z osobami w wieku 45-55 lat. Opublikowane 5 lat temu badanie ENDORSE wykazało, że w Polsce właściwą profilaktykę przeciwzakrzepową prowadzi się u 66% pacjentów na oddziałach zabiegowych i u 35% pacjentów leczonych zachowawczo, jeśli za 100% przyjmiemy wszystkie osoby, które taką profilaktyką powinny być objęte.

    Zakrzepica żył głębokich polega na powstawaniu zakrzepu w układzie żył głębokich (podpowięziowych) w obrębie kończyn dolnych, rzadziej kończyn górnych. Do powstania zakrzepu prowadzą czynniki wchodzące w skład tzw. triady Virchowa, takie jak:

    • uszkodzenie ściany naczyniowej,
    • przewaga czynników prozakrzepowych,
    • zwolnienie przepływu krwi.

     

    Czynniki ryzyka zakrzepicy żył głębokich

     

    Istnieje wiele czynników ryzyka, których obecność wiąże się z większą częstością występowania zakrzepicy żył głębokich. Należą do nich:

    • wiek powyżej 40 lat,
    • otyłość,
    • przebyta VTE (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa),
    • urazy wielonarządowe,
    • złamania miednicy lub bliższego odcinka kości udowej,
    • niedowład kończyn dolnych,
    • długotrwałe unieruchomienie,
    • udar mózgu,
    • nowotwory złośliwe,
    • VTE w wywiadzie rodzinnym,
    • trombofilia wrodzona lub nabyta,
    • sepsa,
    • ciężka niewydolność serca,
    • niewydolność oddechowa,
    • choroby autoimmunologiczne,
    • nowotwory mieloproliferacyjne,
    • nocna napadowa hemoglobinuria,
    • ucisk na naczynia żylne,
    • żylaki kończyn dolnych,
    • ostre zakażenia.

    Z pozostałych czynników ryzyka istotne znaczenie mają: duże zabiegi operacyjne, obecność cewnika w dużych żyłach, leczenie przeciwnowotworowe, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej czy leków stymulujących erytropoezę (produkcję krwinek czerwonych). Część z wyżej wymienionych czynników ryzyka ma charakter przemijający, niektóre jednak występują trwale.

    Spośród specyficznych przyczyn predysponujących do wystąpienia zakrzepicy żył głębokich w obrębie kończyn górnych należy wymienić:

    • cewnik wprowadzony do żył centralnych,
    • uciśnięcie żyły podobojczykowej lub pachowej przez powiększone węzły chłonne,
    • miejscowy naciek nowotworowy,
    • złamany obojczyk,
    • ucisk żyły przez mięśnie pochyłe między obojczykiem i ścięgnem mięśnia podobojczykowego spowodowany dużym wysiłkiem fizycznym,
    • tzw. zespół Pageta i Schröttera (ucisk żyły przez szczątkowe pasmo ścięgniste w dole pachowym).

     

    Objawy zakrzepicy żył głębokich

     

    Objawy zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych różnią się, w zależności od dominującej postaci choroby:

    • postać dystalna – występuje najczęściej, obejmując żyły piszczelowe przednie i tylne oraz żyły strzałkowe. Zwykle jest bezobjawowa i ustępuje samoistnie oraz wiąże się z niewielkim ryzykiem klinicznie istotnej zatorowości płucnej (PE z ang. pulmonary embolism). Niemniej jednak może ulec rozprzestrzenieniu do zakrzepicy proksymalnej;
    • postać proksymalna – obejmuje żyłę podkolanową, żyłę udową oraz żyły biodrowe i żyłę główną dolną. Zwykle daje objawy kliniczne oraz wiąże się z dużym zagrożeniem masywną zatorowością płucną;
    • bolesny obrzęk – jest ostrą postacią zakrzepicy żylnej w obrębie większości żył odprowadzających krew z kończyny. Jak nazwa wskazuje, postaci tej towarzyszy ból i bardzo duży obrzęk zajętej kończyny. Może występować jako tzw. bolesny obrzęk biały (duży obrzęk, skurcz tętniczek w skórze i zahamowanie przepływu włośniczkowego) oraz bolesny obrzęk siniczy (najcięższa postać, w której występuje ryzyko utraty kończyny lub zgonu z zamknięciem niemal wszystkich żył kończynie, ze wzrostem ciśnienia żylnego, utrudnieniem napływu krwi do przepełnionego łożyska i w konsekwencji niedotlenieniem tkanek);
    • ocieplenie kończyny;
    • rozszerzenie żył powierzchownych kończyny, dostrzegalne pod skórą;
    • stan zapalny, przejawiający się m.in. gorączką, czy przyspieszeniem tętna.

    Chory z zakrzepicą żył głębokich w obrębie kończyn dolnych może odczuwać ból w obrębie łydki podczas chodzenia. Występować może obrzęk w obrębie podudzia lub całej kończyny w postaci pogrubienia kończyny lub zwiększenia jej obwodu. Prawie trzy czwarte przypadków obrzęku jednej kończyny dolnej wynika z zakrzepicy żył głębokich. Poza tym, może pojawić się bolesność uciskowa lub tkliwość. Charakterystyczny jest tzw. objaw Homansa, polegający na bólu łydki podczas biernego zginania grzbietowego stopy. Ponadto może wystąpić ocieplenie kończyny oraz poszerzenie żył powierzchownych. Chorzy często mają stan podgorączkowy lub gorączkę.

    Zakrzepica żył głębokich w obrębie kończyn górnych obejmuje zwykle żyłę podobojczykową i pachową, a w obrazie klinicznym dominuje ból i obrzęk zajętej kończyny.

     

    Powikłania zakrzepicy żył głębokich

     

    Samoistne oraz całkowite rozpuszczenie zakrzepu ma miejsce rzadko. W większości przypadków dochodzi do tzw. organizacji skrzepliny (nawet u leczonych heparyną). Niewielkie, bezobjawowe zakrzepy w żyłach goleni zazwyczaj ulegają całkowitemu rozpuszczeniu. Następstwem zakrzepicy żył głębokich może być przewlekła niewydolność żylna i zespół pozakrzepowy.

    Zakrzepy w obrębie żył głębokich mogą ulegać fragmentacji i być materiałem zatorowym płynącym do krążenia płucnego. Zatorowość płucna może stanowić pierwszy i jedyny objaw zakrzepicy żył głębokich. Z czasem w części przypadków zatorowość płucna może prowadzić do przewlekłego nadciśnienia płucnego. Rzadko występuje udar mózgu lub zator obwodowy wskutek zatorowości skrzyżowanej, przy współistnieniu funkcjonalnego połączenia między prawym i lewem sercem (np. przetrwały otwór owalny).

     

    Leczenie zakrzepicy żył głębokich


    Leczenie postaci objawowej i bezobjawowej zakrzepicy żył głębokich jest takie samo. Chory ze świeżą zakrzepicą żył głębokich nie wymaga hospitalizacji, należy natomiast włączyć leczenie uciskowe i heparyną drobnocząsteczkową. Należy bezwzględnie dążyć do wczesnego i pełnego uruchomienia chorego już w drugiej dobie od zastosowania heparyny drobnocząsteczkowej. Leczenie stopniowanym uciskiem polega na noszeniu pończochy elastycznej (II klasy ucisku) przez cały dzień, a zdejmowaniu jej na noc. Postępowanie takie należy włączyć jak najszybciej po ustąpieniu obrzęku. Przerywany ucisk pneumatyczny za pomocą specjalnego urządzenia wskazany jest w początkowej fazie leczenia, ponieważ przyspiesza ustępowanie bólu i obrzęku.

    Zabieg polegający na umieszczeniu filtru w żyle głównej dolnej należy rozważyć u chorych ze świeżą proksymalną zakrzepicą żył głębokich kończyn dolnych, u których istnieją przeciwwskazania do stosowania leków przeciwkrzepliwych w dawkach leczniczych. Preferowane są filtry czasowe, które można usunąć po kilku tygodniach. Leczenie trombolityczne może przynieść korzyści, jeżeli się zastosuje je miejscowo w przypadku rozległej, wczesnej zakrzepicy proksymalnych żył głębokich kończyn dolnych ze współistniejącym obrzękiem i bolesnością oraz we wczesnej zakrzepicy żył głębokich kończyny górnej zagrażającej utratą kończyny. Podstawą leczenia pozostaje leczenie przeciwkrzepliwe. Stosuje się:

    • heparynę drobnocząsteczkową,
    • heparynę niefrakcjonowaną,
    • fondaparynuks,
    • rywaroksaban.

    Leki te należy zastąpić później antagonistami witaminy K (warfaryną lub acenokumarolem), kontynuując stosowanie heparyny lub fondaparynuksu przez pierwszych kilka dni od rozpoczęcia leczenia acenokumarolem lub warfaryną.

    Autor: lek. Rafał Drobot
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.