zarejestruj się zaloguj się

Przerost mięśnia sercowego

Tekst: lek. Rafał Drobot
Dodane: 25. sierpnia, 2015

Przerost mięśnia sercowego jest pojęciem wyłącznie morfologicznym, będącym skutkiem niektórych stanów fizjologicznych i patologicznych. Pod tym pojęciem należy rozumieć zwiększenie się wymiarów serca na skutek powiększenia poszczególnych kardiomiocytów (czyli komórek mięśnia sercowego), bez zwiększenia ich liczby. Najczęstszą przyczyną przerostu mięśnia sercowego jest nadciśnienie tętnicze.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest przerost mięśnia sercowego?

     

    Przerost mięśnia sercowego jest następstwem, powikłaniem, jakie może rozwinąć się w przebiegu wielu chorób. W przypadku schorzeń kardiologicznych, najczęściej jest wynikiem obciążenia serca pracą. Przerost mięśnia serca najczęściej dotyczy jego lewej komory, co określa się jako przerost lewej komory serca. Zmiany przerostowe mogą dotyczyć obu komór.

    Trudno jest jednoznacznie określić jedyną prawidłową masę serca i jego rozmiar. Parametry te są różne osobniczo. Wielkość i masa serca zależy od wieku i płci.

    Leczenie przerostu mięśnia sercowego powinno być przyczynowe – należy przede wszystkim dążyć do leczenia stanu chorobowego leżącego u podłoża zmian morfologicznych w mięśniu sercowym. W postępowaniu farmakologicznym istotne znaczenie mają inhibitory konwertazy angiotensyny oraz antagoniści receptora angiotensyny II (tzw. sartany), którym to lekom przypisuje się działanie hamujące przerost lewej komory mięśnia sercowego.

     

    Nadciśnienie tętnicze – przyczyna przerostu lewej komory serca

     

    Trwające wiele lat, nieleczone lub niewłaściwie leczone nadciśnienie tętnicze jest prawdopodobnie najczęstszą przyczyną przerostu mięśnia sercowego (ściślej – przerostu lewej komory serca) w populacji ogólnej. Nieprawidłowo wysokie wartości ciśnienia tętniczego prowadzą do wzrostu obciążenia następczego, czyli wartości ciśnienia generowanego przez mięśniówkę lewej komory koniecznego do wykonania skurczu i pokonania oporu obwodowego.

    Kompensacyjną odpowiedzią ze strony serca, „ułatwiającą” niejako to zadanie jest przerost koncentryczny – pogrubienie ściany lewej komory w kierunku dośrodkowym z towarzyszącym wzrostem kurczliwości (siły skurczu). Serce zachowuje się jak wówczas jak każdy inny mięsień.

    Powikłaniami tego procesu są:

    • dysfunkcja rozkurczowa lewej komory – upośledzone napełnianie lewej komory krwią w czasie rozkurczu mięśnia sercowego;
    • rozwój choroby niedokrwiennej serca – dysproporcja pomiędzy zapotrzebowaniem przerośniętej mięśniówki lewej komory na tlen, a realną możliwością wzrostu unaczynienia tkanki przez tętnice wieńcowe; w chwili dokonania się zawału mięśnia sercowego rozpoczyna się tzw. remodeling (zastępowanie włókien mięśniowych tkanką łączną i bliznowatą) ściany lewej komory, mogący prowadzić do rozwoju dysfunkcji skurczowej.

     

    Przerost mięśnia sercowego a choroby serca

     

    Kardiomiopatia przerostowa – kardiomiopatia przerostowa jest najczęstszą uwarunkowaną genetycznie chorobą mięśnia sercowego – szacuje się, że występuje z częstością 1/500 osób. U podłoża kardiomiopatii przerostowej leżą mutacje genów kodujących białka wchodzące w skład sarkomeru (czyli jednostki czynnościowej mięśnia poprzecznie prążkowanego). Istotą choroby jest asymetryczny przerost lewej komory serca, ze znacznym nieproporcjonalnym pogrubieniem przegrody międzykomorowej. Schorzenie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Leczenie w przypadkach objawowych polega na stosowaniu β-blokerów, blokerów kanału wapniowego oraz leku antyarytmicznego – dizopiramidu.

    Wady serca – niektóre spośród wad zastawkowych (najczęściej niedomykalności zastawek ujść żylnych lub tętniczych) oraz tych związanych z nieprawidłowym wewnątrz- lub zewnątrzsercowym przeciekiem krwi (np. ubytek w przegrodzie międzykomorowej, przetrwały przewód tętniczy Botalla) prowadzą do przeciążenia objętościowego prawej lub lewej komory serca. Następstwem tej sytuacji jest ekscentryczny (tj. odśrodkowy) przerost odpowiedniej komory, z konsekwencją w postaci rozwoju niewydolności skurczowej. Z tego względu postępowaniem z wyboru w przypadku istotnych hemodynamicznie wrodzonych lub nabytych wad serca jest leczenie zabiegowe.

     

    Inne przyczyny przerostu mięśnia serca



    Choroby endokrynologiczne to kolejna z przyczyn przerostu mięśnia sercowego można zaobserwować u chorych z zaburzeniami czynności gruczołu tarczowego (zarówno w nadczynności, jak i w niedoczynności tarczycy).

    Z kolei pacjentów cierpiących na akromegalię (chorobę spowodowaną obecnością gruczolaka przysadki produkującego w nadmiarze hormon wzrostu) cechuje rozwój kardiomegalii – dochodzi u nich do koncentrycznego przerostu mięśniówki obu komór serca z odległym następstwem w postaci upośledzenia ich czynności skurczowej.

    Jako przyczynę przerostu serca warto wskazać choroby spichrzeniowe – część uwarunkowanych genetycznie lizosomalnych chorób spichrzeniowych manifestuje się klinicznie przerostem mięśnia sercowego. Przykładem może być należąca do tzw. sfingolipidoz choroba Fabry'ego, w której masa mięśnia sercowego może przekraczać 1 kg, z czego zaledwie ułamek procenta stanowi gromadzona w lizosomach substancja (tzw. globotriaozyloceramid).

     

    Sport a przerost serca

     

    Intensywne uprawianie sportu – tym terminem określa się morfologiczne zmiany zachodzące w mięśniu sercowym, będące następstwem długotrwałego i intensywnego wysiłku fizycznego.

    U pacjentów z tej grupy zwykle można zaobserwować spoczynkową bradykardię (zbyt wolną akcję serca) oraz przerost lewej komory mięśnia sercowego z symetrycznym przerostem przegrody międzykomorowej, przy zachowaniu prawidłowej funkcji rozkurczowej. Osoby zawodowo uprawiające sport samo mogą zaobserwować, że w spoczynku ich tętno jest wyjątkowo niskie i sięga nawet około 40 uderzeń serca na minutę.

    Są to zmiany fizjologiczne niewymagające podjęcia jakiegokolwiek leczenia – regresję tych zmian można zaobserwować już po 3-miesięcznym okresie przerwy od ćwiczeń wytrzymałościowych.

     

    Przerost mięśnia sercowego – badania

     

    Najistotniejszymi z praktycznego punktu widzenia badaniami dodatkowymi, pozwalającymi na postawienie rozpoznania są:

    • badanie elektrokardiograficzne (EKG) – pozwala uwidocznić cechy przerostu poszczególnych przedsionków lub komór serca (np. P pulmonale, P mitrale, wskaźnik Sokołowa-Lyona i inne);
    • badania echokardiograficzne (UKG) – jest badaniem, które najdokładniej oddaje zmiany w morfologii mięśnia sercowego; pozwala ono na dokonanie pomiaru grubości ścian poszczególnych jam serca oraz ich wymiarów w fazie skurczowej i rozkurczowej;
    • RTG przeglądowe klatki piersiowej – pozwala uwidocznić powiększone zarysy poszczególnych jam serca.
    Autor: lek. Rafał Drobot
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Wentrykulografia
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.