zarejestruj się zaloguj się

Opuchlizna nóg

Tekst: lek. Paweł Stacha
Opuchlizna nóg
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. czerwca, 2014

Opuchnięte nogi, czyli obrzęki kończyn dolnych są jedną z częstszych dolegliwości, z jakimi pacjenci zgłaszają się do lekarza. Opuchnięte, ciężkie nogi to bardzo częste skargi w gabinecie lekarza rodzinnego, które nigdy nie mogą być lekceważone. Najczęstszymi przyczynami takiego stanu są przewlekła niewydolność żylna oraz niewydolność serca.

lek. Paweł Stacha
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przewlekła niewydolność żylna

     

    W normalnych, fizjologicznych warunkach krew z kończyn dolnych jest transportowana do serca przez układ żył powierzchownych i głębokich, które w końcu łączą się w żyły udowe, biodrowe i następnie w żyłę główną dolną. Żyły kończyn dolnych są wyposażone w zastawki, które są fałdami błony wewnętrznej i dzięki nim krew płynie w jednym kierunku i nie cofa się. Przewlekła niewydolność żylna jest stanem, w którym z różnych powodów dochodzi do zastoju krwi w naczyniach żylnych kończyn dolnych. Wzrasta ciśnienie w odcinku żylnym mikrokrążenia, co powoduje przechodzenie płynu do przestrzeni śródmiąższowej. Powoli rozwija się przewlekły stan zapalny, co może predysponować do zakrzepicy. W początkowych stadiach objawy pojawiają się wieczorem, po całym dniu aktywności lub po długim przebywaniu w pozycji stojącej lub siedzącej. Pojawia się uczucie ciężkości nóg, bóle i kurcze łydek, a także obrzęki kończyn dolnych, początkowo przemijające, a następne stałe.

     

    Żylaki kończyn dolnych

     

    Układ żylny kończyn dolnych składa się z układu żył głębokich oraz układu żył powierzchownych. Połączenie pomiędzy tymi dwoma układami stanowią żyły przeszywające, które kierują krew zawsze w kierunku od żył powierzchownych do głębokich. Żylaki kończyn dolnych to występowanie poszerzonych i poskręcanych żył krążenia powierzchownego. Powstają najczęściej przez:

    • zastój żylny – spowodowany na przykład długotrwałym staniem (żylaki kończyn dolnych często pojawiają się w niektórych grupach zawodowych – nauczyciele, fryzjerzy, sprzedawcy, chirurdzy). Stopniowe poszerzanie żył powoduje uszkadzanie zastawek żylnych, co potęguje zastój;
    • zwiększone ciśnienie w naczyniach żylnych – który pośrednio wynika z zastoju, ale pojawia sie także w przypadku utrudnienia odpływu z żył. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku II i III trymestru ciąży, gdy ciężarna macica uciska na żyłę główną dolną, co zwiększa ciśnienie w żyłach kończyn dolnych. Także nadmierne działanie tłoczni brzusznej (a więc wzrost ciśnienia w jamie brzusznej) może – jeśli jest długotrwałe – prowadzić do powikłań żylakowych. Z taką sytuacją spotykamy się w zawodach siłowych, wymagających podnoszenia ciężarów (magazynierzy, sportowcy podnoszący ciężary), a także w przypadku długotrwałych, uciążliwych zaparć;
    • niedrożność żył głębokich – ponieważ żyły przeszywające dzięki zastawkom kierują krew z żył powierzchownych do głębokich, niedrożność tych ostatnich powoduje zaleganie krwi w układzie powierzchownym, zwiększenie ciśnienia, utrudnienie odpływu i ostatecznie – chociaż nie zawsze – powstanie żylaków. Niedrożność żył głębokich najczęściej pojawia się w wyniku żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, kiedy dochodzi do wykrzepiania krwi w żyłach głębokich, ze wszystkimi konsekwencjami tego stanu (w tym najgroźniejszym – zatorowością płucną);
    • rzadsze przyczyny – przetoki tętniczo-żylne i inne malformacje naczyniowe prowadzące do wzrostu ciśnienia w naczyniach żylnych.

    Głównym objawem żylaków kończyn dolnych tego schorzenia są widoczne poszerzone, uwypuklone i poskręcane naczynia na skórze kończyn dolnych, najczęściej lokalizujące się na podudziach i w okolicach kolan. W zależności od przyczyny wywołującej żylaki może oczywiście pojawiać się opuchlizna nóg lub – jak w przypadku niewydolności żylnej – uczucie ciężkości nóg lub bóle łydek.

     

    Zakrzepica żył głębokich

     

    Zakrzepica żył głębokich jest składową jednostki chorobowej nazywanej żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (ŻChZZ). Jest to schorzenie, w którym w wyniku istnienia określonych czynników ryzyka, może dochodzić do nadmiernego krzepnięcia krwi w żyłach głębokich kończyn dolnych (a także w innych żyłach – udowych, żyle głównej lub rzadziej żyłach kończyn górnych). Tworzące się skrzepliny są źródłem zatorów – czyli fragmentów skrzepniętej krwi, które z prądem krwi dostają się do prawego przedsionka, następnie prawej komory i do krążenia płucnego. Jeżeli zakrzep jest duży, może zamknąć jedną z dużych gałęzi tętnicy płucnej, co prowadzi do dramatycznych i nasilonych objawów ostrej niewydolności oddechowej, która szybko prowadzi do zgonu, jeśli nie zostanie odpowiednio szybko rozpoznana i leczona. Do najważniejszych czynników ryzyka żylnej choroby zakrzepowo zatorowej należą:

    • wiek,
    • płeć żeńska,
    • długotrwałe unieruchomienie – po urazach, złamaniach, ciężkich zabiegach operacyjnych,
    • infekcja,
    • ciąża,
    • odwodnienie,
    • choroba nowotworowa,
    • zaburzenia krzepnięcia krwi.

     

    Niewydolność prawokomorowa serca

     

    Prawa komora serca ma za zadanie przepompowanie do płuc krwi odtlenowanej, która dostaje się do prawego przedsionka drogą żył głównych – górnej i dolnej. Żyła główna górna transportuje krew z głowy i górnej części klatki piersiowej oraz kończyn górnych, natomiast żyła główna dolna – z dolnej części klatki piersiowej, jamy brzusznej, miednicy oraz kończyn dolnych. W przypadku niewydolności, prawa komora pompuje zbyt mało krwi, co powoduje cofanie się krwi do prawego przedsionka, a następnie do krążenia żylnego, głównie w zakresie żyły głównej dolnej, ze względu na siłę grawitacji. W pierwszej kolejności pojawia się obrzęk kostek – w wyniku zastoju krwi i wzrostu ciśnienia w naczyniach żylnych podudzia.

    Opuchlizna pojawia się w ciągu dnia i znika w nocy – wtedy po przyjęciu pozycji leżącej ciśnienie zmniejsza się, płyn śródmiąższowy zostaje wchłonięty do naczyń, a nerki produkują więcej moczu, aby pozbyć się nadmiaru wody. Często pierwszym objawem niewydolności prawej komory serca jest częstsze niż zwykle oddawanie moczu w nocy (jest to tak zwana nykturia). Wraz z progresją niewydolności prawokomorowej obrzęki narastają i dołączają się do nich inne objawy – pojawienie się przesięku w jamie brzusznej (wodobrzusze), powiększenie wątroby (hepatomegalia wynikająca z zastoju krwi w tym narządzie) czy ból brzucha po posiłku, wynikający z zastoju krwi w jelitach i obrzęku ich śluzówki.

     

    Sposoby na opuchnięte nogi

     

    Lekarz przyjmujący pacjenta skarżącego się na obrzęki, musi zawsze poszukiwać przyczyn ich powstawania oraz – w miarę możliwości – leczyć chorobę wywołującą obrzęki. W przypadku przewlekłej niewydolności żylnej oraz żylaków kończyn dolnych, ważne jest, aby w czasia dnia pracy starać się robić sobie przerwy w staniu lub zrobić parę przysiadów. Pod koniec dnia oraz w nocy powinno się leżeć z nogami uniesionymi wyżej niż głowa. Należy wspomagać działanie pompy mięśniowej poprzez regularne ćwiczenia oraz spacery. Istotnym elementem terapii jest codzienne noszenie pończoch uciskowych, przepisywanych przez lekarza, które eliminują zastój żylny i wspomagają krążenie krwi w kończynach dolnych.

    Na rynku są także dostępne preparaty zawierające diosminę. Jest to organiczny związek z grupy flawonoidów, mający działanie uszczelniające naczynia krwionośne, regulujące przepuszczalność śródbłonka, działa przeciwobrzękowo i przeciwkrwotocznie, zwiększa powrót żylny krwi do serca oraz zmniejsza stan zapalny okołożylny towarzyszący zakrzepicy i zastojowi. Obecnie diosmina jest otrzymywana syntetycznie i chętnie stosowana przez lekarzy, zarówno w postaci miejscowo działających żelów, jak i w postaci doustnej.

    Jeśli chodzi o żylną chorobę zakrzepowo-zatorową, to należy przede wszystkim unikać i zwalczać czynniki ryzyka jej wystąpienia oraz wcześnie wykrywać jej objawy. Niewydolność prawokomorowa serca jest leczona ze względu na przyczynę (choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, wady zastawek serca). Objawowo można stosować leki odwadniające, najczęściej z grupy leków moczopędnych (diuretyków). Jeśli zauważymy powiększenie obwodu jednej z kończyn, a bóle łydek będą szczególnie dotkliwe, należy niezwłocznie udać się do lekarza.

    Autor: lek. Paweł Stacha

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.