zarejestruj się zaloguj się

Omdlenie

Tekst: lek. Dawid Lisiecki
Omdlenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 01. sierpnia, 2013

Omdlenie stanowi częsty problem kliniczny. Szczyt wieku, w którym występuje pierwszy w życiu epizod omdlenia przypada mniej więcej na 15 rok życia. Utrata przytomności występuje nagle, jest krótkotrwała, ustępuje samoistnie i nie pozostawia trwałych skutków. Mimo tak niewielkich, nagłych następstw, omdlenie jest bardzo ważnym i zazwyczaj trudnym problemem diagnostycznym.

lek. Dawid Lisiecki
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest omdlenie?

     

    Omdlenie stanowi częsty problem kliniczny – szczyt wieku, w którym występuje pierwszy w życiu epizod omdlenia przypada mniej więcej na 15 rok życia. Według Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego omdleniem nazywamy przejściową utratę przytomności, z towarzyszącym zanikiem napięcia mięśni posturalnych (a więc mięśni szkieletowych utrzymujących postawę stojącą), która jest spowodowana uogólnionym zaburzeniem przepływu krwi w obrębie naczyń mózgowych.

    Utrata przytomności występuje nagle, jest krótkotrwała, ustępuje samoistnie i nie pozostawia trwałych skutków (poza ewentualnymi skutkami upadku następującego w wyniku omdlenia). Mimo tak niewielkich, nagłych następstw, omdlenie jest bardzo ważnym i zazwyczaj trudnym diagnostycznym problemem diagnostycznym (u około 10-30 % pacjentów, u których wystąpiło omdlenie, przyczyny nie daje się wyjaśnić). Czasami jest to jedynym objaw mogący zwiastować tak tragiczne w skutkach zdarzenia jak nagły zgon sercowy.

     

    Omdlenie - rozpoznanie

     

    Do rozpoznania omdlenia upoważnia: szybko następująca i zarazem szybko samoistnie ustępująca utrata przytomności (zazwyczaj trwa 20 sekund – do maksymalnie kilku minut), wykluczenie urazu jako przyczyny utraty przytomności, wykluczenie innych przyczyn niż upośledzenie przepływu krwi przez naczynia mózgowe. Ponadto omdlenie należy różnicować z:

    • przejściową utratą przytomności – jest to pojęcie szersze od omdlenia, różnica polega na tym, że utrata przytomności, w przeciwieństwie do omdlenia, niekoniecznie jest związana z upośledzonym przepływem krwi przez naczynia mózgowe. Do przyczyny przejściowej utraty przytomności można zaliczyć: urazy, napady padaczkowe, zaburzenia psychogenne, hipoglikemię, hipoksję, hiperwentylację z hipokapnią, zatrucia,
    • pseudoomdleniem – stan ten przypomina omdlenie, jednak w jego mechanizmie nie dochodzi do uogólnionego niedokrwienia mózgu. Podłoże napadów utraty przytomności w tej grupie omdleń jest psychogenne,
    • zasłabnięciem – czyli stanem, w którym dochodzi do zawrotów głowy, nudności, wymiotów, wzmożonej potliwości, osłabienia, zaburzeń widzenia. Zasłabnięcie może poprzedzać utratę przytomności jednak w samym przebiegu zasłabnięcia ono nie występuje.

     

    Omdlenie - przyczyna

     

    Bezpośrednią przyczyną omdlenia jest znaczny spadek ciśnienia tętniczego krwi prowadzący do obniżenia ukrwienia mózgu (zwykle wystarczy 6-8 sekund zaburzenie ukrwienia mózgu lub nagłe obniżenie ciśnienia skurczowego krwi poniżej 60 mmHg).

     

    Omdlenie - klasyfikacja

     

    W zależności od mechanizmu prowadzącego do wystąpienia omdlenia, wyróżnia się trzy grupy omdleń. Należy jednak pamiętać, że u jednego pacjenta mogą występować omdlenia spełniające kryteria dwóch a nawet trzech grup równocześnie, dlatego czasami nie da się ich jednoznacznie sklasyfikować. Do wcześniej wspomnianych trzech grup zaliczamy:

    • Omdlenia odruchowe - najczęściej występująca grupa, której wspólną przyczyną jest nieprawidłowe funkcjonowanie odruchów organizmu stabilizujących prawidłową pracę układu krążenia. Pod wpływem czynnika powodującego omdlenie dochodzi do rozszerzenia naczyń obwodowych lub bradykardii (wolnej pracy serca), a nawet asystolii (przerwy w pracy serca), powodujących zaburzenia ukrwienia mózgu. Rozpoznanie omdleń neurogennych sugerują takie fakty jak: brak strukturalnej choroby serca, nawracające omdlenia, poprzedzający omdlenie ból lub jakiś nieprzyjemny zapach czy dźwięk, wystąpienie epizodu omdlenia w zatłoczonym miejscu, towarzyszące omdleniu nudności/ wymioty. Wśród tej grupy zaburzeń wyróżniamy omdlenia:
      • wazowagalne – wywołane emocjami lub długotrwałym przebywaniem w pozycji stojącej, najczęściej występujące u osób młodych,
      • sytuacyjne – powysiłkowe, poposiłkowe, spowodowane kaszlem, kichaniem, mikcją (oddawaniem moczu), czy śmiechem itp.,
      • zespół zatoki szyjnej – gdzie do omdlenia dochodzi w wyniku pobudzenia receptorów zatoki szyjnej np. przez ciasno zapięty kołnierzyk,
      • postacie atypowe (niespełniające kryteriów pozostałych podgrup);
    • Omdlenia spowodowane hipotonią ortostatyczną – występuje, gdy po zbyt szybkim przyjęciu pozycji stojącej następuje znaczne obniżenie ciśnienia skurczowego krwi. Ponadto na ten typ omdleń może wskazywać związek czasowy pomiędzy włączeniem lub zmianą dawek leków obniżających ciśnienie krwi a wystąpieniem epizodu omdlenia. Wyróżnia się w tej grupie omdleń postać: klasyczną, wczesną i późną różniące się między sobą czasem, jaki występuje od przyjęcia pozycji stojące do omdlenia a także zakresem wartości, o jakie spada ciśnienie tętnicze;
    • Omdlenia pochodzenia sercowego – jest to druga grupa pod względem częstości występowania. Najczęściej przyczyną omdleń pochodzenia sercowego są zaburzenia rytmu (w tym także wywołane przyjmowanymi lekami) przebiegające pod postacią bradyarytmii (w tym zespół chorego węzła zatokowego, czy bloki przedsionkowo-komorowe), tachyarytmii czy chorób strukturalnych serca (np. wady zastawkowe, ostre zespoły wieńcowe, guzy serca, tamponada, zatorowość płucna, nadciśnienie płucne, ostre rozwarstwienie aorty).

     

    Omdlenie - leczenie i diagnostyka

     

    Po epizodzie utraty przytomności należy ustalić czy była ona omdleniem, jaka była jej przyczyna oraz określić czy dany pacjent znajduje się w grupie zwiększonego ryzyka zgonu lub innych poważnych w skutkach powikłań. W tym celu bardzo ważny jest wywiad i lekarskie badanie przedmiotowe, a także wykonanie specjalistycznych badań dodatkowych (w tym pomocne może okazać się wykonanie masażu zatoki szyjnej, prowokacyjnej próby ortostatycznej, monitorowanie zapisu EKG, badanie elektrofizjologiczne, badanie echokardiograficzne, testy wysiłkowe, cewnikowanie serca, badanie neurologiczne a także badanie psychiatryczne).

    Na podstawie informacji uzyskanych w trakcie kontaktu z pacjentem oraz wyników przeprowadzonych badań, lekarz stara się określić postać omdlenia oraz dalsze (najlepsze dla danego pacjenta) postępowanie lecznicze, którego celem jest: zapobieganie przedwczesnej śmierci, zapobieganie nawrotom omdleń, a także urazom, których pacjent może doznać w trakcie epizodu omdlenia oraz poprawa jakości życia. Wybór leczenia zależy od postaci omdlenia, a tym samym od mechanizmu do niego prowadzącego. Wśród stosowanych metod wymienia się metody niefarmakologiczne (np. unikanie sytuacji wywołujących omdlenie, trening ortostatyczny, trening pochyleniowy), farmakoterapia a także stała stymulacja serca (w przypadku omdleń na podłożu zaburzeń automatyzmu i przewodzenia w układzie bodźco-przewodzącym serca. Poza tym u pacjentów, u których omdlenia mogą wskazywać na wzrost ryzyka wystąpienia nagłego zgonu sercowego, konieczna może okazać się implantacja kardiowertera defibrylatora).

    Autor: lek. Dawid Lisiecki
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.