zarejestruj się zaloguj się

Obrzęk nóg

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Dodane: 06. sierpnia, 2014

Uczucie ciężkości w obrębie kończyn dolnych, niemożność założenia butów i opuchlizna kostek to częsta dolegliwość pojawiająca się w przebiegu wielu schorzeń układu krążenia, chorób nerek, wątroby i stanów zapalnych naczyń. Aby skutecznie leczyć obrzęki nóg, należy zapobiegać im, zdiagnozować przyczyny ich powstawania i mechanizm w jakim powstają.

SPIS TREŚCI:

    Dlaczego nogi puchną?

     

    Warto przyjrzeć się zjawisku obrzęków od strony ich patofizjologi, czyli niemal naukowo. Obrzęk tkanek oznacza nadmierną obecność wody w przestrzeniach pomiędzy komórkami budującymi tkanki i narządy. W warunkach prawidłowych istnieje stała równowaga pomiędzy ilością dostarczanych i usuwanych z organizmu płynów. Z zaburzeniem tej równowagi mamy do czynienia w przypadku następujących stanów chorobowych.

    1. Kiedy w obrębie naczyń krwionośnych istnieje zbyt duże ciśnienie krwi, w sposób fizyczny zawarta w niej woda „wypychana” jest do otaczających tkanek, a jej powrót jest adekwatnie upośledzony. Taka sytuacja ma miejsce przede wszystkim u osób chorujących na nadciśnienie tętnicze i zastoinową niewydolność krążenia.
    2. Spadek tak zwanego ciśnienia onkotycznego krwi, co oznacza niedobór składników utrzymujących wodę w obrębie naczyń krwionośnych, najczęściej elektrolitów i białek. Przy ich niskim poziomie woda na zasadzie równowagi osmotycznej przenika do tkanek, by wyrównać stężenia wymienionych cząsteczek. Problem taki dotyczy między innymi osób z chorobami nerek.
    3. Także nadmierne rozszerzenie światła naczyń krwionośnych i wzrost ich przepuszczalności prowadzi do obrzęków, jest to podstawowy mechanizm występujący w przebiegu wszelkich stanów zapalnych oraz alergii, czy nadwrażliwości.
    4. Utrudniony odpływ chłonki z naczyń limfatycznych oraz krwi z naczyń żylnych prowadzi do zastoju i gromadzenia się płynu w obrębie tkanek.

     

    Przyczyny powstawania obrzęku nóg

     

    Znając podstawy fizjologiczne łatwo zrozumieć dlaczego pewne schorzenia wiążą się z obecnością obrzęków obwodowych, najczęściej dotyczących nóg, które znajdują się najniżej w stosunku do serca i najłatwiej w tym regionie ciała o upośledzenie sprawnego krążenia. Czasem lekarze dokonują podziału na tak zwane obrzęki:

    • obrzęki pochodzenia sercowego,
    • obrzęki pochodzenia wątrobowego,
    • obrzęki pochodzenia nerkowego,
    • obrzęki zapalne.

    Najczęstszym schorzeniem prowadzącym do powstawania obrzęków jest niewydolność układu krążenia. Kiedy serce nie może zapewnić sprawnego przepompowywania krwi, zaczyna ona gromadzić się w najniżej położonych naczyniach krwionośnych, prowadząc do tak zwanego zastoju żylnego. Dodatkowym niekorzystnym czynnikiem jest upośledzenie funkcji zastawek żylnych, co skutkuje powstawaniem żylaków kończyn dolnych. W przebiegu chorób nerek, takich jak niewydolność nerek czy zapalenia kłębuszków nerkowych, dochodzi do upośledzenia wydalania z organizmu wody i sodu, które także gromadzą się w pierwszej kolejności w obrębie nóg, powodując wystąpienie tak zwanych obrzęków ciastowatych. Nazwa wiąże się z ich konsystencją – skóra po uciśnięciu palcem przypomina ciasto – podobnie jak ono – odkształca się powoli. Częstym mechanizmem w opisywanym przypadku jest także utrata białka z moczem.

    Obrzęki zlokalizowane w przedniej części goleni mogą świadczyć o niedoczynności tarczycy, często towarzyszą im jednak inne charakterystyczne dla tej choroby objawy. Zdecydowanie rzadsze przyczyny obrzęków to nadwrażliwość na leki lub inne substancje, kontakt ze środkami drażniącymi, obrzęki występujące u kobiet przed miesiączką, związane z gospodarką hormonalną, a także wszelkie stany zapalne występujące w przebiegu chorób reumatycznych, czy wreszcie obrzęki pourazowe.

    Z izolowanym utrudnieniem odpływu żylnego mamy do czynienia w przebiegu chorób wątroby z obecnością wodobrzusza, zaciskającego zapalenia osierdzia i chorób serca zmniejszających jego zdolność rozkurczania się, a także ucisku naczyń żylnych przez guzy nowotworowe, zakrzepy lub powiększone narządy.

    Także z powodu pierwotnej niewydolności zastawek żylnych - popularnych żylaków, dochodzi do zalegania krwi. Z tym ostatnim schorzeniem borykają się częściej kobiety, głównie po 40 roku życia. Nieprawidłowa funkcja zastawek powoduje zaleganie krwi w obrębie światła naczyń żylnych i ich stopniowe poszerzanie, zwłaszcza u osób przebywających długo w pozycji stojącej, u kobiet w ciąży czy osób podnoszących duże ciężary. Często niezależnie od istniejących schorzeń, sam styl życia sprzyja zaburzeniom krążenia obwodowego. Długotrwałe siedzenie w jednej pozycji, zwłaszcza z przykurczonymi nogami, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, wysoki poziom cholesterolu, brak ruchu i dieta bogato solna to tylko niektóre z czynników działających niekorzystnie na krążenie.

     

    Leczenie obrzęku nóg

     

    Podstawowym celem walki z obrzękami jest wspomaganie organizmu w usuwaniu nadmiernej ilości wody, a więc stosowanie leków moczopędnych oraz diety z ograniczeniem podaży sodu do 2 g/dobę i wody do 1,5-2 litrów/dobę. Leki poprawiające kurczliwość i funkcję naczyń krwionośnych, zawierające między innymi wyciąg z kasztanowca, heparynę czy diosminę, także stanowią formę leczenia przewlekłego, aczkolwiek nie zastąpią one terapii ukierunkowanej na pierwotne schorzenie, a więc przykladowo leków stosowanych w niewydolności serca czy chorobach nerek.

    Nieodłącznym elementem leczenia obrzęków nóg powinny być także metody fizjoterapeutyczne. Polegają one na stosowaniu różnych form masażu, gimnastyki i opasek uciskowych wspomagających drenaż limfatyczny i żylny, czy po prostu unoszeniu nóg powyżej poziomu serca. W skrajnych przypadkach stosowane są metody chirurgicznego usprawniania drenażu kończyn – na przykład rekonstrukcje naczyń lub wytwarzanie alternatywnych połączeń naczyniowych.

    Oczywiście, kiedy obrzęk nóg nie ustępuje pod wpływem stosowanego leczenia, pojawia się wyjątkowo silny ból lub zmiany skórne, należy natychmiast udać się do specjalisty. Osoby ze skłonnością do obrzęków powinny unikać pozostawania w jednej pozycji, zwłaszcza z nogami opuszczonymi poniżej poziomu serca, przebywania w gorącej temperaturze, nadmiaru płynów i soli w diecie, a przede wszystkim pozostawać pod kontrolą odpowiedniego specjalisty w razie stwierdzenie jednej z wymienionych wyżej jednostek chorobowych.

    Do szczególnie polecanych, a przy tym prostych ćwiczeń usprawniających funkcjonowanie naczyń należy naprzemienne stawanie na palcach i piętach, chodzenie po schodach czy jazda na rowerze. Kobiety powinny unikać butów na wysokim obcasie, obcisłych spodni i skarpetek z ciasną gumka. Warto także zadbać o uzupełnianie w diecie substancji ważnych dla funkcjonowania naczyń krwionośnych takich jak diosmina, witamina C czy rutyna.

     

    Powikłania obrzęków nóg

     

    Upośledzenie krążenia w obrębie kończyn poza uporczywymi dolegliwościami, niesie ze sobą także ryzyko niebezpiecznych powikłań. Obejmują one choroby skóry i tkanek związane z nieodpowiednim ukrwieniem, łącznie z martwicą, a także ryzyko zakrzepicy i zatorowości – w tym śmiertelnie groźnej zatorowości płuc.

    Skóra ponad obrzękiem często staje się gruba i traci elastyczność, pojawia się skłonność do infekcji, zwłaszcza przy współistniejącej cukrzycy. Szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, kiedy obrzęk pojawia się nagle, towarzyszy mu ból i zasinienie kończyny. Może to oznaczać ostrą zakrzepicę żylną i wymaga natychmiastowego leczenia przywracającego krążenie w obrębie kończyny.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Obrzęki w chorobach nerek
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.