zarejestruj się zaloguj się

Nowotwory a nadciśnienie

Tekst: lek. Rafał Drobot
Nowotwory a nadciśnienie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 14. października, 2013

Nadciśnienie tętnicze u osób cierpiących na chorobę nowotworową jest problemem, któremu nie poświęca się wystarczająco dużo uwagi, nawet w literaturze medycznej. Z uwagi na liczbę osób, które cierpią w Polsce na chorobę nowotworową (ok. 300 tysięcy) oraz na powszechność nadciśnienia tętniczego (ok. 10,5 miliona osób) wymaga to szczegółowego omówienia.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Nowotwory a wtórne nadciśnienie tętnicze

     

    Istnieje wiele nowotworów gruczołów wydzielania wewnętrznego oraz guzów neuroendokrynnych (NET) stanowiących jedną z przyczyn tzw. hormonozależnego nadciśnienia tętniczego. Nowotwory takie wytwarzają hormony w ujęciu klasycznym, które obecne w odpowiednio wysokich stężeniach we krwi dają charakterystyczny obraz kliniczny oraz sprzyjają rozwojowi nadciśnienia tętniczego. Do takich nowotworów można zaliczyć:

    • gruczolak lub rak kory nadnerczy produkujące aldosteron, dające obraz zespołu Conna,
    • gruczolak przysadki mózgowej wydzielający adrenokortykotropinę (ACTH), gruczolak lub rak kory nadnerczy produkującekortyzol,dające obraz zespołu Cushinga,
    • łagodny lub złośliwy guz chromochłonny rdzenia nadnerczy oraz przyzwojaki pozanadnerczowej tkanki okołozwojowej produkujące katecholaminy,
    • gruczolak lub rak przytarczyc produkujące parathormon (PTH) i postulowany przytarczyczny czynnik hipertensyjny (PHF), dające obraz nadczynności przytarczyc.
    • nowotwory neuroendokrynne przewodu pokarmowegoprzerzutujące do wątroby wytwarzające m. in. serotoninę, dające obraz zespołu rakowiaka,
    • gruczolaki przytarczycwydzielające hormon wzrostu (GH) – dające obraz akromegalii.

    Mechanizm, w jakim dochodzi do rozwoju nadciśnienia tętniczego w przypadku wyżej wymienionych nowotworów, jest zróżnicowany i zależy bezpośrednio od rodzaju produkowanego w nadmiarze hormonu oraz jego działania biologicznego. Leczenie nadciśnienia tętniczego w tym przypadku wiąże się więc z leczeniem chirurgicznym (wycięciem lub zmniejszeniem masy – tzw. cytoredukcją) danego guza. Niezbędna jest współpraca endokrynologa oraz chirurga.
     

     

    Reninoma a nadciśnienie

     

    Reninoma to niezwykle rzadki nowotwór nerki wywodzący się z tzw. komórek przykłębuszkowych, produkujący enzym reninę. Komórki przykłębuszkowe wchodzą w skład tzw. aparatu przykłębuszkowego, którego fizjologiczną rolą jest (w uproszczeniu):
     

    • regulacja objętości krążącej krwi,
    • kontrola stężeń jonów sodowych i potasowych,
    • kontrola ciśnienia tętniczego.

    Guz ten najczęściej powoduje oporne na leczenie nadciśnienie tętnicze. Zwykle rozwija się u młodych dorosłych oraz ma charakter nowotworu łagodnego – w większości przypadków jest otorebkowany. Nadciśnienie tętnicze zwykle ma charakter utrwalony, rzadziej napadowy. Ponadto, występuje hipokaliemia, czyli obniżone stężenie potasu w surowicy krwi, wywołane wtórnym nadmiarem aldosteronu. Oba zaburzenia mogą zostać w prosty sposób skorygowane chirurgicznym usunięciem guza. Guz może być widoczny w badaniu ultrasonograficznym jamy brzusznej jako hipoechogeniczna (obrazowo: ciemniejsza od otoczenia) zmiana. W diagnostyce różnicowej rolę odgrywa badanie tomografii komputerowej jamy brzusznej. Leczenie opiera się na współpracy specjalistów z zakresu nefrologii, hipertensiologii oraz chirurgii.

     

    Czerwienica prawdziwa

     

    Czerwienica prawdziwa (PCV – polycythemia vera; choroba Vaqueza) – nowotwór mieloproliferacyjny, cechujący się znacznym zwiększeniem liczby erytrocytów, czyli krwinek czerwonych, któremu często towarzyszy wytwarzanie płytek krwi i leukocytów, czyli krwinek białych. Choroba rozwija się w wyniku nowotworowej proliferacji zmutowanego klonu wywodzącego się z tzw. wielopotencjalnej krwiotwórczej komórki macierzystej szpiku. Nadciśnienie tętnicze w tej chorobie jest spowodowane zwiększeniem objętości krwi krążącej w ustroju (tzw. wolemii). Pozostałe objawy czerwienicy prawdziwej to:

    • ból i zawroty głowy,
    • szum w uszach,
    • zaburzenia widzenia,
    • bolesny rumień kończyn,
    • świąd skóry nasilający się po gorącej kąpieli,
    • zakrzepica tętnicza lub żylna,
    • powiększenie śledziony,
    • ciemnoczerwone zabarwienie skóry twarzy, rąk, stóp i małżowin usznych,
    • zasinienie warg.

    W morfologii krwi obwodowej występuje zwiększona liczba erytrocytów, zwiększone stężenie hemoglobiny oraz wartości hematokrytu (stosunku objętości elementów morfotycznych krwi – w praktyce krwinek czerwonych do objętości całej krwi, tzn. elementów morfotycznych razem z osoczem). Leczeniem zajmuje się specjalista hematolog.

     

    Inne nowotwory a nadciśnienie tętnicze

     

    Guzy wydzielające reninę

     

    Nadciśnienie tętnicze może również wystąpić jako tzw. zespół paranowotworowy (paraneoplastyczny) w przebiegu wydzielających reninę:

    • guzów okołokłębkowych,
    • nowotworów nerek,
    • nowotworów płuc,
    • nowotworów trzustki,
    • nowotworów jajnika.


    O zespole paranowotworowym mówimy, gdy istnieją charakterystyczne objawy (endokrynologiczne, skórne lub naczyniowe), które mogą świadczyć o współistnieniu choroby nowotworowej. Nie należy także zapominać, że wszystkie guzy powodujące poprzez tzw. „efekt masy” niedokrwienie w obrębie nerek przyczyniają się do następczego wzrostu wydzielania reniny w drodze odruchowej, a tym samym mogą powodować wystąpienie nadciśnienia tętniczego.

     

    Guzy wydzielające PTHrP

     

    Nowotwory płuc, sutka i nerek są zdolne do produkcji tzw. peptydu PTH-podobnego (skrót - PTHrP). Jest on rozpoznawany przez receptory dla parathormonu - PTH, powodując wzrost stężenia wapnia we krwi (tzw. hiperkalcemię). Hiperkalcemia prowadzi do skurczu naczyń krwionośnych (zwłaszcza nerkowych), co skutkuje wzrostem ciśnienia tętniczego krwi.



    Nadciśnienie tętnicze a leczenie przeciwnowotworowe

     

    Leczenie przeciwnowotworowe niesie ze sobą coraz częściej niekorzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Lista działań niepożądanych ze strony układu krążenia jest bardzo długa i oprócz takich stanów chorobowych jak niewydolność serca, zaburzenia rytmu i przewodzenia czy zakrzepica żylna wymienić można tutaj również nadciśnienie tętnicze.

     

    Leki hamujące angiogenezę

     

    Wśród pacjentów leczonych preparatami hamującymi angiogenezę (czyli proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych) częstotliwość występowania nadciśnienia tętniczego jest wysoka – sięga od kilku do kilkudziesięciu procent. Leki te znalazły na stałe swoje miejsce w terapii przeciwnowotworowej, gdyż małe ogniska nowotworowe muszą wytworzyć siatkę nowych naczyń krwionośnych, niezbędną do ich dalszego wzrostu. Czynnikiem, który stymuluje proces angiogenezy jest niedotlenienie tkankowe, które powoduje wtórne pobudzenie wytwarzania śródbłonkowego czynnika wzrostu (VEGF). Do grupy tej należą takie leki jak:

    • bewacizumab- nadciśnienie tętnicze można zaobserwować u 20-30 % leczonych,
    • sinitinib– nadciśnienie tętnicze występuje u niespełna 20% leczonych,
    • sorafenib.

     

    Inhibitory aromatazy

     

    Wzrost wartości ciśnienia tętniczego krwi występuje również w czasie stosowania inhibitorów aromatazy w terapii raka piersi. Aromataza jest enzymem przekształcającym androgeny w estrogeny. Działanie tej grupy leków jest więc związane z obniżeniem syntezy estrogenów, stymulujących wzrost tego nowotworu. Nadciśnienie tętnicze występuje u około 5-15 % wszystkich leczonych. 

    Autor: lek. Rafał Drobot
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Hormony a nadciśnienie
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.