zarejestruj się zaloguj się

Niewydolność serca

Tekst: lek. Dawid Lisiecki
Niewydolność serca
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. czerwca, 2013

Częstotliwość występowania przewlekłej niewydolności serca zależy od wieku. W Polsce cierpi na nią 600-700 tysięcy osób. Niestety, rokowania na poprawę stanu zdrowia pacjentów są złe. Około 50% z nich umiera w ciągu pierwszych 5 lat leczenia. Jednak im szybsze wykrycie choroby, tym większe szanse na uniknięcie poważnych skutków niewydolności mięśnia serca.

lek. Dawid Lisiecki
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Niewydolność serca – przyczyny

     

    Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC) w nowych wytycznych z 2012 r., niewydolność serca definiuje jako zespół objawów podmiotowych (uczucie duszności w spoczynku lub podczas wysiłku, męczliwość, znużenie, obrzęk wokół kostek) oraz przedmiotowych (tachykardia, tachypnoe, rzężenia nad płucami, przesięk w opłucnej, podwyższone ciśnienie w żyłach szyjnych, obrzęki obwodowe, powiększenie wątroby), wynikających z nieprawidłowej budowy i czynności serca.

    Do niewydolności serca może prowadzić praktycznie każde strukturalne lub czynnościowe uszkodzenie mięśnia sercowego. Do najczęstszych przyczyn należą: 

    • choroba niedokrwienna serca, zawał (w wyniku, których dochodzi do uszkodzenia lub utraty części mięśnia sercowego);
    • nadciśnienie tętnicze (w mechanizmie zwiększonego oporu naczyniowego);
    • kardiomiopatie (czyli grupa chorób dotycząca bezpośrednio mięśnia sercowego);
    • choroby zastawkowe;
    • leki (np. leki antyarytmiczne czy cytotoksyczne);
    • toksyny (np. alkohol, kokaina);
    • choroby układu endokrynologicznego (np. cukrzyca, niedoczynność lub nadczynność tarczycy, z którą związane może być występowanie arytmii, jak np. migotanie przedsionków, guz chromochłonny, niewydolność nadnerczy);
    • niewłaściwe żywienie (np. otyłość, niedobór witaminy B1).

    Do innych chorób mogących powodować niewydolności serca należą: sarkoidoza, skrobiawica, hemochromatoza, zakażenie HIV, czy schyłkowa niewydolność nerek. Poza tym czynnikami ryzyka, które mogą sprzyjać rozwinięciu niewydolności serca są: palenie papierosów, podwyższone wartości cholesterolu oraz obciążony wywiad rodzinny.

     

    Objawy niewydolności serca

     

    W zależności od szybkości oraz przyczyn powstania występujących objawów, wyróżnia się ostrą oraz przewlekłą niewydolność serca. Poza tym należy pamiętać, że występujące objawy są odzwierciedleniem najbardziej uszkodzonej części serca, dlatego wyróżnia się niewydolność lewokomorową, prawokomorową oraz ogólną. Można wyróżnić następujące objawy towarzyszące niewydolności serca:

    • orthopnoe (czyli duszność i wrażenie duszenia się, które pojawiają się, gdy pacjent przyjmuje pozycję leżącą na wznak, ulgę z kolei przynosi zmiana pozycji – pozycja siedząca lub stojąca z rękoma opartymi o jakiś przedmiot lub własne kolana; dolegliwość ta związana jest również z uczuciem lęku i ze zwiększoną ilością oddechów);
    • zmniejszona wydolność fizyczna (trudności w oddychaniu, zadyszka, krótki oddech podczas wysiłku; w bardzo zaawansowanym stadium choroby także w spoczynku);
    • męczenie, które wynika z upośledzenia przepływu krwi, a co za tym idzie niedotlenienia narządów, zwłaszcza dużych mięśni;
    • obrzęki kończyn dolnych – najczęściej w okolicy kostek, u osób prowadzących aktywny tryb życia, poruszających się o własnych siłach, albo opuchnięcie obszaru krzyżowego, gdy pacjent jest zmuszony do pozycji leżącej; obrzęki powstają, gdy niewydolne serce nie jest w stanie skutecznie pompować krwi, która do niego dopływa – krew zaczyna wtedy zalegać w naczyniach żylnych, w wyniku czego płyn z naczyń (przy odpowiednio wysokim ciśnieniu w żyłach i odpowiednio niskim w tkankach otaczających) przedostaje się do tkanek, wywołując obrzęki;
    • zwiększenie masy ciała związane z nagromadzeniem wody w organizmie, której przyczyną jest m.in. pogorszenie funkcji nerek, mniej skutecznych w usuwaniu nadmiaru sody i wody u chorych z niewydolnością serca;
    • nykturia (czyli potrzeba częstego oddawania moczu w nocy);
    • patologiczne szmery oddechowe płuc (słyszalne w trakcie osłuchiwania serca przez stetoskop i wskazujące na obecność płynu);
    • zaburzenia rytmu serca: szybki bądź zmienny puls, dodatkowe tony serca, arytmie, np. komorowe;
    • zaburzenia układu trawiennego, takie jak nudności, jadłowstręt, uczucie bólu i dyskomfortu w jamie brzusznej (są one wywołane m.in. obrzękiem wątroby, czyli hepatomegalią oraz nadciśnieniem wrotnego układu żylnego);
    • sinica, czyli niebieskawe zabarwienie skóry i śluzówek (np. opuszków palców, warg).

     

    Niewydolność serca – klasyfikacja zaawansowania

     

    Niewydolność serca w zależności od ciężkości objawów towarzyszących można podzielić na cztery klasy czynnościowe wg skali NYHA (New York Heart Association - Nowojorskie Towarzystwo Kardiologiczne).

     

    Klasa I niewydolności serca

     

    Bez ograniczenia aktywności fizycznej. Zwykła aktywność fizyczna nie powoduje uczucia duszności, zmęczenia lub kołatania serca.

     

    Klasa II niewydolności serca 

     

    Niewielkie ograniczenie aktywności fizycznej. Komfort w spoczynku, natomiast zwykła aktywność fizyczna powoduje uczucie duszności, zmęczenia lub kołatania serca.

     

    Klasa III niewydolności serca

     

    Znaczne ograniczenie aktywności fizycznej. Komfort w spoczynku, natomiast mniejsza niż przeciętna aktywność fizyczna powoduje uczucie duszności, zmęczenia lub kołatania serca.

     

    Klasa IV niewydolności serca 

     

    Niemożność wykonywania jakiejkolwiek aktywności fizycznej bez wystąpienia dyskomfortu. Objawy HF w spoczynku. Po podjęciu jakiejkolwiek aktywności fizycznej uczucie dyskomfortu wzrasta.

     

    Niewydolność serca – diagnostyka

     

    Bez względu na chorobę, diagnostykę należy rozpocząć od wywiadu oraz badania przedmiotowego, po których wykonuje się badania dodatkowe. Zwykle należy do nich:

    • EKG,
    • RTG klatki piersiowej,
    • ECHO serca,
    • morfologia krwi,
    • poziom BNP (peptyd natriuretyczny wydzielany przez kardiomiocyty).

    O dalszym postępowaniu decydują wyniki wyżej wymienionych badań oraz wiedza lekarza prowadzącego. W każdym przypadku niewydolności serca należy dążyć do ustalenia etiologii, ponieważ od tego również w dużym stopniu zależy dalsze leczenie.

     

    Niewydolność serca – leczenie

     

    Obecnie leczenie przewlekłej niewydolności serca obejmuje:

    • zmianę stylu życia (a także prowadzenie dostosowanego do możliwości pacjenta wysiłku i treningu fizycznego);
    • stosowanie odpowiedniej diety (jeżeli występuje nadwaga, to należy dążyć do jej redukcji, ograniczyć spożycie soli kuchennej, a tym samym sodu oraz tłuszczów zwierzęcych, zwiększyć ilość spożywania produktów zawierających potas);
    • leczenie farmakologiczne (m.in. leki z grupy Inhibitorów konwertazy angiotensyny lub blokerów receptora angiotensyny, beta-blokery, diuretyki);
    • wszczepianie specjalnych urządzeń (nazywanych urządzeniami CRT – urządzeniami do terapii resynchronizującej serca, przywracającymi zbliżony do fizjologii skurcz serca);
    • leczenie operacyjne (w tym transplantacja serca).
    Autor: lek. Dawid Lisiecki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.