zarejestruj się zaloguj się

Nierówna praca serca – co oznacza nieregularne bicie serca?

Tekst: lek. Miłosz Turkowiak
Dodane: 27. lipca, 2017

Niemiarowe bicie serca, czyli arytmia, jest jednym z typów zaburzeń czynności serca. Lekarze arytmię częściej określają mianem niemiarowości serca. Wiąże się ono z nieprawidłowym przewodzeniem impulsów w mięśniu sercowym. W zależności od rodzaju arytmii i dodatkowych okoliczności, takich jak choroby towarzyszące, arytmia może być względnie niegroźna, w innych zaś przypadkach wymaga pilnego podjęcia leczenia.

lek. Miłosz Turkowiak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Skurcze serca – dlaczego są regularne?

     

    Pacjenci często zgłaszają się do lekarza pierwszego kontaktu lub od razu do kardiologia, mówiąc, że ich serce bije nieregularnie – raz częściej, a raz rzadziej. Swoje dolegliwości opisują także mówiąc, że serce bije tak, jakby chciało się zatrzymać.

    Najczęściej oznacza to, że przyczyną dolegliwości jest arytmia serca. Niemiarowa praca serca możliwa jest do zaobserwowania nie tylko w czasie badań, np. w momencie wykonywania EKG, ale może być wyczuwalna w postaci naprzemiennie częstszych i rzadszych uderzeń serca.

    Aby zrozumieć przyczyny i skutki nierównej pracy serca, należy uświadomić sobie, w jaki sposób organizm uzyskuje efektywne, miarowe skurcze serca (pacjenci często mylnie określają to jako puls serca).

    Jego prawidłowa praca jako pompy jest warunkiem utrzymania przepływu krwi, a przez to podtrzymania czynności wszystkich narządów. Aby to uzyskać, serce musi kurczyć się w sposób skoordynowany, tzn. po skurczu obu przedsionków powinien nastąpić skurcz obu komór, po czym powinna nastąpić przerwa.

    Jest to możliwe dzięki istnieniu tzw. układu bodźcotwórczo-przewodzącego serca, który wytwarza impulsy przepływające przez serce i w ten sposób „falowo” pobudza komórki mięśnia serca do skurczu. Można go porównać do osobnego układu nerwowego nadającego rytm sercu.

     

    Bicie serca i puls serca – jaka jest norma?

     

    W warunkach prawidłowych nadrzędną rolę w tym procesie pełni tzw. węzeł zatokowy, położony w prawym przedsionku. Ma on zdolność do regularnego, spontanicznego generowania impulsów z częstotliwością w zakresie 60–100/min (jest to więc zakres prawidłowej częstości pracy serca w spoczynku). U zdrowych osób jest to również tętno spoczynkowe.

    Impuls zapoczątkowany w węźle zatokowym rozchodzi się w przedsionkach, przechodzi przez tzw. węzeł przedsionkowo-komorowy, po czym przez odgałęzienia układu bodźcotwórczo-przewodzącego rozchodzi się w mięśniu komór. Jest to tzw. fala depolaryzacji, wywołująca skurcz mięśnia sercowego. Po jej przejściu następuje tzw. repolaryzacja, która przygotowuje komórki do następnego skurczu.

    Jak widać, zdrowe serce pracuje w pewnym zakresie autonomicznie. Tzw. rytm podstawowy może być modyfikowany przez aktywację układu nerwowego autonomicznego oraz pewne hormony i substancje obecne we krwi (np. podczas wysiłku fizycznego, silnych emocji, snu, krwawienia itd.), które wpływają na częstość pracy serca, zwiększając ją lub zmniejszając.

    Miarową, ale wolną czynność serca (poniżej 60/min) nazywamy bradykardią, natomiast szybką (powyżej 100/min) – tachykardią.

     

    Nierówne bicie serca – jakie są przyczyny arytmii?

     

    Nieregularne (nierówne) bicie serca nazywamy arytmią lub niemiarowością. Wywoływane jest przez mechanizmy, które w różny sposób utrudniają prawidłowe działanie układu bodźcotwórczo-przewodzącego lub nadmiernie zwiększają pobudliwość komórek mięśnia sercowego, podwyższając ryzyko ich niekontrolowanych skurczów.

    Zaburzenia te mogą być nabyte lub wynikać z wrodzonych nieprawidłowości w budowie układu stymulującego serce bądź w funkcjonowaniu mechanizmów utrzymujących pobudliwość serca. W zależności od miejsca, gdzie dochodzi do dysfunkcji, może to być    arytmia komorowa lub arytmia nadkomorowa.

    Wśród wielu różnych przyczyn zaburzeń rytmu serca wymienić można poniższe.

    • Zaburzenie ukrwienia mięśnia sercowego – silnie wpływa na działanie układu bodźcotwórczo-przewodzącego i pobudliwość komórek mięśniowych serca. Jest ono charakterystyczne dla choroby niedokrwiennej serca (szczególnie silnie wyrażone np. w zawale serca).
    • Nieprawidłowa droga przepływu impulsów pobudzających serce do skurczu – charakterystyczna dla wielu chorób i ich powikłań, np. dodatkowa droga przewodzenia w zespole Wolffa-Parkinsona-White’a (tzw. zespół preekscytacji, zespół WPW), poszerzenie lewego przedsionka i wywołanie migotania przedsionków jako powikłanie nadciśnienia tętniczego itd.
    • Zapalenie mięśnia sercowego (wirusowe, autoimmunologiczne) oraz uszkodzenie układu bodźcotwórczo-przewodzącego po operacjach na sercu.

    Należy przy tym pamiętać, że wszystkie komórki budujące układ bodźcotwórczo-przewodzący oraz wszystkie pozostałe komórki mięśniówki serca mają zdolność do samodzielnego spontanicznego generowania i przewodzenia impulsów. W warunkach prawidłowych proces ten jest znacznie wolniejszy niż w węźle zatokowym i dzięki temu jest „zagłuszany”.

    Zdarza się jednak, że również u osób zdrowych „przebijają się” takie pojedyncze, tzw. ektopowe (powstałe poza miejscem typowym) impulsy, wywołując pojedynczy skurcz dodatkowy, odczuwany jako chwilowe nierówne bicie lub kołatanie serca. W wielu przypadkach sytuacja taka nie stanowi powodu do niepokoju.

     

    Nieregularne bicie serca – inne przyczyny

     

    Serce bije nierówno także z przyczyn, które nie mają bezpośredniego związku z mięśniem serca i elementami układu krążenia. Uczucie rozregulowania pracy serca może być np. wynikiem zaburzeń hormonalnych lub stanu psychicznego. W sposób szczególny należy tu zaznaczyć:

    • niepożądane działanie leków – wiele różnych substancji wykazuje potencjał wywoływania zaburzeń rytmu serca (dotyczy to także preparatów dostępnych bez recepty), dlatego tak ważne jest stosowanie leków ściśle według zaleceń lekarza;
    • zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne – np. blok przewodzenia w niedoczynności tarczycy, migotanie przedsionków w nadczynności tarczycy, uszkodzenie układu bodźcotwórczo-przewodzącego w cukrzycy;
    • nerwicę serca – jest ona rodzajem zaburzeń o podłożu nerwicowym; daje takie objawy jak kołatanie serca, uczucie bardzo mocnego bicia serca, ból w klatce piersiowej;
    • nieprawidłowy poziom elektrolitów we krwi (sodu, potasu, magnezu, wapnia) – odpowiednia równowaga stężeń poszczególnych jonów warunkuje utrzymanie prawidłowej pobudliwości wszystkich komórek, w tym komórek mięśnia sercowego.

     

    Czy nierówne bicie serca jest groźne?

     

    Jak wspomniano wyżej, zaburzenie rytmu serca jest zaburzeniem niejednorodnym. Z jednej strony może być zupełnie nieszkodliwe, z innej – może stanowić zagrożenie życia.

    Wpływ arytmii na czynność organizmu zależy od jej rodzaju i tego, jak często się pojawia, a więc pośrednio od stopnia upośledzenia przepływu krwi, jaki wywołuje. Oprócz typu arytmii, najważniejszym bodaj czynnikiem wpływającym na jej ryzyko są choroby towarzyszące.

    Uczucie nierównego bicia serca zawsze powinno wzbudzić niepokój, zwłaszcza u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca czy stan po zawale serca.

    Szczególnie groźne są sytuacje, w których uczuciu niemiarowej pracy serca towarzyszą inne objawy, jak duszność, ból lub ucisk w klatce piersiowej, uczucie osłabienia, utrata przytomności itd.

    Równie niebezpieczne mogą być epizody arytmii związane z innymi sytuacjami, np. wyzwalane przez wysiłek fizyczny. Jak wspomniano, nierówne bicie serca bywa sytuacją niestwarzającą dużego zagrożenia, jednak ponieważ do odróżnienia poszczególnych typów arytmii konieczne jest wykonanie badań czynności serca (na czele z EKG), powinno zawsze skłonić do wizyty u lekarza.

     

    Co robić, gdy moje serce bije nierówno?

     

    Nierówne bicie serca zawsze wymaga konsultacji z lekarzem. Udając się na wizytę, należy wziąć z sobą listę wszystkich przyjmowanych leków, gdyż mogą mieć one istotny wpływ na dalsze postępowanie. W pierwszej kolejności lekarz zbiera wywiad i przeprowadza badanie przedmiotowe. Pozwala to ustalić okoliczności towarzyszące arytmii i wstępnie ocenić jej skutki.

    W drugim kroku w większości przypadków wykonuje się badanie będące podstawą oceny niemiarowej pracy serca – badanie elektrokardiograficzne (EKG), które doświadczonemu lekarzowi dostarcza ogromną ilość informacji o czynności elektrycznej serca.

    Często uczucie nierównego bicia serca nie występuje stale, a jedynie okresowo – dlatego też w wielu przypadkach EKG wykonuje się w sposób ciągły przez pewien okres (np. przez 24 godziny lub 7 dni) – w formie tzw. EKG holter.

    Poza EKG mogą zostać zlecone badania krwi (zwłaszcza badanie poziomu sodu i potasu) oraz badanie echo serca. W szczególnych przypadkach możliwe jest wykonanie tzw. badania elektrofizjologicznego serca, które wymaga wprowadzenia do jamy serca specjalnego cewnika.

    Zależnie od rodzaju arytmii, lekarz może zalecić przyjmowanie leków antyarytmicznych oraz zapobiegających wykrzepianiu krwi. W niektórych przypadkach możliwe jest również leczenie zabiegowe.

    Przy całej powadze wobec niemiarowej pracy serca, w przypadku gdy trwa ona krótko, pojawia się rzadko (np. chwilowe kołatanie serca nie częściej niż kilka razy dziennie), nie towarzyszą jej inne dolegliwości i nie ma współistniejącej poważnej choroby (np. niewydolności serca), można uznać ją za zjawisko niegroźne, niewymagające interwencji lekarskiej.

    Autor: lek. Miłosz Turkowiak
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.