zarejestruj się zaloguj się

Niedomykalność zastawki aortalnej

Tekst: lek. Dawid Lisiecki
Niedomykalność zastawki aortalnej
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. lipca, 2013

Niedomykalność zastawki aortalnej spowodowana jest zaburzeniami funkcji aortalnego aparatu zastawkowego, w czego następstwie, krew w trakcie rozkurczu serca cofa się z aorty do jamy lewej komory serca.

lek. Dawid Lisiecki
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest niedomykalność zastawki aortalnej?

     

    Niedomykalność zastawki aortalnej, zwana też niedomykalnością aortalną, spowodowana jest zaburzeniami funkcji aortalnego aparatu zastawkowego, w czego następstwie krew w trakcie rozkurczu serca cofa się z aorty do jamy lewej komory serca. W chwili obecnej nie ma dokładnych danych dotyczących częstości występowania niedomykalności zastawki aortalnej, zarówno tej przebiegającej w sposób ostry jak i przewlekły. Wzrost zachorowania na tę wadę należy wiązać przede wszystkim ze starzeniem się populacji - szacuje się, że częstość występowania niedomykalności aortalnej w stopniu co najmniej umiarkowanym u pacjentów powyżej 70 roku życia wynosi około 2 %.

     

    Niedomykalność zastawki aortalnej - mechanizm

     

    Serce człowieka możemy podzielić na dwie połowy, których praca wymusza obieg krwi w naczyniach krwionośnych.  Prawa połowa serca pompuje krew do tzw. małego obiegu, czyli do naczyń tętniczych znajdujących się w płucach, gdzie następuje jej utlenowanie. Następnie naczyniami żylnymi krew z płuc wraca do lewego przedsionka. Lewa połowa serca z kolei wpompowuje krew do tzw. dużego obiegu, czyli do naczyń unaczyniających: kończyny, narządy wewnętrzne, w tym mózg i serce. Krew po oddaniu tlenu i substancji odżywczych komórkom budującym wyżej wymienione narządy, wraca do prawego przedsionka zamykając w ten sposób obieg krwi. Powyżej opisane zjawisko nazywane jest cyklem pracy serca, który składa się z dwóch podstawowych faz:

    • fazy rozkurczu – w której krew biernie napływa do przedsionków a następnie przez otwarte zastawki przedsionkowo-komorowe (mitralną i trójdzielną) dociera do komór. Zastawki półksiężycowate (a więc te znajdujące się w naczyniach wyprowadzających krew z serca- aorcie i pniu płucnym) są w tym momencie zamknięte. Potem następuje skurcz przedsionków, który maksymalnie dopełnia komory krwią;
    • fazy skurczu – po wypełnieniu krwią komór następuje ich skurcz, w tym czasie zastawki przedsionkowo-komorowe (mitralna i trójdzielna) zamykają się, co manifestuje się tzw. I tonem serca. Krew zamknięta w komorach (zarówno od strony przedsionków jak i od strony naczyń wyprowadzających krew z serca) jest ściskana przez kurczącą się mięśniówkę serca, co powoduje znaczny wzrost ciśnienia wewnątrz komory. W momencie, gdy ciśnienie w komorach przewyższy ciśnienie panujące w tętnicach wyprowadzających krew z serca, następuje otwarcie zastawek półksiężycowatych i wyrzut krwi z serca na obwód. Po tej czynności mięsień serca ulega rozluźnieniu, ciśnienia krwi w komorach spada, co wywołuje zamknięcie zastawek półksiężycowatych manifestujące się tzw. II tonem serca a następnie rozpoczyna się kolejny cykl pracy serca.

    Aortalny aparat zastawkowy zbudowany jest z trzech płatków półksiężycowatych (prawego, lewego i niewieńcowego), pierścienia aortalnego otaczającego płatki, zatok aortalnych (czyli miejsc, w których uchodzą naczynia wieńcowe) oraz połączenia zatokowo-aortalnego. Płatki zastawki aortalnej otwierają się i zamykają pod wpływem:

    • zmiany ciśnień pomiędzy lewą komorą a światłem aorty,
    • zmiany kształtu początkowego odcinka aorty wstępującej.

    Prawidłowa reakcja na powyższe zjawiska a także zachowanie odpowiednich relacji pomiędzy wszystkimi elementami aparatu zastawkowego, pełni istotną rolę w utrzymaniu szczelności zastawki. Przyczyną niedomykalności zastawki aortalnej jest uszkodzenie i/lub zaburzona praca płatków zastawki lub uszkodzenie lub znacząca zmiana kształtu (poszerzenie) początkowego odcinka aorty wstępującej.

     

    Niedomykalność zastawki aortalnej - przyczyny

     

    Niedomykalność aortalną możemy podzielić na tę o ostrym przebiegu, w której do istotnej klinicznie nieszczelności w obrębie zastawki dochodzi nagle oraz tę o przebiegu przewlekłym, gdzie długotrwała nieszczelność prowadzi do stopniowego przeciążenia i przebudowy lewej komory.

    Do najczęstszych przyczyn ostrej niedomykalności aortalnej zalicza się:

    • uszkodzenie płatków i pierścienia w wyniku infekcyjnego zapalenia wsierdzia,
    • poszerzenia pierścienia aortalnego, a także początkowej części wstępującej aorty w wyniku jej rozwarstwienia,
    • powikłania zabiegów inwazyjnych/operacyjnych,
    • urazy klatki piersiowej.

    Do najczęstszych przyczyn przewlekłej niedomykalności aortalnej zalicza się:

    • wrodzone zmiany płatków zastawki np. dwupłatkowa zastawka,
    • nabyte zmiany płatków zastawki, np. w przebiegu gorączki reumatycznej,
    • zaburzenia w budowie i przebiegu drogi odpływu krwi z lewej komory,
    • choroby prowadzące do poszerzenia pierścienia aortalnego, np. w przebiegu zespołu Marfana,
    • zesztywniające zapalenie stawów.

     

    Niedomykalność zastawki aortalnej - objawy

     

    Przewlekła niedomykalność aortalna, nawet u chorych ze znaczącą przebudową i przeciążeniem lewej komory, przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów. Natomiast u chorych, u których do niedomykalności aortalnej dochodzi nagle (postać ostra niedomykalności zastawki aortalnej), w obrazie klinicznym widoczny jest spadek ciśnienia skurczowego, wyrównującą to zaburzenie tachykardię (a więc przyspieszenie częstości skurczów serca powyżej 100/min), a także zastój w płucach mogący być przyczyną duszności. W skrajnych przypadkach, może rozwinąć się nawet wstrząs kardiogenny.

     

    Niedomykalność aortalnej - leczenie

     

    Celem leczenia w przypadku ostrej niedomykalności aortalnej jest przede wszystkim stabilizacja stanu pacjenta i usuniecie przyczyny wywołującej tę wadę a w drugiej kolejności, ustalenie wskazań do operacji czy też interwencji chirurgicznej. W ramach interwencji możliwe jest wykonanie przezskórnej implantacji zastawki aortalnej, jednak ta metoda w chwili obecnej ma charakter eksperymentalny. Natomiast w ramach operacji chirurgicznej wykonuje się zabiegi polegające na wymianie zastawki na zastawkę mechaniczną lub biologiczną, naprawę zastawki lub plastykę/rekonstrukcję pierścienia aortalnego.

    Autor: lek. Dawid Lisiecki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.