zarejestruj się zaloguj się

Niedokrwistość megaloblastyczna

Tekst: mgr Julia Starońska
Dodane: 17. marca, 2014

Niedokrwistość megaloblastyczna to choroba krwi, w której dochodzi do spadku poziomu czerwonych krwinek (erytrocytów). W tym typie niedokrwistości dochodzi do zaburzonego dojrzewania komórek krwi. Niedokrwistość megaloblastyczna jest wynikiem niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego.

mgr Julia Starońska
AUTOR
mgr Julia Starońska biotechnolog medyczny
SPIS TREŚCI:

    Czym jest niedokrwistość megaloblastyczna?

     

    Niedokrwistości megaloblastyczne to grupa chorób czerwonych krwinek (erytrocytów), w których dochodzi do spadku ich ogólnego poziomu we krwi, z jednoczesnym pojawieniem się krwinek olbrzymich (megaloblastycznych – stąd nazwa), wyładowanych hemoglobiną. Jest to spowodowane upośledzonym dojrzewaniem tych komórek w szpiku wynikającym z niedoborów witaminy B12, i/lub kwasu foliowego. Do głównych przyczyn takich niedoborów zalicza się nieodpowiednią dietę, brak czynnika wewnętrznego oraz choroby jelit i żołądka.

     

    Jak powstaje niedokrwistość?

     

    Za skomplikowany proces produkcji wszystkich krwinek w naszym organizmie odpowiada szpik kostny. Jest to delikatna tkanka znajdująca się we wnętrzu naszych kości. Komórki macierzyste szpiku, czyli „komórki-matki” dają początek wszystkim krwinkom, natomiast komórki zrębu pełnią rolę pomocniczą i opiekuńczą, wydzielając czynniki wzrostu umożliwiające dojrzewanie innych krwinek.

    Do produkcji czerwonych krwinek i zawartej w nich hemoglobiny, oprócz składników odżywczych i energii, organizm potrzebuje jeszcze żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego. Niedobór któregokolwiek z nich powoduje upośledzenie produkcji krwinek, co prowadzi nie tylko do spadku ich liczby w krwi, ale także do powstawania zdeformowanych i wadliwych komórek.

    Jeśli zapasy żelaza są małe, to hemoglobina nie ma jak powstawać, dlatego komórki mają jej mało i same są niewielkie, dlatego nazywamy je mikrocytami (niedokrwistość mikrocytarna). Odwrotnie jest kiedy występuje niedobór B12 i kwasu foliowego – hemoglobina się tworzy, ale wadliwie, dlatego powstające komórki są nią „napakowane” i przez to większe niż normalnie (niedokrwistość megaloblastyczna).

     

    Niedobór witaminy B12

     

    W witaminę B12 obfitują ryby, drób, produkty mleczne i mięsa. Obecnie często tą witaminą wzbogacane są płatki śniadaniowe. Do jej wchłania w jelitach niezbędna jest, wydzielana w żołądku, substancja umożliwiająca transport witaminy z jelit do krwi. Substancję tę nazywamy czynnikiem Castle’a, lub czynnikiem wewnętrznym. Witamina B12 jest potrzebna do prawidłowej syntezy DNA w komórkach i jej niedobór może prowadzić do zaburzeń produkcji czerwonych krwinek. Do takiego niedoboru dochodzić w takich stanach jak:

    • niedożywienie, lub nieodpowiednia dieta, np. źle dobrana dieta wegańska, spożywanie samych konserw, czy nadużywanie alkoholu
    • brak czynnika wewnętrznego odpowiedzialnego za wchłanianie B12. Dzieje się tak w przypadku autoimmunologicznego niszczenia komórek okładzinowych w żołądku (zanikowe zapalenie żołądka), lub u chorych po wycięciu żołądka, lub jego części.
    • złe wchłanianie w jelitach. Występuje często u osób cierpiących na przewlekłe zapalenia jelit (np. choroba Crohna), u osób z zaburzeniami flory pokarmowej lub zakażonych tasiemcem bruzdogłowym.

     

    Niedokrwistość z niedoboru B12

     

    Objawy niedoboru B12 zaczynają się kiedy jej zapas w naszym organizmie spadnie do 1/10 wartości prawidłowej. Wyróżnią się trzy główne grupy objawów: niedokrwistość, problemy ze strony przewodu pokarmowego i objawy neurologiczne. Często nie są one nasilone i rozwijają się powoli i niezauważenie.

    Naturalną konsekwencją spadku ilości czerwonych krwinek jest postępujące niedotlenienie tkanek. Może prowadzić to do ogólnego osłabienia, przyśpieszonego tętna, oddechu, bólu głowy czy bólu w klatce piersiowej. Jednak te objawy często są dość subtelne i trudne do zauważenia. Częściej na pierwszy plan wysuwają się objawy ze strony przewodu pokarmowego takie jak piecznie języka i przełyku, zapalenia kącików ust, upośledzenie zmysłu smaku, utrata łaknienia, czy biegunki. Zdarza się również, że pierwszymi zauważonymi objawami bywają zaburzenia czucia w kończynach, uczucie mrowienia, osłabienie siły mięśniowej, osłabienie pamięci, czy zaburzenia psychiczne.

    Podstawową formą diagnostyki jest rozmowa i badanie lekarskie. Lekarz może chcieć zbadać brzuch w poszukiwaniu powiększonej śledziony, lub dokładnie przyjrzeć się odcieniowi skóry, który może być lekko żółtawy. Charakterystycznym objawem jest też wygładzenie języka (język Huntera). Ponadto może zlecić dodatkowe badania krwi oraz wykonanie testu wchłaniania witaminy B12.

    W celu wyleczenia objawów choroby podaje się domięśniowo witaminę B12. Tym sposobem leczy się sam niedobór omijając wadliwy system wchłaniania jej z przewodu pokarmowego. Przyczyna, jaką jest produkcja przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym wciąż pozostaje nieuleczalna. Należy więc pamiętać, że jest to choroba przewlekła i należy przyjmować dodatkowe dawki witaminy B12 przez całe życie. Nie powinno się jej odstawiać, nawet mimo znaczącej poprawy samopoczucia, gdyż jest tylko kwestią czasu gdy jej poziom znowu spadnie. W bardzo zaniedbanych przypadkach tej choroby konieczne jest również leczenie objawowe, a nawet przetoczenie krwi.

     

    Niedobór kwasy foliowego

     

    Kwas foliowy występuje w roślinach strączkowych, burakach, orzechach, owocach i produktach zbożowych, a nawet w drożdżach piwnych. W niektórych krajach wzbogaca się nim chleb. Wchłania się w jelitach i w przeciwieństwie do witaminy B12 nie potrzebuje do tego czynnika wewnętrznego. Do czynników pogarszających jego wchłanianie należy natomiast alkohol i prawdopodobnie środki antykoncepcyjne. Jest niezbędny to syntezy DNA ,a jego niedobory, podobnie jak niedobory witaminy B12 prowadzą do upośledzonej produkcji krwinek w szpiku kostnym.

     

    Niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego

     

    Objawy niedokrwistości z niedoboru kwasu foliowego są zbliżone do objawów wynikających z niedoboru witaminy B12, z tą różnicą, że w tym wypadku nie występują objawy neurologiczne. Natomiast pozostałe objawy są zauważalne znacznie szybciej. Mogą pojawiać się nawet już po około 15 tygodniach. Najszybciej widoczne będą nieprawidłowe zmiany w obrazie morfologicznym krwi.

    Przyczyny niedoboru kwasu foliowego:

    • niedobory żywieniowe wynikające ze zbyt ubogiej diety,
    • przyjmowanie niektórych leków, które wpływają na stężenie kwasu foliowego:
    • metotreksat – stosowany w terapii przeciwnowotworowej, ale także w reumatoidalnym zapaleniu stawów i zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa;
    • trimetorprim – lek przeciwbakteryjny;
    • leki przeciwdrgawkowe np. fenytoina;
    • środki antykoncepcyjne;
    • cykloseryna – lek przeciwgruźliczy;
    • niedobór kwasu foliowego na tle zwiększonego zapotrzebowania – występuje kiedy organizm dość nagle musi zwiększyć produkcje krwinek, np. po dużej utracie krwi ,lub okresie wzmożonego wzrostu u dzieci.
    • ciąża. Kobiety w ciąży mają szczególnie duże zapotrzebowanie na kwas foliowy i bardzo ważne jest jego uzupełnianie nawet już w momencie planowania ciąży. Niedobór tego składnika może prowadzić do ciężkich wad rozwojowych cewy nerwowej u dziecka.

    Leczeniem niedoboru kwasu foliowego jest usunięcie czynnika powodującego ten niedobór np. zmiana diety lub odstawienie niektórych leków oraz podawanie kwasu foliowego domięśniowo lub doustnie. Jeśli niedobór wynikał z niewłaściwej diety oprócz jej zmiany może okazać się konieczna suplementacja również witaminą B12 oraz żelazem.

    Autor: mgr Julia Starońska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.