zarejestruj się zaloguj się

Miażdżyca

Tekst: lek. Iga Woźniak
Miażdżyca
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 11. czerwca, 2013

Miażdżyca jest procesem zapoczątkowanym uszkodzeniem śródbłonka, wyściełającego od wewnątrz ścianę naczyń. Rozpoczyna się ona w dzieciństwie, choć pierwsze zmiany chorobowe można stwierdzić już w życiu płodowym. Wiadomo, że zaawansowane zmiany miażdżycowe występują wcześniej i częściej u osób obciążonych czynnikami ryzyka. Części z nich możemy uniknąć zmieniając swoje nawyki.

lek. Iga Woźniak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest miażdżyca?

     

    Miażdżyca jest przewlekłym procesem zapalnym zajmującym naczynia tętnicze organizmu, głównie naczynia średnie i duże. Rozpoczyna się ona w dzieciństwie, choć pierwsze zmiany chorobowe można stwierdzić już w życiu płodowym. Można więc wysnuć wniosek, że jest to procesem naturalny, dotyczący każdego organizmu. A skoro tak, to nie trzeba przywiązywać do niego większej wagi. Nic bardziej mylnego. Należy zdawać sobie sprawę, że proces toczący się w naczyniach początkowo bezobjawowo, z biegiem lat nasila się, by w piątej dekadzie życia u mężczyzn, a po menopauzie u kobiet dawać dolegliwości istotnie obniżające komfort życia. Ostatecznie miażdżyca tętnic wieńcowych jest w 98 % odpowiedzialna za chorobę niedokrwienną serca.

     

    Jak powstaje miażdżyca?

     

    Miażdżyca jest procesem zapoczątkowanym uszkodzeniem śródbłonka, a więc nabłonka wyściełającego od wewnątrz ścianę naczyń. Za uszkodzenie to odpowiedzialne są:

    • turbulentny przepływ krwi w naczyniu, towarzyszący nadciśnieniu tętniczemu,
    • toksyny zawarte w dymie tytoniowym,
    • zmodyfikowane cząsteczki cholesterolu LDL,
    • krążące we krwi przeciwciała, których produkcja występuje w czasie infekcji wirusowych, bądź w przebiegu chorób autoimmunologicznych,
    • zaawansowane produkty przemiany glukozy, występujące zwłaszcza w cukrzycy.

    Uszkodzenie śródbłonka powoduje zaburzenie jego funkcji i jednocześnie staje się bodźcem do produkcji wielu aktywnych związków. One inicjują proces zapalny w ścianie naczynia. Na dalszych etapach rolę w patologicznych zmianach odgrywają komórki układu odpornościowego, w tym monocyty, makrofagi i limfocyty. Monocyty wnikając pod śródbłonek przemieniają się w makrofagi, te zaś niejako „pożerają” cząsteczki lipidów i stają się tzw. komórkami piankowatymi. Zjawisku temu towarzyszy zgrubienie błony wewnętrznej ściany tętnicy spowodowane przez rozrost komórek mięśni gładkich. Początkowo w warstwie podśródbłonkowej, na skutek procesów obumierania komórek, powstaje pasmo tłuszczowe zawierające gromadzący się cholesterol i komórki piankowate. Z czasem rozwija się blaszka miażdżycowa złożona z pokrywy (od strony światła naczynia) i rdzenia lipidowego.

    Powiększanie się blaszki miażdżycowej może powodować zarówno odśrodkową jak i dośrodkową zmianę konstrukcji tętnicy. Przebudowa odśrodkowa polega na tym, że zawartość blaszki miażdżycowej „popycha” ścianę tętnicy na zewnątrz, poszerzając jej średnicę zewnętrzną. Ta sytuacja przyczynia się do powstania tętniaka. Z kolei stale postępujące ścieńczenie pokrywy blaszki miażdżycowej, może skutkować jej przerwaniem i utworzeniem zakrzepu, który stopniowo będzie zmniejszać światło tętnicy lub całkowicie ją zamknie.

     

    Zmiany miażdżycowe

     

    Uważa się, że miażdżyca spowodowana jest współistnieniem co najmniej kilku czynników, w tym determinowanych genetycznie (o których wciąż jeszcze wiemy niewiele) oraz czynników środowiskowych. Ich różnorodność decyduje o indywidualnie zmiennym przebiegu choroby. Wiadomo, że zaawansowane zmiany miażdżycowe występują wcześniej i częściej u osób obciążonych czynnikami ryzyka. Na niektóre, takie jak wiek i obciążenie genetyczne, nie mamy wpływu. Możemy jednak zwalczać, tzw. modyfikowalne czynniki ryzyka, do których należą:

    • nieprawidłowe żywienie,
    • palenie tytoniu,
    • mała aktywność fizyczna,
    • podwyższone ciśnienie tętnicze,
    • zwiększone stężenie cholesterolu LDL w osoczu,
    • małe stężenie cholesterolu HDL w osoczu,
    • zwiększone stężenie tri glicerydów w osoczu,
    • upośledzona tolerancja glukozy lub cukrzyca,
    • nadwaga lub otyłość.

     

    Jak dbać o układ krążenia?

     

    Najlepszą profilaktyką chorób układu krążenia jest taka zmiana stylu życia, która pozwoli zminimalizować narażenie na czynniki ryzyka. Można opisać je w kilku krokach:

    1. Zmiana nawyków żywieniowych - przede wszystkim powinniśmy spożywać żywność urozmaiconą i w odpowiedniej ilości, która uchroni nas przed nadwagą. Do diety powinniśmy codziennie włączyć warzywa, owoce, mleko oraz inne niskotłuszczowe produkty mleczarskie, ograniczyć picie soków. Masło i tłuszcze zwierzęce należy zastąpić olejami roślinnymi o małej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych i kwasów trans, a także dostarczać taką całkowitą ilość tłuszczu by pokrywał mniej, niż 30 % zapotrzebowania energetycznego. Głównym źródłem kalorii powinno być pieczywo (najlepiej pełnoziarniste) i produkty zbożowe. Warto również zwiększyć ilość spożywanych ryb zwłaszcza tłustych, duszonych lub pieczonych. Osoby z podwyższonym ciśnieniem tętniczym powinny zredukować spożycie soli przez unikanie soli stołowej i zawartej w gotowych daniach oraz przez jedzenie świeżej lub mrożonej niesolonej żywności. Należy również ograniczyć udział w diecie napojów i żywności słodzonej oraz unikać spożywania alkoholu;
    2. Zaprzestanie palenia tytoniu - zwłaszcza, że nie istnieje granica wiekowa dla osiągnięcia korzyści z pozbycia się tego nałogu;
    3. Zwiększenie aktywności fizycznej - należy poszukiwać aktywności fizycznej w czasie wolnym, która sprawia przyjemność: 30 minut umiarkowanego wysiłku przez większość dni tygodnia zmniejszy ryzyko chorób układu krążenia oraz poprawi kondycję. Dodatkowe korzyści to dobre samopoczucie, redukcja masy ciała i lepsza samoocena;
    4. Redukcja masy ciała - zaleca się obniżenie masy ciała u osób otyłych (BMI ≥30 kg/m2) oraz u osób z nadwagą (25 ≥ BMI <29,9 kg/m2). Dla ułatwienia samokontroli własnej wagi można posługiwać się pomiarem obwodu talii. O zmniejszeniu masy ciała powinni pomyśleć mężczyźni z obwodem w talii powyżej 102 cm oraz kobiety, u których obwód talii przekroczył 88 cm;
    5. Systematyczne badania - wykonanie przynajmniej raz w roku podstawowych badań, w tym poziomu cukru i regularne pomiary ciśnienia tętniczego pozwolą na wczesne wykrycie choroby oraz wdrożenie wymaganego leczenia, które zmniejszy ryzyko dalszych powikłań. Warto podkreślić, że wcześniej opisane zmiany stylu życia pozytywnie wpływają na zapobieganie nadciśnieniu tętniczemu i cukrzycy.
    Autor: lek. Iga Woźniak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.