zarejestruj się zaloguj się

Jak rozpoznać zawał serca?

Tekst: lek. Marta Sarnecka
Dodane: 11. grudnia, 2013

Zawał serca, jest zwykle konsekwencją choroby wieńcowej. Znajomość objawów zawału serca może być kluczowym czynnikiem pozwalającym uratować życie osobie, która odczuwa charakterystyczny zamostkowy ból serca. Najważniejsza jest pierwsza godzina od wystąpienia objawów zawału, określana w ratownictwie medycznym „złotą godziną”.

lek. Marta Sarnecka
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zawał serca – co to jest?

     

    Zawał jest pojęciem szerokim i oznacza niedokrwienie narządu, które skutkuje jego martwicą. Może dotyczyć on różnych organów, w tym mózgu (nazywany jest wtedy udarem niedokrwiennym), jelita, płuca oraz innych narządów. Zawał serca jest wynikiem zamknięcia naczynia doprowadzającego krew do mięśnia sercowego (miokardium), co w konsekwencji powoduje jego częściowe obumarcie. Przyczyną zawału serca jest najczęściej zakrzep powstający na blaszce miażdżycowej narastającej wewnątrz naczynia odżywiającego mięsień sercowy, nazywanego naczyniem wieńcowym.

     

    Zawał serca – jakie są czynniki ryzyka?

     

    Incydent zawałowy jest zwykle konsekwencją choroby niedokrwiennej serca, jednej z najbardziej rozpowszechnionych chorób cywilizacyjnych. Istotą tej choroby są blaszki miażdżycowe powstające w naczyniach wieńcowych, systematycznie zwężające ich średnicę i zmniejszające w ten sposób ilość dostarczanej krwi do mięśnia sercowego. Z postępującymi zmianami w obrębie naczyń, pojawiają się objawy choroby niedokrwiennej. Początkowo występują one przy intensywnym wysiłku fizycznym, gdy zapotrzebowanie na tlen przez miokardium jest wysokie, a serce pracuje bardzo szybko. Wraz z zaawansowaniem procesu miażdżycowego i zwężeń w naczyniach,bóle pojawiają się przy coraz mniejszym wysiłku i trwają coraz dłużej.

    Dodatkowo, przy intensywnych ćwiczeniach, bądź przy dużym stresie, istnieje ryzyko pęknięcia blaszki miażdżycowej, a uwolnione z niej substancje sprzyjają powstaniu w tym miejscu zakrzepu.

    Jest wiele czynników predysponujących do wystąpienia choroby niedokrwiennej serca i można je podzielić na takie, które uważane są za modyfikowalne oraz na te, na które nie można wpłynąć. Są to między innymi: 

    • Czynniki niemodyfikowalne: płeć męska, wiek (< 55 r.ż. bardziej narażeni są mężczyźni, w późniejszym wieku kobiety i mężczyźni podobnie), obciążenie rodzinne.
    • Czynniki modyfikowalne: palenie tytoniu, zbyt wysokie wartości cholesterolu i trójglicerydów, cukrzyca, nadwaga i otyłość, nadmierne spożycie alkoholu, mała aktywność fizyczna, wysoki poziom stresu.

     

    Objawy zawału serca

               

    Serce jest jednym z najintensywniej pracujących organów naszego ciała. W związku z tym, bardzo szybko reaguje na zmniejszenie dostępu do tlenu oraz substancji odżywczych.

    W chwili nagłego ograniczenia przepływu krwi przez naczynie wieńcowe pojawia się charakterystyczny ból zamostkowy, który może promieniować do szyi, lewego barku i ręki, nadbrzusza, bądź pleców w okolicy między łopatkami. Sam ból jest rozlany i ma najczęściej charakter ucisku, zgniatania, pieczenia, dławienia i nie ustępuje po przyjęciu nitrogliceryny (NTG) lub odpoczynku.

    U osób chorujących na cukrzycę, ból może nie wystąpić wcale i mówimy wtedy o niemym zawale serca. Inne objawy nagłego incydentu wieńcowego to również:

    • zlewne poty,
    • duszność,
    • lęk,
    • panika,
    • czasami jedyną jego oznaką jest osłabienie lub omdlenie z współistniejącymi nudnościami i wymiotami.

    Wszystkie charakterystyczne symptomy oraz ich lokalizacja zależą od rodzaju i kalibru zamkniętego naczynia wieńcowego oraz obszaru niedokrwienia.

     

    Czy to zawał? Jak rozpoznać zawał serca?

     

    Pacjent zgłaszający bóle stenokardialne (charakterystyczne dla zawału serca), bądź inne dolegliwości nasuwające podejrzenie niedokrwienia mięśnia sercowego, powinien być niezwłocznie hospitalizowany. Najlepiej, jeśli trafi do szpitala przed upływem godziny od początku objawów. Jest to tzw. „złota godzina”, która zwiększa szansę na uratowanie jak największego obszaru mięśnia i może przyspieszyć pozawałową rehabilitację pacjenta.

    Pierwszy etap diagnostyki szpitalnej w kierunku zawału to dobrze zebrany wywiad od chorego. Jednoznaczne objawy, potwierdzenie czynników ryzyka oraz badania obrazowe i biochemiczne umożliwiają lekarzowi postawienie prawidłowego rozpoznania.

    Podstawowym elementem diagnostycznym jest elektrokardiografia (EKG), która przedstawia zapis elektrycznej czynności serca. Najważniejsze w ocenie tego zapisu jest zaobserwowanie wychylenia tzw. odcinka ST. Jeśli lekarz stwierdzi jego uniesienie (zawał z uniesieniem odcinka ST – STEMI), świadczy to o całkowitej niedrożności naczynia wieńcowego. W tym przypadku konieczne jest szybkie skierowanie chorego na zabieg koronarografii.

    Zapis EKG w zawale może być niejednoznaczny i nie wykazać wychylenia odcinka ST. Mówimy wtedy o zawale bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI), co świadczy o istniejącym jeszcze minimalnym przepływie krwi w obrębie naczynia, co wydłuża czas dalszego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego.

    Bardzo ważne i niezbędne w rozpoznaniu zawału jest oznaczenie troponiny, która jest białkiem uwalnianym z rozpadających się w wyniku niedokrwienia, komórek mięśnia sercowego (kardiomiocytów). Białko toma szczególne znaczenie w potwierdzeniu zawału, gdy objawy pacjenta są niejednoznaczne, a w EKG nie ma charakterystycznego uniesienia odcinka ST. Obecnie uznaje się, że wzrost stężenia troponiny jest niezbędny do rozpoznania ostrego zespołu wieńcowego (in. zawału).

     

    Leczenie zawału

     

    Leczenie zawału rozpoczyna już lekarz pogotowia ratunkowego, który dociera do pacjenta przeważnie jako pierwszy. Na tym etapie stosuje się kwas acetylosalicylowy (ASA), czyli aspirynę oraz klopidogrel hamujący agregację płytek.

    Kolejnym krokiem, w terapii zawału, jest jak najszybsze udrożnienie zamkniętego naczynia, co jest możliwe jedynie zabiegowo. Takimi procedurami jest przezskórna interwencja wieńcowa (PCI) lub pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG). Pierwsza z nich polega na wprowadzeniu do miejsca zwężenia metalowej sprężynki, która pełni funkcję podporową i uniemożliwia ponowne zamknięcie się naczynia. Wykonuje się to za pomocą specjalnego cewnika zakończonego balonem napełnianym w miejscu niedrożnego odcinka tętnicy. CABG (coronary artery bypass grafting), potocznie nazywane „bajpasami”, to zabieg kardiochirurgiczny polegający na bezpośrednim połączeniu naczynia wieńcowego z aortą. Umożliwia to dopływ krwi do miejsca za zwężeniem. Zabieg pomostowania wykonuje się przeważnie u chorych z niedrożnością więcej niż jednego naczynia wieńcowego, gdy prawdopodobieństwo skuteczności przezskórnej interwencji wieńcowej jest niewielkie.

     

    Zapobieganie wystąpienia zawału

     

    Profilaktyka wystąpienia ostrego zespołu wieńcowego dzieli się na tę, która zapobiegać ma pierwszemu epizodowi niedokrwienia (profilaktyka pierwotna) oraz na taką, która zmniejsza ryzyko ponownego zawału (profilaktyka wtórna).

    Profilaktyka pierwotna skupia się głównie na modyfikowalnych czynnikach ryzyka choroby niedokrwiennej serca. Istotne jest prowadzenie przez pacjentów zdrowego trybu życia, pozbawionego nałogów oraz optymalna aktywność fizyczną, która pomaga unikać nadwagi i otyłości. Zaprzestanie palenia papierosów oraz spożywania alkoholu zmniejsza tendencję do formowania się blaszek miażdżycowych, które sprzyjają z kolei powstawaniu zakrzepów.

    Chorzy po przebytym zawale oprócz zmiany diety i innych czynników ryzyka powinni dodatkowo otrzymywać leki. Podstawą farmakoterapii w tym przypadku jest:

    • kwas acetylosalicylowy,
    • beta-bloker, statyny (obniżają stężenie cholesterolu),
    • inhibitor konwertazy angiotensyny.

    Jeśli nie ma przeciwwskazań, to wszystkie wyżej wymienione leki muszą być przyjmowane do końca życia. Ponadto, pacjent przez pierwsze 12 miesięcy po zawale powinien stosować klopidogrel.

     

    Rokowanie w zawale serca

     

    Rokowanie u chorych z zawałem mięśnia sercowego w znacznym stopniu zależy od czasu, w jakim znajdują się pod opieką lekarzy. Opieszałość w wzywaniu karetki pogotowia oraz bagatelizowanie pierwszych objawów często zwiększa śmiertelność, gdyż nadal duża część osób umiera przed trafieniem do szpitala. Ryzyko zawału i zgonu jest tym mniejsze, im większe są starania chorych do prowadzenia zdrowego stylu życia i zaleceń lekarskich. Szczególnie ważna jest odpowiednia dieta oraz redukcja masy ciała.

    Autor: lek. Marta Sarnecka
    Tagi: zawał serca
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.