zarejestruj się zaloguj się

Infekcyjne zapalenie wsierdzia

Tekst: lek. Marta Sarnecka
Infekcyjne zapalenie wsierdzia
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 11. lutego, 2015

Wsierdzie (endokardium) jest najbardziej wewnętrzną warstwą serca, w której skład wchodzą między innymi zastawki oraz struny ścięgniste. Zwykle infekcyjne zapalenie wsierdzia (IZW) dotyczy tych właśnie struktur, a najczęstszą etiologią jest zakażenie bakteryjne. Objawy zapalenia wsierdzia są niecharakterystyczne i wymagają dogłębnej diagnostyki w celu postawienia rozpoznania.

lek. Marta Sarnecka
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przyczyny zakażenia i rozwój infekcyjnego zapalenia wsierdzia

     

    Infekcyjne zapalenie wsierdzia jest wywołane w ponad 90 % przypadków przez bakterie. Głównie są to paciorkowce, gronkowce, enterokoki oraz bakterie gram ujemne z rodziny HACEK. Bardzo rzadko przyczyną zapalenia wsierdzia są prątki gruźlicy lub wegetacje grzybów z rodziny Candida albicans, czy Aspergillus.

    Aby doszło do zajęcia endokardium oraz rozwoju infekcji wewnątrz serca, niezbędna jest bakteriemia, a więc obecność bakterii we krwi. Do przyczyn takiego stanu zalicza się między innymi narkomanię. W wyniku dożylnego podawania środków odurzających w złych warunkach higienicznych oraz sprzętem stosowanym wielokrotnie dochodzi do szerzenia infekcji oraz przedostawania się bakterii chorobotwórczych do krwiobiegu. Narkomania jest nadal istotną przyczyną IZW, chociaż w ostatnich latach obserwuje się niewielkie polepszenie sytuacji w tej kwestii.

    Kolejną sytuacją, która sprzyja zakażeniu wsierdzia są operacje wymiany zastawki serca. IZW związane z wszczepieniem zastawki to około 30-50 % wszystkich przypadków tej choroby, a czas od operacji do wystąpienia objawów to zwykle 5-6 tygodni. Celem zmniejszenia ryzyka rozwoju IZW po zabiegach implantacji zastawek serca, chorzy w okresie okołooperacyjnym są zabezpieczani antybiotykoterapią o szerokim spektrum działania.

    Mimo lepszego dostępu w ostatnich latach do gabinetów stomatologicznych, w dalszym ciągu zakażenia okołozębowe są istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju IZW. Dotyczy to przede wszystkim osób starszych o osłabionej odporności, które nie dbając o higienę jamy ustnej przyczyniają się do rozwoju niebezpiecznej flory bakteryjnej w okolicach przyzębia, skąd bardzo szybko drogą krwi szerzą się one i osadzają na zastawkach serca, wywołując objawy zapalenia wsierdzia.

     

    Zapalenie wsierdzia – objawy

     

    Objawy, jakie prezentuje pacjent z IZW są niecharakterystyczne, co wynika zwykle z ogólnej bakteriemii, której symptomy wychodzą na pierwszy plan. Do objawów ogólnych stwierdzanych u większości chorych zalicza się:

    W przebiegu zapalenia wsierdzia mogą dołączać się objawy wynikające z zaburzenia pracy układu nerwowego. Spowodowane jest to konglomeratami bakterii urywających się z pierwotnego miejsca rozwoju w obrębie zastawki serca i zamykających drobne naczynia krwionośne, zaopatrujące mózg prowadząc do zatorów naczyniowych. W takich sytuacjach dołączają objawy sugerujące udar mózgu.

    Niewielkie zatory naczyń obwodowych mogą także powodować występowanie wybroczyn pod płytką paznokciową o wyglądzie drzazgi, wybroczyn w obrębie skóry oraz innych objawów naczyniowych:

    • guzków Oslera – bolesne czerwone zgrubienia na palcach rąk i stóp,
    • plamek Rotha – wybroczyny w siatkówce,
    • objawu Janewaya – niebolesne plamy krwotoczne na dłoniach i podeszwach.

     

    Rozpoznanie infekcyjnego zapalenia wsierdzia

     

    W związku z niecharakterystycznymi objawami IZW oprócz wymienionych wyżej symptomów choroby należy skupić się na badaniach dodatkowych oraz wykluczeniu innych chorób, przebiegających z wysoką gorączką, ogólnym osłabieniem i bólami mięśniowo-stawowymi.

    W badaniach laboratoryjnych uwagę zwracają podwyższone parametry stanu zapalnego – białka CRP, finbrynogenu oraz leukocytoza.

    Oprócz badań krwi lekarze wykonując EKG mogą natrafić na problem w związku z nieswoistym obrazem zmian elektrokardiograficznych. Nie ma bowiem cech typowych, które naprowadziłyby na prawidłowe rozpoznanie po wykonanym EKG. Zwykle odchylenia są mało charakterystyczne i często nakładają się na istniejącą wcześniej u pacjenta wadę serca. Badanie pomocne jest jednak w wykluczeniu ostrego incydentu wieńcowego.

    Najbardziej przydatnym w diagnostyce IZW badaniem jest obrazowanie serca za pomocą echokardiografii, która polega na przyłożeniu głowicy usg do klatki piersiowej w okolicy serca i uwidocznieniu wszystkich struktur tego organu. Niekiedy badanie wykonuje się głowicą przezprzełykową, która jeszcze dokładniej obrazuje budowę serca w związku z bliskością anatomiczną przełyku i wymienionego narządu. W badaniu echokardiograficznym na zastawkach serca zwykle można uwidocznić konglomeraty bakterii, które przemieszczają się wraz z ruchem płatków zastawkowych w trakcie pracy serca. Uwidocznienie takich zmian daje dużą pewność prawidłowej diagnozy i pozwala na włączenie terapii.

    Celem rozpoznania czynnika sprawczego zakażenia, tj. która z bakterii jest przyczyną infekcji, pobiera się krew na posiew, co zwykle wystarcza do wyhodowania drobnoustroju sprawczego.

     

    Leczenie infekcyjnego zapalenia wsierdzia

     

    Podejrzenie IZW jest wskazaniem do hospitalizacji oraz pełnej diagnostyki. Leczenie infekcyjnego zapalenia wsierdzia zaczyna się od farmakoterapii antybiotykiem włączanym na podstawie wykonanego posiewu krwi oraz antybiogramu, aby leczenie było jak najbardziej skuteczne. Leki podaje się dożylnie, a czas terapii zależy od etiologii oraz od tego, czy zakażenie dotyczy zastawki własnej, czy sztucznej. Dodatkowo od początku leczenia dołącza się także leki przeciwgrzybicze.

    Niekiedy niezbędne jest także podjęcie decyzji o leczeniu inwazyjnym, które polega najczęściej na operacyjnej wymianie zniszczonej zastawki oraz usunięciu istniejących tam konglomeratów. Do zabiegu wskazaniem jest:

    • niewydolność serca spowodowana zniszczeniem zastawki,
    • dodatnie wyniki posiewu krwi po 7 dniach mimo antybiotykoterapii,
    • zakażenie drobnoustrojem opornym na leczenie – grzyby,
    • ruchome wegetacje wewnątrz serca większe niż 1 cm.
    Autor: lek. Marta Sarnecka

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.