zarejestruj się zaloguj się

Duszność a choroby serca

Tekst: lek. Bartosz Szurlej
Duszność a choroby serca
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 01. października, 2013

Duszność, którą można potocznie określić jako „brak tchu”, jest bardzo ważnym objawem ponieważ może świadczyć o niewydolności serca w przebiegu różnych chorób kardiologicznych, zwłaszcza jeżeli występuje nagle lub ma miejsce w spoczynku.

lek. Bartosz Szurlej
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Duszność - przyczyny

     

    Czynnikami, które mogą prowadzić do wystąpienia duszności są: aktywność fizyczna, sytuacje stresowe, nagłe zmiany pogody, zmęczenie, przeziębienie, podczas którego dochodzi do osłabienia organizmu. Uczucie „braku tchu” jest objawem niepokojącym, zwłaszcza u pacjentów chorujących na chorobę niedokrwienną serca lub inne schorzenia dotyczące układu sercowo-naczyniowego, ponieważ może świadczyć o zaostrzeniu choroby prowadzącym do rozwoju ostrej niewydolności serca.

    Do klasyfikacji niewydolności serca służy tzw. skala NYHA (New York Heart Association). W zależności od nasilenia objawów klinicznych możemy przyporządkować pacjenta do jednej z czterech klas oznaczonych kolejno cyframi rzymskimi od I do IV:

    • Klasa I: zwykła aktywność fizyczna nie prowadzi do wystąpienia duszności, zmęczenia czy uczucia kołatania serca,
    • Klasa II: pacjent nie ma objawów niewydolności serca w spoczynku, ale zwykła aktywność fizyczna (szybkie chodzenie po płaskim terenie, wyjście powyżej pierwszego piętra) powoduje wystąpienie duszności, zmęczenia czy kołatania serca,
    • Klasa III: brak dolegliwości w spoczynku, ale już niewielka aktywność fizyczna prowadzi do wystąpienia objawów (wejście na pierwsze piętro),
    • Klasa IV: objawy niewydolności pod postacią duszności, zmęczenia czy kołatania serca występują jużw spoczynku, a nawet niewielka aktywność fizyczna je nasila.

     

    Układ krwionośny

     

    Krew po dostaniu się do prawego przedsionka, przechodzi do prawej komory, a następnie przez pień płucny do tętnic płucnych. W płucach tętnice płucne rozgałęziają się na coraz mniejsze tętniczki, które przechodzą w naczynia włosowate płuc. Krew przepływa przez naczynia włosowate, potem przez żyły o coraz większym rozmiarze, które stają się żyłami płucnymi, dzięki którym krew dostaje się do lewego przedsionka. Po dostaniu się do lewego przedsionka krew przepływa do lewej komory, a potem do aorty wstępującej.

     

    Choroby serca

     

    Duszność może występować w przebiegu następujących schorzeń:

     

    Choroba niedokrwienna serca

     

    Choroba niedokrwienna serca – jest najczęściej spowodowana miażdżycą tętnic odpowiadających za transport krwi do serca tzw. tętnic wieńcowych. Zmiany spowodowane miażdżycą powodują spadek przepływu krwi przez tętnice wieńcowe do mięśnia sercowego, a to prowadzi do jego niewydolności. W zależności od klasy NYHA pacjent zaczyna odczuwać „brak tchu” po aktywności fizycznej lub nawet w spoczynku ponieważ serce jest niewydolne i nie jest w stanie przepompować wystarczającej ilości krwi, co prowadzi do jej zastoju w krążeniu płucnym i wystąpienia objawów duszności u pacjenta. W większości przypadków osób, które chorują na serce, zawał serca objawia się jako nagły ból w okolicy klatki piersiowej oraz uczucie duszności. Charakterystyczne jest również przyjmowanie przez pacjenta pozycji półsiedzącej, albowiem leżenie nasila uczucie „braku tchu” – w terminologii medycznej jest to określane jako orthopnoë.

     

    Zwężenie zastawki aortalnej

     

    Zwężenie zastawki aortalnej (stenoza aortalna) – zastawka aortalna składa się z trzech płatków i znajduje się między lewą komorą serca a aortą wstępującą. Podczas skurczu lewej komory krew przechodzi przez zastawkę aortalną, a następnie dostaje się do aorty wstępującej. Gdy lewa komora zaczyna się rozkurczać krew zaczyna wracać co prowadzi do zamknięcia płatków zastawki i tym samym  uniemożliwia cofnięcie się krwi z powrotem do lewej komory. Przyczyny zwężenia zastawki aortalnej możemy podzielić na nabyte, które są najczęstsze i na wrodzone. Do nabytych przyczyn zaliczamy procesy zwyrodnieniowe, które prowadzą do zwapnienia zastawki i tym samym zwężenia jej średnicy. Do czynników sprzyjających wystąpieniu zwapnień w obrębie zastawki zaliczamy:

    • wiek,
    • płeć męską,
    • zwiększone stężenie cholesterolu,
    • nadciśnienie tętnicze,
    • palenie tytoniu,
    • otyłość, a także cukrzycę.

    Drugą nabytą przyczyną zwężenia zastawki jest choroba reumatyczna. Najczęstszą wadą wrodzoną prowadzącą do zwężenia zastawki aortalnej jest nieprawidłowość w jej budowie, kiedy to zastawka składa się z dwóch płatków, zamiast prawidłowo – z trzech. Szacuje się, że około 1% populacji ogólnej posiada dwupłatkową zastawkę aortalną. Zmniejszenie średnicy zastawki aortalnej jest dla serca utrudnieniem w pracy ponieważ musi ono zużyć więcej energii, aby przepchnąć krew przez zwężony odcinek. Lewa komora serca na skutek wykonywanej cięższej pracy ulega pogrubieniu, co jednak z biegiem czasu prowadzi do spadku kurczliwości i narastania niewydolności serca. W przebiegu stenozy aortalnej występuje długi okres bez widocznych objawów choroby. Uczucie duszności po wysiłku czy również w trakcie spoczynku wiąże się z bardziej zaawansowaną chorobą i jest spowodowana zastojem krwi w krążeniu płucnym. Duszność ze względu na swoje nasilenie zmniejsza komfort  życia, a czas przeżycia u takich osób bez leczenia operacyjnego wynosi około 2-3 lata.

     

    Niedomykalność zastawki mitralnej

     

    Niedomykalność zastawki mitralnej zastawka mitralna znajduje się miedzy lewym przedsionkiem a lewą komorą serca. Składa się ona z dwóch płatków, które zamykają się podczas skurczu lewej komory uniemożliwiając przepływ krwi z powrotem do lewego przedsionka. W przebiegu takich schorzeń jak choroba reumatyczna, choroba niedokrwienna serca,  zespół wypadania płatka zastawki mitralnej (zespół Barlowa) czy zwapnienie zastawki mitralnej dochodzi do niedomykalności zastawki i cofania się krwi do lewego przedsionka podczas skurczu komory. W łagodnej lub umiarkowanej niedomykalności zwykle nie występują objawy kliniczne ponieważ serce w pewien sposób „przyzwyczaja się” do pracy w nieprawidłowych warunkach. Z biegiem czasu dochodzi jednak do zaostrzenia wady serca, która może się ujawnić podczas zwiększonej aktywności fizycznej czy stanów przebiegających z  osłabieniem organizmu (np. ciężkie przeziębienie).

    Osoby z niedomykalnością zastawki mitralnej czują się zmęczone, mają kołatanie serca i jest im duszno. Uczucie duszności jest związane z upośledzeniem przepływu krwi przez krążenie płucne, co jest spowodowane zaburzeniem prawidłowego przepływu krwi między lewym przedsionkiem a lewą komorą serca. W zależności od wielkości niedomykalności oraz stanu klinicznego pacjenta wykonuje się leczenie operacyjne, które polega na wymianie zastawki, lub umieszczeniu specjalnego pierścienia wokół zastawki, który pozwoli na zbliżenie płatków i powrót jej prawidłowej funkcji – jest to tzw. plastyka zastawki mitralnej.

     

    Migotanie przedsionków

     

    Migotanie przedsionków jest jednym z najczęstszych zaburzeń rytmu serca, które występuje u 1-2 % osób dorosłych. Oprócz uczucia kołatania serca, zawrotów głowy oraz osłabienia, pacjenci mogą również odczuwać duszność. W schorzeniu tym na skutek nieregularnej pracy przedsionków dochodzi do zaburzenia przepływu krwi między lewym przedsionkiem a lewą komorą, a następnie zastoju krwi w lewym przedsionku, co prowadzi do zaburzenia przepływu krwi w krążeniu płucnym i powstania objawów duszności.

    Autor: lek. Bartosz Szurlej

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.