zarejestruj się zaloguj się

Czym jest dyslipidemia?

Tekst: lek. Agnieszka Dziubosz
Dodane: 10. maja, 2016

Dyslipidemia to trudne pojęcie, związane z nieprawidłowym stężeniem lipidów i lipoprotein we krwi. Częsty brak typowych objawów powoduje trudności w rozpoznaniu tego schorzenia i zapobieganiu jego powikłaniom, takim jak ostre zapalenie trzustki. W leczeniu dyslipidemii istotna jest zarówno odpowiednia dieta połączona z wysiłkiem fizycznym, jak i farmakoterapia wdrożona przez lekarza.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest dyslipidemia?

     

    Dyslipidemia to stan, w którym stężenie lipidów i lipoprotein w osoczu krwi jest nieprawidłowe. Pod pojęciem lipoprotein kryją się kompleksy zbudowane z białek i lipidów, które w warunkach prawidłowych transportują cholesterol do produkcji hormonów sterydowych oraz kwasów żółciowych. Dostarczają także trójglicerydy, będące materiałem energetycznym dla organizmu, oraz witaminy rozpuszczalne w tłuszczach.

    Wyróżnia się cztery rodzaje lipoprotein: HDL (nazywane dobrym cholesterolem), VLDL, chylomikrony oraz LDL (tak zwany zły cholesterol). Wymagany poziom lipidów i lipoprotein, zależny jest od wielu czynników, takich jak występowanie choroby niedokrwiennej serca, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, przewlekłej choroby nerek czy dyslipidemii w rodzinie.

     

    Jak rozpoznać dyslipidemię?

     

    Do rozpoznania dyslipidemii niezbędne jest oznaczenie poziomu lipidów i lipoprotein w osoczu, czyli wykonanie lipidogramu. U osób zdrowych wystarczające jest określenie poziomu cholesterolu całkowitego około 20 roku życia (nie musi to być badanie na czczo), i, przy prawidłowych wynikach, kontrola po 5 latach.

    Tymczasem wykonanie lipidogramu (oznaczenia poziomu trójglicerydów, cholesterolu całkowitego oraz frakcji HDL, koniecznie na czczo) niezbędne jest u:

    • mężczyzn po 40. roku życia;
    • osób z chorobą niedokrwienną serca, otyłością (szczególnie brzuszną), nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą;
    • dzieci, których członkowie rodzin przedwcześnie chorują na schorzenia sercowo-naczyniowe (kobiety przed 65 rokiem życia, a mężczyźni przed 55 rokiem życia).

     

    Rodzaje dyslipidemii

     

    W praktyce klinicznej mówi się o trzech odmianach dyslipidemii.

    • Hipercholesterolemia – pierwotna (dziedziczna; zalicza się do niej hipercholesterolemię rodzinną) oraz wtórną, będąca następstwem takich schorzeń jak niedoczynność tarczycy, choroby cholesterol we kwątroby przebiegające z cholestazą (zastojem żółci), przewlekła niewydolność nerek, zespół nerczycowy, zespół Cushinga oraz stosowania niektórych leków (między innymi glikokortykosteroidów). U osób z hipercholesterolemią nieprawidłowy jest poziom cholesterolu LDL, znacznie częściej dochodzi do występowania ostrych incydentów sercowo-naczyniowych.
    • Ciężka hipertriglicerydemia – z nieprawidłowym (powyżej 500 mg/dl) stężeniem trójglicerydów. Do symptomów należy ostry, napadowy ból brzucha, a w ciężkich przypadkach nawet ostre zapalenie trzustki. Gdy w osoczu pojawiają się chylomikrony (rodzaj lipoprotein) schorzenie przyjmuje trudną nazwę hiperlipoproteinemii typu V.
    • Dyslipidemia aterogenna – gdy zwiększone jest stężenie trójglicerydów, a zbyt małe cholesterolu HDL. Może także występować umiarkowane zwiększenie poziomu cholesterolu LDL. Również w tym przypadku brak jest typowych objawów. Często współistnieje otyłość lub nadwaga, oraz cukrzyca typu 2, w której przypadku występowanie oporności organizmu na działanie insuliny jest czynnikiem rozwoju dyslipidemii.

     

    Dieta w dyslipidemii

     

    Najważniejszym elementem walki z dyslipidemią jest odpowiednia dieta.

    • Konieczne jest ograniczenie nasyconych kwasów tłuszczowych oraz izomerów „trans” nienasyconych kwasów tłuszczowych, które znajdują się przede wszystkim w wyrobach czekoladowych, chipsach ziemniaczanych, zupach w proszku, gotowych wyrobach cukierniczych, twardych margarynach oraz posiłkach typu fast food.
    • Niezbędne jest także zredukowanie cholesterolu pokarmowego poniżej 200 mg/dobę. Należy ograniczyć spożycie jajek do dwóch sztuk na tydzień oraz wędlin podrobowych. W przypadku konieczności obniżenia poziomu trójglicerydów, bardzo ważne jest zmniejszenie spożycia węglowodanów łatwo przyswajalnych (glukozy, fruktozy), znajdujących się przede wszystkim w słodyczach, białym pieczywie, słodkich napojach gazowanych.
    • Przy współistniejącej nadwadze lub otyłości konieczna jest redukcja masy ciała. Do diety należy wprowadzić stanole i sterole roślinne, w które wzbogacane są niektóre margaryny. Zalecana dawka około 2 gramów na dobę, wpływa korzystnie na obniżenie stężenia złego cholesterolu LDL oraz cholesterolu całkowitego.
    • W leczeniu hipertriglicerydemii pomocne jest także spożywanie kwasów tłuszczowych omega-3, zawartych w olejach rybnych, w dawce ok.2–4 g na dobę. Pamiętać należy jednak, że kwasy te mogą wydłużać czas krwawienia, dlatego trzeba zachować ostrożność przy jednoczesnym zażywaniu takich leków jak kwas acetylosalicylowy oraz klopidogrel.
    • Korzystne jest także zwiększenie ilości błonnika w diecie, zawartego w dużych ilościach w warzywach czy produktach pełnoziarnistych.

    Bardzo ważnym aspektem leczenia dyslipidemii jest wzrost aktywności fizycznej – zaleca się codzienne ćwiczenia fizyczne o umiarkowanym wysiłku, trwające co najmniej pół godziny. Istotne jest ponadto zaprzestanie palenia papierosów oraz ograniczenie spożywania alkoholu.

    Gdy dieta okazuje się niewystarczająca, lekarz może zalecić odpowiednią farmakoterapię. Do najczęściej stosowanych leków należą statyny, fibraty oraz żywice jonowymienne.

    Autor: lek. Agnieszka Dziubosz

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.