zarejestruj się zaloguj się

Co oznacza podwyższony cholesterol?

Tekst: lek. Miłosz Turkowiak
Dodane: 24. sierpnia, 2016

Podwyższony poziom cholesterolu zwiększa ryzyko rozwoju chorób serca i naczyń krwionośnych. Przekroczenie norm cholesterolu dotyczy dużej części społeczeństwa, dlatego okresowe wykonywanie badań na cholesterol zaleca się nawet osobom zdrowym. Wysoki cholesterol może skutkować zawałem serca, udałem niedokrwiennym mózgu, niedokrwieniem kończyn, a nawet śmiercią. 

lek. Miłosz Turkowiak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest cholesterol?

     

    Cholesterol jest naturalnie obecną w naszym ciele substancją, niezbędną do prawidłowego działania ustroju. Większa część cholesterolu produkowana jest w wątrobie. Pozostałą dostarczamy w codziennej diecie. We krwi cholesterol występuje w połączeniach z białkami. Dzięki temu możemy wyróżnić kilka jego postaci, z których najważniejsze to cholesterol LDL (często nazywany złym cholesterolem) i cholesterol HDL (tzw. dobry cholesterol).

    Mówiąc w uproszczeniu, LDL odpowiedzialny jest za „przekazywanie” cholesterolu i tzw. trójglicerydów (tłuszczu) komórkom i, szczególnie w przypadku podwyższenia jego poziomu, odkładanie tych substancji w tętnicach. HDL działa natomiast w kierunku odwrotnym – „zabiera” cholesterol i tłuszcz z komórek. Podwyższony poziom cholesterolu LDL staje się przyczyną rozwoju miażdżycy i jeśli utrzymuje się długo, prowadzi do groźnych konsekwencji. Efekt ten nasila się w przypadku niskiego poziomu HDL. Wyraźny wpływ na poziom cholesterolu ma styl życia – wykazano, że regularna umiarkowana aktywność fizyczna i zdrowa dieta prowadzą do pozytywnych zmian zarówno w zakresie LDL i HDL.

     

    Jakie są normy cholesterolu?

     

    Równocześnie ze stężeniem cholesterolu całkowitego badamy zwykle także jego poszczególne frakcje. Dodatkowo oznaczamy stężenie tzw. trójglicerydów. Badania te zebrane razem nazywamy lipidogramem. Prawidłowy cholesterol, czyli pożądane wyniki poszczególnych składników lipidogramu są następujące:

    • cholesterol całkowity (na wyniku oznaczony często skrótem TC) powinien mieścić się w zakresie 114–190 mg/dl lub 3,0–4,9 mmol/l;
    • poziom LDL (tzw. zły cholesterol, na wynikach często jako LDL-C) powinien wynosić nie więcej niż 115 mg/dl (3 mmol/l), przy czym lekarze wyróżniają dodatkowo tzw. grupy ryzyka sercowo-naczyniowego – u osób z wysokim ryzykiem schorzeń tego typu LDL powinien być niższy niż 100 mg/dl (2,5 mmol/l), natomiast w przypadku ryzyka bardzo wysokiego – 70 mg/dl (1,8 mmol/l);
    • poziom HDL (tzw. dobrego cholesterolu, skrótowo HDL-C) jest tym korzystniejszy dla zdrowia, im jest wyższy; umężczyzn powinien być on wyższy niż 40 mg/dl (1 mmol/l), natomiast u kobiet pożądany jest poziom powyżej 50 mg/dl (1,3 mmol/l);
    • trójglicerydy lub triglicerydy (w skrócie TG lub TAG) nie powinny być wyższe niż 150 mg/dl (1,7 mmol/l).

    Oceniając otrzymany wynik lipidogramu pamiętajmy, że normy cholesterolu – wartości pożądane poszczególnych jego elementów mogą różnić się w zależności od naszych indywidualnych cech i powinny być ustalone w porozumieniu z lekarzem. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zakres wartości referencyjnych może różnić się nieznacznie w zależności od sprzętu używanego w laboratorium. W większości przypadków na wydruku wyników umieszczony jest przyjęty dla poszczególnych parametrów zakres.

     

    Do czego prowadzi wysoki cholesterol?

     

    Podwyższony cholesterol jest problemem, który dotyczy znacznej części społeczeństwa – lekarze oceniają, że boryka się z nim około 60 proc. dorosłych Polaków. Jednocześnie znaczna część osób z hipercholesterolemią (tak fachowo nazywamy stan podwyższonego poziomu cholesterolu) nie jest jej świadoma. Wynika to stąd, że zbyt wysoki cholesterol sam w sobie nie wywołuje żadnych wyraźnych objawów. Jest to jednocześnie przyczyną zaniedbywania problemu przez osoby, u których został on już rozpoznany.

    Za wysoki cholesterol powoduje drobne uszkodzenia naczyń krwionośnych, szczególnie tętnic odżywiających serce i mózg, tętnic nerek, tętnic kończyn oraz aorty, powodując w nich rozwój miażdżycy. Prowadzi to do stopniowego, powolnego ich zwężania. Jeśli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie, naczynia te mogą zostać zwężone do tego stopnia, że spowoduje to niedokrwienie i obumieranie zaopatrywanych przez nie narządów.

     

    Jakie są skutki podwyższonego cholesterolu?

     

    W efekcie zwężenia i obumierania tętnic pojawiają się bardzo poważne powikłania, będące często pierwszymi objawami hipercholesterolemii. Mogą to być między innymi:

    • dławica piersiowa, objawiająca się jako ból lub ucisk w klatce piersiowej podczas wysiłku (również codziennego, jak wchodzenie po schodach, bieg do autobusu, a w ciężkich przypadkach nawet tak niewielkiego jak spacer); wynika ze zwężenia tętnic wieńcowych, które doprowadzają krew do serca;
    • zawał serca, który jest skutkiem całkowitego zamknięcia tętnic wieńcowych lub tak silnego ich zwężenia, że dopływająca krew nie jest w stanie zaspokoić potrzeb mięśnia sercowego; może być bezpośrednią przyczyną śmierci;
    • udar niedokrwienny mózgu, który wynika ze zwężenia tętnic odżywiających mózg; może być przyczyną śmierci lub trwałej niepełnosprawności;
    • niedokrwienie kończyn, spowodowane uszkodzeniem tętnic doprowadzających do nich krew – najczęściej dotyczy nóg; w mniej nasilonych przypadkach powoduje ból nóg podczas chodzenia, ale czasami (szczególnie u nałogowych palaczy i u osób chorujących na cukrzycę) może być tak poważne, że prowadzi do amputacji.

     

    Wysoki cholesterol – dla kogo jest szczególnie groźny?

     

    Podwyższony cholesterol jest szczególnie groźny dla osób, u których istnieją dodatkowe czynniki nasilające i przyspieszające niszczenie tętnic. Niebezpieczne powikłania mogą wystąpić w ich przypadku znacznie szybciej. W związku z tym o prawidłowy poziom cholesterolu powinni zadbać szczególnie:

    • mężczyźni po 45. i kobiety po 55. roku życia;
    • osoby, u których obecne są już objawy miażdżycy (zwłaszcza jeśli rozpoznano u nich chorobę niedokrwienną serca lub przebyły zawał serca lub udar mózgu) oraz chorujące na cukrzycę lub zaburzenia pracy nerek;
    • osoby, w których najbliższej rodzinie wystąpiły choroby spowodowane miażdżycą (podobnie jak powyżej);
    • osoby ze zbyt niskim poziomem HDL;
    • osoby, w których rodzinie zdiagnozowano zaburzenia poziomu cholesterolu związane z mutacjami genetycznymi – przykładem jest tu tzw. hipercholesterolemia rodzinna.

     

    Jak obniżyć cholesterol?

     

    Jak już wspomniano, silny wpływ na poziom cholesterolu we krwi – zarówno LDL i HDL – mają nasze przyzwyczajenia dotyczące codziennej diety i aktywności fizycznej. Dlatego właśnie choroby, do których rozwoju przyczynia się między innymi wysoki cholesterol, nazywamy chorobami cywilizacyjnymi. Zapobieganie im polega w pierwszym rzędzie na zachowywaniu zasad zdrowego stylu życia. Aby zbić cholesterol, pamiętajmy więc o podstawowych:

    • regularna aktywność fizyczna – co najmniej 30 minut wysiłku o umiarkowanej intensywności (np. szybkiego marszu), przynajmniej 3–5 razy w tygodniu, a najlepiej codziennie;
    • dieta powinna być dostosowana do naszego zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze, proporcjonalnego do aktywności w ciągu dnia; powinniśmy unikać objadania się, zamiast tego zaleca się spożywanie 5–6 mniejszych posiłków w regularnych odstępach;
    • w diecie na cholesterol powinny dominować warzywa, węglowodany (najlepiej złożone, np. pieczywo razowe i produkty z wysoką zawartością błonnika) i owoce;
    • ważne jest ograniczenie spożycia tłuszczu, zwłaszcza tzw. tłuszczów nasyconych (bogate w nie są między innymi produkty wysoko przetworzone, zupy w proszku, utwardzane margaryny); powinny one być częściowo zastąpione kwasami tłuszczowymi nienasyconymi, które znaleźć możemy między innymi w rybach, oliwie z oliwek, oleju lnianym i wielu innych produktach.

    W przypadku bardzo wysokiego poziomu cholesterolu, szczególnie przy współistniejących czynnikach ryzyka (najważniejsze z nich wymieniono wyżej) oraz gdy zmiana stylu życia okazała się niewystarczająca, wprowadza się leki przywracające poziom cholesterolu do wartości prawidłowych. Są one skuteczne u większości osób, należy jednak pamiętać, że obciążone są ryzykiem działań niepożądanych.

    Autor: lek. Miłosz Turkowiak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.