zarejestruj się zaloguj się

Chromanie przestankowe

Tekst: lek. Marcin Fajkis
Chromanie przestankowe
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 09. września, 2014

Chromanie przestankowe jest objawem zwężeń lub niedrożności w obrębie tętnic obwodowych, co skutkuje niedokrwieniem tkanek i manifestuje się zwykle jako ból w obrębie kończyn dolnych – w okolicy łydek, ud, pośladków, rzadziej – stóp, który nasila się w trakcie wysiłku (chodzenia, biegania), a ustępuje w spoczynku. Chromanie przestankowe może być również objawem zwężenia tętnic zaopatrujących kończyny górne, tzw. chromanie kończyny górnej.

lek. Marcin Fajkis
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Na czym polega chromanie przestankowe?

     

    Chromanie przestankowe jest objawem wynikającym ze zwężenia naczyń tętniczych zaopatrujących kończyny w utlenowaną krew. Transportowany tlen jest niezbędny do prawidłowej pracy mięśni kończyn w czasie wysiłku fizycznego. Zwężone tętnice dostarczają mniejszą ilość krwi, a co za tym idzie – również tlenu, do kończyn, co nie pozwala na pokrycie zapotrzebowania mięśni w czasie pracy.

    W efekcie, mięśnie w stanie deficytu tlenowego przeprowadzają metabolizm beztlenowy, którego produkty działają drażniąco na receptory bólowe zlokalizowane w tkankach kończyn. Manifestacją tego „drażnienia” są dolegliwości bólowe, zmęczenie lub drętwienie odczuwane w obrębie kończyn po wykonaniu określonej pracy (np. po przejściu pewnej odległości). Dystans, który pacjent może pokonać bez odczuwania objawów niedokrwienia nazywany jest dystansem chromania przestankowego.

     

    Przyczyny chromania przestankowego

     

    Jak wspominano wyżej, chromanie przestankowe występuje w następstwie niedostatecznego zaopatrzenia kończyn (dolnych lub górnych) w krew, na skutek obecności zwężeń i niedrożności w obrębie naczyń tętniczych. Główną przyczyną niedokrwienia kończyn jest miażdżyca. Pozostałe jednostki chorobowe, w których objawem może być chromanie przestankowe to:

    • zakrzepowo – zarostowe zapalenie tętnic (choroba Buergera),
    • koarktacja aorty,
    • choroba Takayasu (tzw. „choroba bez tętna”),
    • uraz lub uszkodzenie popromienne tętnicy,
    • zatory obwodowe,
    • zwężenie tętnicy wywołane uciskiem przez torbiel Bakera (podkolanową),
    • usidlenie tętnicy podkolanowej,
    • tętniak tętnicy podkolanowej,
    • zespół biodrowy występujący u rowerzystów,
    • chromanie skurczowe naczyń (okresowe skurcze tętnic, objawiające się czasowym brakiem tętna na obwodzie i wystąpieniem objawów chromania),
    • niedokrwistość (zwłaszcza przy obecności niedających wcześniej objawów zwężeń tętnicy wywołanych miażdżycą),
    • zespoły dyskopatii lędźwiowych i wąskiego kanału rdzeniowego.

     

    Objawy chromania przestankowego

     

    Pacjenci cierpiący z powodu chromania przestankowego opisują zwykle swoje dolegliwości, jako kurczowy ból kończyn ulegający nasileniu w czasie aktywności fizycznej, a ustępujący w spoczynku. Czasami chromanie przestankowe może objawiać się, jako uczucie znacznego zmęczenia kończyn, a także jako drętwienie kończyn.

    Objaw ten zwykle występuje w obrębie kończyn dolnych, choć zdarzają się przypadki zajęcia kończyn górnych. Chromanie przestankowe może dotyczyć obu lub tylko jednej kończyny i zwykle zlokalizowane jest w okolicy łydek, rzadziej stóp, pośladków, ud lub bioder. Dystans chromania przestankowego, czyli odległość, którą pacjent pokonuje bez dolegliwości może być zmienny w zależności od intensywności wysiłku, kondycji w danym dniu, a także od stopnia zwężenia tętnicy.

    U niektórych pacjentów dolegliwości utrzymują się na stałym poziomie przez wiele lat. Czasami może nastąpić nagłe pogorszenie sprawności, związane np. z powstaniem nowego zwężenia. W wielu przypadkach długotrwałe niedokrwienie uruchamia mechanizmy przystosowawcze, pod postacią wytworzenia nowych połączeń między naczyniami – zapewnia to poprawę ukrwienia kończyny i może objawiać się jako złagodzenie dolegliwości i wydłużenie dystansu chromania przestankowego.

     

    Diagnostyka chromania przestankowego

     

    Objawy współistniejące z chromaniem przestankowym, sugerujące przewlekłe niedokrwienie kończyn to m.in.

    • ochłodzenie kończyny,
    • bóle w nocy i w spoczynku,
    • brak tętna,
    • zblednięcie kończyny po jej uniesieniu do góry, a zasienienie po jej opuszczeniu.

    W zaawansowanych przypadkach może dojść do wytworzenia owrzodzenia kończyny. U pacjentów z objawami chromania wykonywany jest tzw. test chromania przestankowego, polegający na pomiarze dystansu lub czasu, jaki pacjent może pokonać idąc na bieżni, do momenty pojawienia się dolegliwości. Badanie dopplerowskie jest badaniem bezinwazyjnym, które umożliwia ocenę przepływu krwi przez tętnice oraz samych naczyń i obecności ewentualnych blaszek miażdżycowych, czy skrzeplin. Pozostałe metody pozwalające na ocenę układu naczyniowego jest angiografia, spiralna tomografia komputerowa i angiografia rezonansu magnetycznego.

     

    Leczenie chromania przestankowego

     

    Pierwszym etapem leczenia chromania przestankowego jest modyfikacja czynników ryzyka niedokrwienia kończyn, które omówiono poniżej („zapobieganie chromaniu przestankowemu”). Leczenie niefarmakologiczne polega na prowadzeniu regularnego wysiłku fizycznego – wg standardów: 30 – 60 minut marszu 3 razy w tygodniu, 3 km spaceru lub 10 km jazdy na rowerze dziennie.

    Leczenie farmakologiczne opiera się m.in. na stosowaniu cilostazolu, naftydrofurylu i statyn. Leczenie inwazyjne wykorzystuje następujące metody – poszerzenie zwężenia na pomocą specjalnego balonu i ewentualne wszczepieniu stentu (niewielka rurka zapobiegająca ponownemu zwężeniu naczynia) lub wszyciu tzw. pomostu, omijającego miejsce zwężenia.

     

    Zapobieganie chromaniu przestankowemu

     

    Mówiąc o zapobieganiu wystąpieniu chromania przestankowego należy odnieść się do jego przyczyny, czyli przewlekłego niedokrwienia kończyn. Oprócz czynników, które wprawdzie zwiększają ryzyko niedokrwienia, lecz nie podlegają w żaden sposób modyfikacji (wiek, płeć) istnieje szereg takich, które można skutecznie kontrolować. Zalicza się do nich:

    • palenie tytoniu (pacjenci cierpiący z powodu przewlekłego niedokrwienia kończyn powinni bezwzględnie unikać palenia tytoniu),
    • otyłość ,
    • brak aktywności fizycznej.

    Przestrzeganie zasad szeroko pojętego „zdrowego stylu życia”, a więc regularna aktywność fizyczna, unikanie stresów oraz stosowanie racjonalnego sposobu odżywiania (zwłaszcza wystrzeganie się tłuszczów zwierzęcych i produktów przetworzonych, na rzecz olejów roślinnych, ryb, kasz, warzyw i owoców) mają istotny wpływ na zmniejszenie ryzyka rozwoju choroby. W celu zapobiegania przewlekłemu niedokrwieniu kończyn, istotne jest również skuteczne leczenie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, zaburzeń gospodarki lipidowej i krzepnięcia.

    Autor: lek. Marcin Fajkis
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zespół Leriche’a

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.