zarejestruj się zaloguj się

Choroby zastawki mitralnej

Tekst: lek. Rafał Drobot
Choroby zastawki mitralnej
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 14. października, 2013

Zastawka mitralna (dwudzielna) to struktura w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi z lewej komory do lewego przedsionka w czasie jego skurczu oraz pozwalająca na swobodny napływ krwi z lewego przedsionka do lewej komory w czasie jego rozkurczu. Wrodzone i nabyte choroby zastawki mitralnej nierzadko wymagają zabiegów interwencyjnych.
 

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Choroby zastawki mitralnej – anatomia zastawki mitralnej

     

    Zastawka dwudzielna ma zwykle 4-6 cm2 pola powierzchni przekroju poprzecznego. Składa się ona zazwyczaj z dwóch płatków (tj. płatka przedniego i płatka tylnego) zamykających przestrzeń między lewym przedsionkiem, a lewą komorą. Płatki zastawki dwudzielnej są połączone tzw. spoidłami (spoidłem przyśrodkowym i spoidłem bocznym). „Kanał” utworzony pomiędzy lewym przedsionkiem, a lewą komorą otoczony jest specjalną strukturą – pierścieniem włóknistym. Płatki zastawki dwudzielnej za pomocą tzw. strun ścięgnistych (struktur przypominających nici) połączone są ze znajdującymi się wewnątrz serca mięśniami brodawkowatymi. Mięśnie brodawkowate w czasie rozkurczu lewej komory pozwalają na rozluźnienie struktury całego aparatu zastawkowego i napływ krwi z lewego przedsionka do lewej komory przez zastawkę mitralną.

    Poniżej zostanie przedstawiony krótki opis najczęściej spotykanych wad zastawki mitralnej, w kolejności od najczęściej występujących, do tych z którymi się spotykamy najrzadziej. Rozpoznanie każdej z poniżej przedstawionych jednostek chorobowych zwykle ustala się na podstawie typowych objawów klinicznych oraz wyniku badania echokardiograficznego.

     

    Choroby zastawki mitralnej – niedomykalność zastawki mitralnej

     

    Niedomykalność zastawki mitralnej – czym jest?

     

    Niedomykalność zastawki mitralnej to wada serca, polegająca na wstecznym przepływie krwi z lewej komory do lewego przedsionka w czasie jego skurczu. Spowodowana jest nieprawidłowym zamknięciem płatków zastawki mitralnej.

     

    Niedomykalność zastawki mitralnej – epidemiologia

     

    Niedomykalność zastawki dwudzielnej, w tym jej postać śladowa, występuje u ponad połowy osób poddawanych przesiewowemu badaniu echokardiograficznemu. Niedomykalność w stopniu co najmniej łagodnym można natomiast stwierdzić u około 20 % osób poddawanych temu badaniu. Wada występuje z podobną częstością u obu płci, a częstość jej występowania zwiększa się z wiekiem. Im wyższe ciśnienie tętnicze, tym większa predyspozycja do wystąpienia niedomykalności zastawki dwudzielnej – częstość występowania wady zwiększa się wraz ze wzrostem ciśnienia tętniczego.

     

    Niedomykalność zastawki mitralnej – przyczyny

     

    Przyczyny niedomykalności zastawki dwudzielnej są odmienne, w zależności od tego czy mamy do czynienia z niedomykalnością ostrą lub przewlekłą:

    • przyczyny przewlekłej niedomykalności zastawki mitralnej – choroba reumatyczna serca, zmiany zwyrodnieniowe aparatu zastawkowego, infekcyjne zapalenie wsierdzia, choroby układowe tkanki łącznej, choroby mięśnia sercowego (choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatia rozstrzeniowa i przerostowa), choroby spichrzeniowe i naciekowe;
    • przyczyny ostrej niedomykalności zastawki mitralnej – zmiany płatków zastawki (infekcyjne zapalenie wsierdzia, uraz śródoperacyjny), pęknięcie struny ścięgnistej, choroby mięśni brodawkowatych, choroby pierścienia zastawki.

     

    Niedomykalność zastawki mitralnej – objawy

     

    Objawy w niewielkiej i umiarkowanej niedomykalności zastawki dwudzielnej o charakterze przewlekłym zwykle nie występują. Z czasem pojawiają się jednak:

    Ostra niedomykalność zastawki mitralnej najczęściej przebiega gwałtownie i jeśli nie jest leczona operacyjnie zwykle prowadzi do zgonu. Z kolei niedomykalność przewlekła przez kilkanaście lat może przebiegać całkowicie bezobjawowo.

     

    Niedomykalność zastawki mitralnej – leczenie

     

    W leczeniu ostrej niedomykalności zastawki dwudzielnej stosuje się leczenie farmakologiczne. Standardowo podaje się leki rozszerzające naczynia – nitroglicerynę lub nitroprusydek sodu, w połączeniu z katecholaminami. Jeśli jest to konieczne stosuje się również kontrapulsację wewnątrzaortalną – umieszczony w aorcie zstępującej balon napełniany w czasie rozkurczu serca. Postępowaniem przyczynowym jest jednak zabieg operacyjny – resekcja fragmentu płatka zastawki, wszycie pierścienia lub zastąpienie protezą zastawkową.

    W leczeniu przewlekłej niedomykalności zastawki dwudzielnej postępowanie jest bardzo podobne – stosowane są leki rozszerzające naczynia (karwedilol, monoazotan izosorbidu, inhibitory konwertazy angiotensyny, sartany) wraz z zabiegiem kardiochirurgicznym (operacja naprawcza lub wymiana zastawki).

     

    Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej

     

    Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej – czym jest?

     

    Wypadanie płatka zastawki mitralnej to przemieszczenie części płatka lub płatków tej zastawki do lewego przedsionka w okresie skurczu lewej komory. Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej to zespół objawów współistniejących z wypadaniem płatka zastawki mitralnej:

    • bóle w okolicy serca (bóle zamostkowe),
    • kołatanie serca (subiektywne, nieprzyjemne uczucie związane z niemiarowym biciem serca),
    • arytmie (zaburzenia rytmu serca),
    • zawroty głowy,
    • omdlenia i utraty przytomności.

     

    Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej – przyczyny

     

    Częstość występowania wypadania płatka zastawki mitralnej szacuje się na 1-2,5 % populacji ogólnej. Przyczyny tego schorzenia możemy podzielić na:

    • pierwotne: zwyrodnienie śluzowate płatków i strun ścięgnistych, uwarunkowania rodzinne, zespół Marfana;
    • wtórne: choroby tkanki łącznej, ostre zapalenie wsierdzia, choroba niedokrwienna serca.

     

    Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej – objawy, przebieg

     

    Pacjenci cierpiący na zespół wypadania płatka zastawki mitralnej najczęściej zgłaszają takie objawy jak:

    • ból w okolicy serca,
    • zawroty głowy,
    • kołatanie serca,
    • zasłabnięcia,
    • utraty przytomności.

    Przebieg naturalny schorzenia jest różny – od łagodnych, klinicznie niemych postaci do obciążonych dużym ryzykiem zgonu.

     

    Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej – leczenie

     

    Postępowanie terapeutyczne w zespole wypadania płatka zastawki mitralnej jest zróżnicowane i zależy bezpośrednio od prezentowanych dolegliwości i objawów chorobowych:

    • chorzy bez objawów lub z łagodnymi objawami powinni wieść normalny tryb życia, regularnie uprawiać wysiłek fizyczny oraz chodzić na wizyty kontrolne do kardiolog,
    • chorzy z napadowym kołataniem serca, bólem w klatce piersiowej i męczliwością być może będą wymagać zastosowania leku z grupy beta-blokerów,
    • chorzy z omdleniami powinni zwiększyć podaż płynów i soli, w ciężkich przypadkach zalecane są u nich mineralokortykosteroidy,
    • chorzy po napadzie przemijającego niedokrwienia mózgu powinni profilaktycznie przyjmować kwas acetylosalicylowy,
    • chorzy z dużą (znacznego stopnia), objawową wadą będą wymagać wymiany lub plastyki zastawki mitralnej.

     

    Zwężenie zastawki mitralnej

     

    Zwężenie zastawki mitralnej – czym jest?

     

    Zwężenie zastawki dwudzielnej to wada serca polegająca na zmniejszeniu powierzchni przekroju poprzecznego ujścia mitralnego, co utrudnia napływ krwi z lewego przedsionka do lewej komory podczas rozkurczu serca.

     

    Zwężenie zastawki dwudzielnej – przyczyny

     

    Zwężenie zastawki dwudzielnej występuje niemal dwukrotnie częściej u kobiet. Jest chorobą ludzi młodych i w średnim wieku. Przyczyn tej wady jest wiele, stąd ze względu na mechanizm jej powstawania oraz w celach edukacyjnych możemy je podzielić na:

    • strukturalne (ograniczona ruchomość płatków wskutek zmian organicznych) – choroba reumatyczna serca (najczęstsza!), infekcyjne zapalenie wsierdzia, rzadziej choroby reumatologiczne, takie jak toczeń rumieniowaty układowy czy reumatoidalne zapalenie stawów, zespół rakowiaka, choroby spichrzeniowe;
    • czynnościowe (niedostateczne otwieranie się prawidłowych płatków zastawki) – skrzeplina w lewym przedsionku, śluzak (guz) lewego przedsionka, symetryczny przerost komory w kardiomiopatii przerostowej;
    • względne (w przebiegu wad ze zwiększonym przepływem przez zastawkę mitralną) – ubytek przegrody międzykomorowej, przetrwały przewód tętniczy, przetoka naczyniowa w krążeniu płucnym.

     

    Zwężenie zastawki dwudzielnej – objawy, przebieg

     

    Osoby ze zwężeniem zastawki dwudzielnej najczęściej skarżą się na:

    • ograniczenie tolerancji wysiłku,
    • łatwe męczenie się,
    • duszność pojawiającą się w trakcie wysiłku fizycznego.

    Czasem omawiana wada objawia się jako:

    • kaszel z odkrztuszaniem pienistej i podbarwionej krwią plwociny,
    • nawracające zakażenia układu oddechowego,
    • kołatanie serca,
    • chrypka,
    • ból w okolicy przedsercowej.

    Przy zaawansowanej wadzie można zaobserwować ponadto sinoczerwone podbarwienie policzków oraz sinicę obwodową.  

    Wada narasta stopniowo – objawy rozwijają się najwcześniej po ok. 2 latach, zwykle po ok. 15-20 latach od przebycia gorączki reumatycznej. Często pojawiają się nadkomorowe zaburzenia rytmu w postaci migotania przedsionków i będące jego konsekwencją incydenty zakrzepowo-zatorowe.

     

    Zwężenie zastawki dwudzielnej – leczenie

     

    Leczenie zwężenia zastawki dwudzielnej przy niewielkim nasileniu wady i bez zgłaszanych przez pacjenta objawów ogranicza się zwykle do farmakoterapii. W tym celu stosuje się:

    • leki moczopędne (diuretyki),
    • glikozydy naparstnicy – digoksyna,
    • inhibitory konwertazy angiotensyny,
    • leki przeciwkrzepliwe.

    Osoby ze zwężeniem zastawki dwudzielnej w stopniu umiarkowanym lub dużym poddawane są najczęściej leczeniu inwazyjnemu w postaci:

    • przezskórnej walwuloplastyki mitralnej – rozklejenie lub rozerwanie zrośniętych spoideł zastawki dwudzielnej za pomocą balonu wprowadzonego przez przegrodę międzyprzedsionkową przy pomocy specjalnego cewnika wprowadzonego do jednego z naczyń obwodowych;
    • operacyjnej (zabieg kardiochirurgiczny) naprawy lub wymiany zastawki mitralnej.

     

    Zwężenie zastawki dwudzielnej – rokowanie

     

    Szacuje się, że spośród chorych bez żadnych objawów 10 lat przeżywa więcej niż 80 % z nich. Rokowanie pogarsza się jednak wraz z czasem trwania choroby - 20 lat przeżywa około 40 %.

    Autor: lek. Rafał Drobot

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.