zarejestruj się zaloguj się

Bloki przedsionkowo-komorowe i śródkomorowe

Tekst: lek. Dawid Lisiecki
Dodane: 13. stycznia, 2014

Blok serca przedsionkowo-komorowy może występować, jako samodzielna choroba lub jako objaw w przebiegu innych schorzeń. Jest następstwem uszkodzenia układu bodźco- przewodzącego w obrębie przynajmniej jednego z jego elementów. Może przebiegać pod postacią czasowych, napadowych lub stałych zaburzeń przewodzenia lub generowania impulsów elektrycznych.

lek. Dawid Lisiecki
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Impulsy elektryczne w sercu

     

    Serce to mięsień, w którego skład wchodzi mięśniówka robocza serca oraz układ generujący i przewodzący bodźce elektryczne. Nazywany jest układem bodźco-przewodzącym serca. Uszkodzenie układu bodźco-przewodzącego (do którego może doprowadzić szereg przyczyn jak np. niedokrwienie mięśnia sercowego czy borelioza), może prowadzić do bloku, którego skutkiem jest zablokowanie przepływu impulsu elektrycznego wzdłuż układu bodźco-przewodzącego.

    Konsekwencją tego jest nieprawidłowe rozchodzenie się impulsu elektrycznego w sercu wywołujące szereg objawów klinicznych. W zależności od miejsca w którym doszło do uszkodzenia układu bodźco-przewodzącego możemy wyróżnić m.in. blok przedsionkowo-komorowy w którym to dochodzi do uszkodzenia na poziomie szlaków międzywęzłowych pomiędzy węzłem zatokowo-przedsionkowym a węzłem przedsionkowo-komorowym lub uszkodzeniem samego węzła przedsionkowo-komorowego; bloki śródkomorowe w których do uszkodzenia dochodzi na poziomie odnogi prawej pęczka Hisa, odnogi lewej pęczka Hisa, wiązki przedniej lub tylnej).

     

    Bloki przedsionkowo-komorowe i śródkomorowe

     

    Blok serca (może występować, jako samodzielna choroba lub jako objaw w przebiegu innych schorzeń), czyli uszkodzenie układu bodźco-przewodzącego w obrębie przynajmniej jednego z jego elementów, może przebiegać pod postacią czasowych, napadowych lub stałych zaburzeń przewodzenia lub generowania impulsów elektrycznych. W zależności od miejsca, w których występuje blok wyróżniamy:

     

    Blok zatokowo-przedsionkowe

     

    Blok zatokowo-przedsionkowe – trudno jest, mimo omawiania bloków przedsionkowo-komorowych i śródkomorowych, pominąć blok nadrzędnego rozrusznika serca (zaburzenie przewodzenia impulsu elektrycznego z węzła zatokowo-przedsionkowego, a więc z nadrzędnego rozrusznika serca, do przedsionków), powoduje on okresowe wypadanie skurczy zarówno przedsionków jak i komór.

     

    Blok przedsionkowo-komorowy

     

    Blok przedsionkowo-komorowy (zaburzenie przewodzenia impulsu elektrycznego z przedsionków do komór) – jego przyczyną może być uszkodzenie szlaków międzywęzłowych pomiędzy węzłem zatokowo-przedsionkowym a przedsionkowo-komorowym lub uszkodzenie samego węzła przedsionkowo-komorowego.

    I stopnia – zazwyczaj są bezobjawowe. Nie stanowią problemu klinicznego. Nie powodują zwolnienia przewodzenia impulsu elektrycznego z przedsionków
    do komór – każdy z impulsów powstałych w przedsionkach dociera do komór.

    II stopnia – występujący w dwóch postaciach:

    • typ Wenckebacha – w którym dochodzi do okresowego braku przewodzenia impulsu elektrycznego do komór serca, prowadząc tym samym do wypadania pojedynczego efektywnego skurczu komór,
    • typ Mobitz – w którym impuls nie dociera z przedsionków do komór w stałym rytmie np. 3:1 – co oznacza, że na trzy skurcze przedsionków (trzy wygenerowane impulsy) przypada tylko jeden skurcz komór (tylko jeden impuls dociera do komór).

    III stopnia – całkowity blok serca – żaden z impulsów elektrycznych nie dociera z przedsionków do komór. Zazwyczaj powoduje to włączenie „zastępczego rozrusznika serca”, który generuje impulsy elektryczne ze znacznie mniejszą częstotliwością. Oznacza to, że serce bije, ale bardzo wolno. Powikłaniem takiego bloku może być sytuacja, w której „zastępczy rozrusznik” nie podejmie aktywności elektrycznej. Konsekwencją jest zatrzymacie akcji serca, a to prowadzi do zgonu.

     

    Bloki odnóg pęczka Hisa

     

    Bloki odnóg pęczka Hisa – bloki śródkomorowe – Pęczek Hisa składa się z pnia, który dzieli się na prawą i lewą odnogę, z których lewa dzieli się jeszcze na wiązkę: przednią i tylną. Następstwem bloku występującego w którymś z tych elementów jest pogorszenie rozpowszechniania się impulsu elektrycznego w komorach a także braku synchronii skurczu obu komór. Często nowo powstały blok lewej odnogi pęczka Hisa może być objawem zawału serca.

     

    Przyczyny bloków serca

     

    Bloki przedsionkowo-komorowe ale także zatokowo-przedsionkowe, mogą być wywołane:

    • niedokrwieniem mięśnia sercowego,
    • kardiomiopatią,
    • zmianami zwyrodnieniowymi układu przewodzącego (np. choroba Lenegre’a, choroba Leva),
    • uszkodzeniami pozabiegowymi/pooperacyjnymi,
    • zaburzeniami elektrolitowymi,
    • guzami serca,
    • lekami (również nasercowymi),
    • chorobami układowymi,
    • niedoczynnością tarczycy,
    • boreliozą.

    Bloki przedsionkowo-komorowe mogą być zjawiskiem wrodzonym. Blok I stopnia u sportowców może być objawem fizjologicznym.

    • Blok prawej odnogi występuje w przebiegu wielu wrodzonych wad serca (najczęstszą przyczyną jest ubytek przegrody międzyprzedsionkowej) choroby niedokrwiennej serca i idiopatycznego włóknienia, jednak często jest to izolowana patologia.
    • Blok lewej odnogi pęczka Hisa znacznie częściej towarzyszy chorobom organicznym serca jak np. chorobie niedokrwiennej serca, kardiomiopatii (szczególnie rozstrzeniowa), zapaleniu mięśnia sercowego, wadom serca, chorobom tkanki łącznej, chorobom przebiegające z nacieczeniem mięśnia sercowego, idiopatycznemu włóknieniu i wapnieniu.
    • Bloki śródkomorowe mogą być efektem działania leków antyarytmicznych np. amiodaronu.

     

    Objawy bloków przedsionkowo-komorowych i śródkomorowych

     

    Bloki przedsionkowo-komorowe mogą być przyczyną wolnej pracy serca (bradykardii czyli mniej niż 60 uderzeń na minutę). Objawy kliniczne zależą głównie od stopnia bradykardii, wieku chorego, obecności choroby organicznej serca i stopnia aktywności ruchowej pacjenta. Pacjent może zgłaszać zawroty głowy,stany przedomdleniowe, omdlenia, pełne utraty przytomności, łatwą męczliwość, obniżoną tolerancję wysiłku, objawy niewydolności serca, drażliwość, znużenie, niemożność koncentracji, apatię, zapominanie.

    Bloki śródkomorowe, najczęściej dopóki nie towarzyszy im zaawansowany blok przedsionkowo-komorowy nie dają objawów klinicznych. Jednak u chorych z dysfunkcją lewej komory i niewydolnością serca blok lewej odnogi, prowadząc do dyssynchronii skurczu (braku jednoczasowego skurczu prawej i lewej komory) nasila dysfunkcje lewej komory, niedomykalność zastawki mitralnej, a tym samym niewydolność serca.

    W przypadku bloku dwuwiązkowego (w EKG obecne są cechy bloku prawej odnogi pęczka Hisa w skojarzeniu z blokiem przedniej lub tylnej wiązki lewej odnogi lub izolowanego bloku lewej odnogi) lub trójwiązkowego (który oznacza utrudnienie przewodzenia we wszystkich trzech wiązkach jednocześnie lub na przemian; lub blok dwuwiązkowy z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia) istnieje ryzyko progresji do bloku przedsionkowo-komorowego zaawansowanego lub całkowitego- pojawienie się omdleń powinno nasunąć takie podejrzenie.

     

    Rozpoznanie bloków serca

     

    Stałe bloki serca stwierdza się i diagnozuje na podstawie standardowego EKG wykonanego w spoczynku. Bloki serca, które występują okresowo, można diagnozować w całodobowym zapisie EKG metodą Holtera. Po rozpoznaniu bloku należy odszukać jego przyczynę i zastosować odpowiednie leczenie.

    Autor: lek. Dawid Lisiecki
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Bloki serca

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.