zarejestruj się zaloguj się

Anemia (niedokrwistość)

Tekst: mgr Julia Starońska
Dodane: 23. stycznia, 2014

Anemia jest to stan, w którym we krwi nie ma wystarczającej ilości zdrowych czerwonych krwinek, by przenosić potrzebną organizmowi ilość tlenu. Najczęstsze przyczyny anemii to niedobór żelaza oraz utrata krwi, jednak istnieje wiele form różniących się przebiegiem, objawami i źródłem. Typowym objawem anemii jest wrażenie ciągłego zmęczenia i osłabienia.

mgr Julia Starońska
AUTOR
mgr Julia Starońska biotechnolog medyczny
SPIS TREŚCI:

    Objawy anemii

     

    Objawy anemii wynikają ze zbyt małej ilości tlenu przenoszonego do komórek ciała. To, jak bardzo są one widoczne, zależy od przyczyny tego stanu i szybkości pojawienia. Gwałtowna utrata krwi, na przykład wskutek krwotoku, powoduje silne, wyraźne objawy. Natomiast anemia z powodu powolnej utraty niewielkiej ilości czerwonych krwinek, jak przy wrzodach żołądka, może mieć subtelny przebieg.

    Najczęściej zauważane objawy to:

    • zmęczenie i uczucie ogólnego osłabienia,
    • bladość,
    • szybkie i/lub nieregularne bicie serca,
    • brak oddechu, wrażenie braku powietrza,
    • ból w klatce piersiowej,
    • zawroty głowy,
    • problemy z koncentracją i kojarzeniem,
    • bóle głowy.

    Objawy są mało specyficzne dlatego początkowo, lekka anemia bywa niezauważona, często uznana za zwykłe przemęczenie. Jednak wraz z narastaniem niedoboru czerwonych krwinek, objawy stają się coraz poważniejsze. Anemia w zależności od postaci i przebiegu, może być odwracalnym i krótkotrwałym stanem lub długą chorobą, prowadzącą nawet do śmierci.

    Najczęstszym bezpośrednim powodem anemii jest niski poziom żelaza w organizmie, mikroelementu niezbędnego do produkcji białka – hemoglobiny, która będąc w czerwonych krwinkach przenosi tlen. Niewielkie obniżenie poziomu hemoglobiny może zostać wykryte dopiero podczas rutynowych badań, na przykład u lekarza medycyny pracy lub przy oddawaniu krwi do banku krwiodawstwa. Jeśli przy okazji takich badań zostanie wykryte takie zaburzenie, należy się udać do odpowiedniego specjalisty.

     

    Jakie są przyczyny anemii?

     

    Anemia pojawia się gdy brak jest wystarczającej ilości czerwonych krwinek. Taka sytuacja może się pojawić gdy:

    • organizm nie wytwarza odpowiedniej ilości czerwonych krwinek,
    • wskutek zranień, czerwone krwinki są tracone szybciej niż organizm jest wstanie je wytwarzać,
    • organizm sam niszczy własne czerwone krwinki.

    We krwi znajdują się trzy podstawowe grupy krwinek: leukocyty (białe krwinki) zwalczające zakażenia, trombocyty (płytki krwi) zamykające uszkodzenia i rany oraz erytrocyty (czerwone krwinki) przenoszące do wszystkich tkanek niezbędny do funkcjonowania tlen. Czerwone krwinki zawierają hemoglobinę – białko, które dzięki obecności w swoim łańcuchu atomów żelaza jest wstanie przyłączać tymczasowo cząsteczki tlenu. To hemoglobina nadaje krwinkom, a więc i całej krwi, charakterystyczną, czerwoną barwę.

    Większość krwinek, w tym i erytrocyty, powstaje stale i bez przerwy w szpiku kostnym, specjalnej, dobrze chronionej tkance, wypełniającej większość dużych kości. Do produkcji czerwonych krwinek szpik potrzebuje żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego oraz energii.

     

    Jakie są rodzaje anemii?

     

    W medycynie najbardziej rozpowszechniony jest podział anemii ze względu na przyczyny jej powstania:

    • Anemia z niedoboru żelaza – mamy z nią do czynienia gdy zapasy żelaza w ciele są zbyt małe by wytworzyć odpowiednią ilość zdrowych krwinek. Wtedy powstaje ich mniej lub są wytwarzane jako mniejsze, wadliwe krwinki. Żelazo jest niezbędne do życia, więc organizm zawsze ma duże zapasy oraz bardzo oszczędnie nim zarządza. Większość ze zużytych krwinek jest odzyskiwana i wykorzystywana ponownie. By wytworzyła się tego typu anemia, braki w diecie muszą trwać długo lub utrata krwi na zewnątrz ciała musi być znaczna. Zdarzają się także wrodzone lub nabyte problemy z wchłanianiem żelaza z przewodu pokarmowego.
    • Anemia z niedoboru witamin – kwas foliowy i witamina B12 są niezbędne do produkcji zdrowych erytrocytów. Braki tych substancji w diecie, mogą zaburzać produkcję erytrocytów w szpiku. Czasem niedobory mogą wynikać, podobnie jak w przypadku żelaza, z problemów w jelitach.
    • Anemia przy chorobach  przewlekłych – pewne inne schorzenia mogą zaburzać produkcję krwinek. Należą do nich niektóre nowotwory, AIDS, choroba Crohn'a, reumatyzm, niedoczynność nerek i inne.
    • Anemia aplastyczna – jest to rzadka, śmiertelnie groźna choroba, w której szpik przestaje produkować nowe erytrocyty. Taki stan mogą spowodować niektóre leki, choroby szpiku czy choroby autoimmunologiczne.
    • Anemia w nowotworach szpiku i krwi – choroby nowotworowe szpiku mogą wpływać na jego funkcjonowanie, do takich chorób należą między innymi, białaczka i mielodysplazja.
    • Anemia hemolityczna – mówimy o niej gdy krwinki są niszczone wewnątrz ciała szybciej niż może ono je odtwarzać. Stan ten powodują niektóre choroby krwi, egzotyczne pasożyty (malaria) czy choroby autoimmunologiczne (choroby w których układ odpornościowy atakuje własny organizm).
    • Anemia sierpowata – jest to dziedziczna wada budowy hemoglobiny, z powodu której krwinki zamiast normalnego, dysko-podobnego kształtu, przyjmują postać półksiężyców. Takie krwinki zużywają się szybciej niż normalne, stąd stan nieustannego ich niedoboru.

     

    Jak stwierdzić anemię?

     

    Prócz wywiadu, który przeprowadza lekarz i ogólnego badania w gabinecie, podstawą jest badanie krwi. W ogólnym badaniu krwi określa się liczbę krwinek czerwonych, hematokryt (stężenie krwinek) i poziom hemoglobiny. U zdrowych dorosłych osób hematokryt wynosi od 38,8-50% u mężczyzn i 34,9-44,5% u kobiet. Hemoglobina normalnie waha się u mężczyzn 13,5-17,5 g/dl, u kobiet 12-15,5 g/dl.

    Erytrocyty są także rutynowo oceniane pod mikroskopem w kierunku odstępstw od budowy i wyglądu. Na przykład przy niedoborze żelaza krwinki są znacznie mniejsze niż zwyczajnie (nazywane są wtedy mikrocytami). Jeśli zostanie potwierdzona anemia, w celu dokładnego określenia przyczyny lekarz może zlecić dodatkowe badania, od dokładniejszej analizy krwi, nawet po pobranie próbki szpiku.

     

    Leczenie anemii

     

    Leczenie zależy przede wszystkim od przyczyny, która ten stan wywołała. W przypadku niedoborów żelaza zalecana jest zwykle zmiana diety i suplementy zawierające żelazo. Niestety pierwiastek ten w bardzo niewielkim stopniu wchłania się z jelita, dlatego w cięższych przypadkach konieczne jest podawanie żelaza w bolesnych zastrzykach. Jeśli powodem utraty krwi jest krwawienie, źródło musi zostać znalezione i zamknięte, często chirurgicznie. Także w niedoborach witaminy B12 i kwasu foliowego istotna jest zmiana diety i odpowiednia suplementacja do czasu powrotu do zdrowa.

    W anemiach spowodowanych przewlekłymi chorobami, postępowanie lekarskie skupia się na chorobie podstawowej. W przypadku nowotworów szpiku czasem koniecznie jest najpierw zniszczenie całego chorego szpiku, a następnie zastąpienie go nowym, zdrowym, poprzez przeszczep. Podobnej operacji wymaga także anemia aplastyczna. W chorobach autoimmunologicznych, konieczne jest tymczasowe zatrzymanie funkcjonowania układu odpornościowego.

     

    Anemia – jak zapobiegać?

     

    Wielu groźniejszym typom anemii nie sposób zapobiec i tak jak nie można zapobiec chorobom, które do nich prowadzą. Jednak niektóre odmiany anemii można kontrolować i się przed nimi uchronić. Żeby zmniejszyć ryzyko, istotne są:

    • dieta bogata w żelazo – dużą jego zawartość mają mięsa, zwłaszcza wątroba, a także fasola, jajka, groch.
    • dieta bogata w kwas foliowy i witaminę B12 – pierwszy występuje w roślinach strączkowych, owocach i produktach zbożowych, natomiast w witaminę B12 obfitują jajka, produkty mleczne i mięsa.
    • leczenie zaburzeń przewodu pokarmowego – ważne, gdyż wiele z nich ogranicza wchłanianie składników z przewodu pokarmowego, w tym żelaza i witamin. Do takich schorzeń należą choroba Crohn'a, nietolerancja glutenu czy długotrwałe, nawracające biegunki. Powolną utratę żelaza mogę też powodować drobne krwawienia spowodowane obecnością pasożytów takich jak tasiemiec.
    • menstruacja – kobiety mają wyższe ryzyko anemii niż mężczyźni, z powody co miesięcznej, naturalnej utraty krwi. Panie ze skłonnością do anemii powinny w okresie menstruacji suplementować żelazo.
    • ciąża – w czasie ciąży może pojawić się anemia z powodu utraty żelaza, które przechodzi z własnego organizmu, do ciała rozwijającego się dziecka. Rośnie też zapotrzebowanie na krwinki i tlen, gdyż do porodu matka "oddycha za swoje dziecko". Nawet niewielka anemia utrudnia zajście w ciążę i zwiększa ryzyko poronienia.
    • przewlekłe choroby – choroby nowotworowe, choroby nerek i wątroby mogą zaburzać zdolność szpiku do produkcji krwinek. Chory powinien zawsze zasięgnąć rady swojego lekarza czy w jego przypadku istnieje konieczność okresowego badania krwi w kierunku anemii.
    • dziedziczenie – posiadanie w rodzinie osób z wrodzonymi zaburzeniami krwi, zwiększa ryzyko pojawienia się ich u pozostałych członków rodziny. Jeśli u kogoś z najbliższych krewnych zostanie wykryta taka wada, warto się przebadać na obecność utajonej choroby.
    • inne przyczyny - wystąpieniu anemii mogą także sprzyjać inne czynniki w tym alkoholizm, niektóre trucizny i metale ciężkie oraz niektóre leki.
    Autor: mgr Julia Starońska
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.