zarejestruj się zaloguj się

Zespół Sudecka

Tekst: mgr Aleksandra Pełczewska
Zespół Sudecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. kwietnia, 2014

Zespół Sudecka to jedno z najczęstszych powikłań po urazach narządu ruchu. Objawami są: ból i obrzęk zaburzenia czucia, miejscowa potliwość i tkliwośc tkanek. Przyczyny zespołu Sudecka nie zostały do końca poznane. Zespół Sudecka pojawia się po złamaniach kości, urazach stawów, stłuczeniach tkanek miękkich, odmrożeniach, oparzeniach, a także po uszkodzeniach nerwów.

mgr Aleksandra Pełczewska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest zespół Sudecka?

     

    Zespół Sudecka określany jest przez specjalistów jako: kompleksowy zespół bólu regionalnego, zespół algodystroficzny, zespół odruchowej dystrofii współczulnej, RDS, pourazowe rozrzedzenie lub zanik plamisty kości. Nadal jednak najczęściej stosowana nazwą jest zespół Sudecka. Jest to rzadkie schorzenie, a właściwie zespół objawów o nieznanej etiologii. Do najczęstszych zaburzeń w przebiegu zespołu Sudecka należą:

    • ból,
    • obrzęk,
    • zaburzenia czucia,
    • zaburzenia naczynioruchowe,
    • zmiany troficzne tkanek miękkich oraz upośledzenie czynności kończyny.

    Zespół Sudecka pojawia się po złamaniach kości, urazach stawów, stłuczeniach tkanek miękkich, odmrożeniach, oparzeniach, a także po uszkodzeniach nerwów. Choroba dotyczy najczęściej stawu skokowego oraz kości nadgarstka oraz ręki, zwłaszcza po złamaniu dalszej nasady kości promieniowej, skręceniu stawu nadgarstkowego i stłuczeniu opuszki palca. Średnia wieku dla zachorowania wynosi 42 lata i choroba częściej dotyka kobiety. Zespół Sudecka wydaje się nie być skomplikowaną dolegliwością, ale niestety leczenie jest trudne, długotrwałe i mogą pojawić skutki uboczne, w postaci trwałego upośledzenia funkcji chorej kończyny.

     

    Przyczyny zespołu Sudecka

     

    Niestety, nie ustalono dotąd jaka jest przyczyna zespołu Sudecka. Wiadomo, że jest ona wieloczynnikowa i najczęściej związana z urazem. Czynnikiem sprzyjającym jest nieprawidłowo, zbyt ciasno założony opatrunek unieruchamiający w niewłaściwej pozycji chorej kończyny. Najistotniejszą rolę w powstaniu choroby odgrywają zaburzenia układu współczulnego, które na skutek bodźca urazowego, w połączeniu z miejscową reakcją zapalną powodują zaburzenia lokalnego przepływu krwi i zmianę pH. Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia zespołu bez urazu zaliczamy:

    • chorobę niedokrwienną i zawał serca,
    • uszkodzenia mózgu lub rdzenia kręgowego,
    • zaburzenia hormonalne,
    • zakażenia,
    • zapalne choroby skóry,
    • zespół cieśni nadgarstka,
    • zabieg chirurgiczny,
    • zaburzenia psychiczne, depresja,
    • palenie papierosów.

     

    Objawy zespołu Sudecka

     

    Objawy zespołu bólu regionalnego pojawiają się przeważnie w okresie 2-4 tyg. po zadziałaniu czynnika wywołującego. Do charakterystycznych objawów zespołu Sudecka należą:

    • obrzęk tkanek miękkich okołostawowych chorego stawu,
    • niebiesko-różowe lub ciemno czerwone zabarwienie skóry,
    • skóra cienka, sucha, pergaminowa, błyszcząca,
    • zahamowany bądź wzmożony porost włosów,
    • przekrwienie chorej okolicy,
    • kruche paznokcie,
    • wzrost miejscowej potliwości, temperatury i tkliwości,
    • plamiste, nieregularne odwapnienia i zanik kości,
    • ból chorej okolicy,
    • zaniki mięśniowe, ograniczenie ruchomości lub zesztywnienie stawu w wadliwym ułożeniu,
    • opóźnienie powrotu chorej kończyny do zdrowia.

    W przebiegu choroby wyróżniamy 3 okresy rozwoju zmian chorobowych: okres ostry, który trwa od 3 tygodni do 2 miesięcy, okres dystrofii; od 6 tygodni do 4 miesięcy oraz okres zaniku, który może trwać nawet do roku czasu.

     

    Leczenie zespołu Sudecka

     

    Jeśli staw po urazie nie goi się i pojawiają się wyżej wymienione objawy, pomimo prawidłowego leczenia, można podejrzewać, że jest to zespół Sudecka i należy zgłosić to pilnie lekarzowi prowadzącemu. W badaniu fizykalnym zwracamy uwagę na:

    • potliwość,
    • ocieplenie i zasinienie skóry,
    • przeczulicę,
    • patologiczną reakcję na zimno,
    • ruchomość chorego stawu jest ograniczona.

    Warto wykonać zdjęcie RTG, na którym w zależności od fazy rozwoju choroby mogą pojawić się drobne, plamiste odwapnienia nasad kości, zatarcie jej struktury lub zanik. Badaniem potwierdzającym zmiany w kościach jest również scyntygrafia. Leczenie trzeba rozpocząć jak najszybciej. Niestety nie opracowano dotychczas skutecznej metody leczenia. Duże znaczenie ma działanie przeciwbólowe oraz przeciwobrzękowe w trakcie leczenia urazu kości lub stawu.

    Farmakoterapia w zespole sudecka obejmuje przyjmowanie:

    • witaminy C,
    • preparatów poprawiających ukrwienie i uwapnienie kości,
    • kortykosteroidów,
    • niesterydowych leków przeciwzapalnych,
    • miejscowe iniekcje lignokainy (w niektórych przypadkach).

    W wyjątkowych przypadkach można zastosować sympatektomię lub miejscową blokadę symapatykolityczną. Pierwsza z nich jest zabiegiem, który niszczy nerwy we współczulnym układzie nerwowym i wykonuje się ja, aby zwiększyć przepływ krwi i zmniejszyć dolegliwości bólowe. Blokada natomiast polega na miejscowym wprowadzeniu leku, którego zadaniem jest hamowanie aktywności układu współczulnego.

    Dzięki trafnej diagnozie i szybkiemu wdrożeniu odpowiedniego leczenia zespołu Sudecka może dojść do zatrzymania postępu choroby w okresie ostrym lub dystrofii lub nawet do pełnego ustąpienia objawów. Niestety schorzenie najczęściej rozpoznawane jest w późnym okresie dystrofii, a wtedy zmiany zniekształceniowe i zanik kości są zaawansowane, więc upośledzenie czynności kończyny jest nieodwracalne.

     

    Rehabilitacja w zespole Sudecka

     

    Bardzo często się zdarza, że w trakcie leczenia złamania lub innego typu urazu kończyny pojawia się zespół Sudecka. Dlatego konieczne jest wdrożenie w prowadzonej rehabilitacji również działań, których celem jest zahamowanie postępu choroby i przywrócenie sprawności chorego stawu. Rehabilitacja powinna obejmować szereg różnych zabiegów, często wykonywanych w jednym okresie czasu.

    • Konieczne jest właściwe prowadzenie chorego w opatrunku gipsowym i związane z tym zasady unikania obrzęku, takie jak: uniesienie kończyny w ciągu dnia na temblaku lub chuście, w nocy ułożenie na poduszce lub podwieszce oraz ćwiczenia nie osłoniętej gipsem części kończyny celu pompowania krwi do miejsca urazu. W razie powstania obrzęku obowiązuje natychmiastowy kontakt z lekarzem prowadzącym oraz poszerzenie opatrunku gipsowego.
    • W okresie ostrym zaleca się unieruchomienie chorego odcinka w celu wyeliminowania bodźców bólowych, poza unieruchomieniem zaleca się fizykoterapię, która powinna obejmować: delikatne masaże (przez terapeutę lub w formie automasażu za pomocą miękkiej szczotki do włosów po natłuszczonej skórze), krioterapię chorego miejsca oraz kąpiele oziębiające symetrycznej, zdrowej kończyny. Absolutnie nie wykonuje się zabiegów ciepłoleczniczych, gdyż mogą spowodować większe przekrwienie i powstanie obrzęku.
    • Niezmiernie ważna jest kinezyterapia chorej kończyny, która powinna obejmować: ostrożne ćwiczenia czynne lub bierne oraz redresyjne chorego stawu w celu utrzymania ruchomości stawu oraz elastyczności i sprężystości tkanek miękkich. Ważna jest terapia całej kończyny, więc jeśli zmiany chorobowe lokalizują się na stawie nadgarstkowym, to należy ćwiczyć również staw ramienny, łokciowy oraz stawy ręki. Warto stosować zmienne ułożenie chorej kończyny (wysokie – poziome – niskie) w celu usprawnienia w niej krążenia.
    • W okresie dystrofii należy podawać leki przeciwbólowe oraz przeciwzapalne za pomocą prądy stałego (np. jonoforeza nowokainowa lub wapniowa), wykonywać: zabiegi cieplne, ultradźwięki, pole magnetyczne, prądy TENS, diatermię krótkofalową oraz ciepłe kąpiele wirowe. Konieczne są ćwiczenia: czynne w odciążeniu, czynne wolne, ostrożne ćwiczenia czynne z oporem w zależności od możliwości pacjenta oraz terapia zajęciowa w celu poprawy zdolności chwytnej ręki.
    • W okresie zaniku należy dążyć do wzmocnienie siły mięśniowej chorego odcinka narządu ruchu, więc wprowadzamy ćwiczenia z obciążeniem oraz ćwiczenia oporowe,
    • Przy wadliwym ułożeniu kończyny z przykurczami mięśniowymi i zniekształceniami trzeba zastosować aparaty korekcyjne dobrane indywidualnie do pacjenta.
    • kinesiotaping, czyli specjalne elastyczne plastry mające działanie sensoryczne z użyciem techniki limfatycznej, która pozwala na usprawnienie krążenia krwi i chłonki, zmniejsza zastoje tkankowe oraz istniejący stan zapalny.

    Rzadko się zdarza, że konieczna jest operacyjna rekonstrukcja chorego stawu w celu zmniejszenia przykurczów mięśniowych powstałych na skutek zaburzeń krążenia w chorej kończynie oraz deformacji na skutek niewłaściwego lub zbyt ciasnego unieruchomienia kończyny po urazie.

    Autor: mgr Aleksandra Pełczewska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.