zarejestruj się zaloguj się

Urazy kręgosłupa

Tekst: lek. Szymon Prusaczyk
Urazy kręgosłupa
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. stycznia, 2014

Urazy kręgosłupa należą do najcięższych obrażeń narządu ruchu. Do najczęstszych przyczyny uszkodzenia kręgosłupa oraz rdzenia kręgowego zalicza się urazy powstałe na skutek wypadków, nieleczoną osteoporozę oraz nowotwory. Uszkodzeniu kręgosłupa mogą towarzyszyć: wstrząs, uszkodzenie rdzenia kręgowego i mózgu, a także narządów wewnętrznych.

lek. Szymon Prusaczyk
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Anatomia kręgosłupa

     

    Kręgosłup zbudowany jest z kręgów połączonych stawami i połączeniami ścisłymi. Kręgi tworzące samodzielną całość nazywane są kręgami prawdziwymi. Tworzą one trzy odcinki kręgosłupa:

    • szyjny (7 kręgów),
    • piersiowy (12 kręgów),
    • lędźwiowy (5 kręgów).

    Kręgi rzekome połączone kościozrostami tworzą kość krzyżową i kość guziczną. Między typowymi kręgami występują połączenia trzonów i połączenia łuków kręgów.

    Trzony sąsiadujących ze sobą kręgów łączą się za pośrednictwem krążków międzykręgowych, pojedynczy krążek międzykręgowy składa się z pierścienia włóknistego oraz umiejscowionego centralnie jądra miażdżystego. Krążki międzykręgowe charakteryzują się bardzo wysokim stopniem uwodnienia warunkującą ich sprężystość. Cecha ta umożliwia im amortyzację obciążeń, które przenosi kręgosłup.

    Kręgosłup ma krzywizny wyznaczające płaszczyznę strzałkową pośrodkową. Lordoza to krzywizna wypukła do przodu. Człowiek fizjologicznie posiada dwie lordozy kręgosłupa: szyjną i lędźwiową. W odcinkach piersiowym i krzyżowym występują odwrotnie skierowane kifozy, krzywizny wypukłe do tyłu.

    Zadaniem krzywizn kręgosłupa jest amortyzowanie obciążeń, którym podlega kręgosłup. Zniesienie fizjologicznych krzywizn kręgosłupa powinno zawsze wzbudzić niepokój. Wygięcia boczne nazywane są skoliozami. Skoliozy nie są stanem fizjologicznym.

    Kanał kręgowy powstaje w wyniku połączenia poszczególnych otworów kręgowych i kanału krzyżowego. W kanale kręgowym znajduje się rdzeń kręgowy, korzenie nerwów rdzeniowych (tak zwane korzonki) i opony rdzenia kręgowego.

     

    Podział uszkodzeń kręgosłupa

     

    Obecnie funkcjonuje bardzo wiele podziałów uszkodzeń kręgosłupa opartych na mechanizmie urazu, obrazie klinicznym i morfologicznym.

    • Uraz kompresyjny, powstaje gdy złamaniu ulega trzon kręgu. Kręg następnie zapada się. Uszkodzeniu w tym mechanizmie bardzo często ulega odcinek piersiowy i lędźwiowy kręgosłupa. Jako bezpośrednią przyczynę można wskazać osteoporozę.
    • Uraz zgięciowy, uderzenie głową o dno podczas skoku „na główkę” do płytkiej wody.
    • Uraz wyprostny, np. uderzenie twarzą o szybę pojazdu podczas wypadku, nadmierny wyprost podczas odcinka szyjnego podczas pracy szpadlem (pochylenie się w celu wbicia szpadla a następnie zarzucenie go za głowę, ten rodzaj ruchu prowadzi do przeciążenia odcinka szyjnego kręgosłupa).
    • Uraz rotacyjny – nadmierna rotacja tułowia i głowy bądź szyi, powodująca przekraczający normę ruch jednej części kręgosłupa względem drugiej. Mechanizm ten bardzo często prowadzi do uszkodzeń w wypadkach z udziałem motocyklistów.
    • Uraz pośredni.
    • Uraz bezpośredni.

    Grupa pacjentów z uszkodzeniami kręgosłupa jest najliczniej zasilana przez mężczyzn. Około połowa tego rodzaju urazów powstaje jako następstwo wypadków komunikacyjnych, drugą częstą przyczyną są skoki z wysokości do wody. Niemal połowa chorych z mnogimi uszkodzeniami ciała ma uszkodzony kręgosłup.

     

    Uszkodzenia kręgosłupa szyjnego

     

    Uszkodzenia kręgosłupa szyjnego należą do najczęstszych uszkodzeń kręgosłupa. Szczególnie w okresie letnim media donoszą o dużej liczbie młodych ludzi, którzy poprzez nieodpowiedzialne zachowanie odnoszą tragiczny w skutkach uraz kręgosłupa w odcinku szyjnym spowodowany skokiem do wody. Charakterystycznym rodzajem urazu kręgosłupa szyjnego jest tak zwane „smagnięcie batem”(whiplash syndrome). Biomechanika tego urazu wygląda następująco: najpierw dochodzi do nadmiernego wyprostu w odcinku szyjnym a potem do gwałtownego zgięcia tego odcinka. Strukturami ulegającymi uszkodzeniu w tym mechanizmie są mięśnie, ścięgna, krążki międzykręgowe, nerwy okolicy szyi, kręgi szyjne. Do tego rodzaju urazu dochodzi często w sytuacji, gdy jadący samochód zostaje uderzony w swoją tylną część. Odpowiednio dopasowana wysokość zagłówka odgrywa ważną rolę w zapobieganiu „smagnięcia batem”.

    Złamania kręgosłupa szyjnego powstają zwykle w wyniku uderzenia w głowę. Złamanie możemy podzielić na stabilne i niestabilne. Podział ten ma ogromne znaczenia z uwagi na wybór metody leczenia. Złamania stabilne można leczyć nieoperacyjnie. Najczęściej wybieraną metodą leczenia jest wtedy kołnierz ortopedyczny. Stabilizuje on kręgosłup i umożliwia trwały zrost uszkodzonych struktur. Jako leczenie wspomagające stosuje się leki przeciwbólowe i zwiotczające mięśnie. Złamania niestabilne z uwagi na możliwość wtórnych przemieszczeń i niebezpieczeństwo uszkodzenia rdzenia kręgowego wymagają zwykle operacyjnego usztywnienia, czyli tak zwanej artrodezy. Uogólniając dla każdego odcinka kręgosłupa w zależności od rodzaju uszkodzenia stosuje się leczenie nieinwazyjne (nienaruszające ciągłości tkanek) bądź operacyjne. Dodatkowo złamania kompresyjne wymagają oprócz artrodezy dekompresji.

    Często pomimo zastosowanego leczenia okazuje się, że powrót sprawności sprzed urazu jest niecałkowite. Chory pomimo prawidłowo prowadzonego leczenia może uskarżać się na:

    • ból uszkodzonego odcinka kręgosłupa,
    • ból innej okolicy ciała,
    • niedowłady, porażenia powstałe na skutek przerwania ciągłości rdzenia kręgowego,
    • powikłanie gastroenterologiczne.

     

    Osteoporoza i nowotwory a uszkodzenia kręgosłupa

     

    Urazy kręgosłupa nie są jedyną przyczyną jego uszkodzeń. Wydłużająca się średnia długość życia sprawia, że coraz częstszą przyczyną urazów kręgosłupa stają się osteoporoza oraz nowotwory.

    Osteoporoza jest układową chorobą, która dotyka szkieletu człowieka. Dla osteoporozy charakterystyczne jest zmniejszenie się masy kostnej szkieletu oraz spadek jakości istniejącej tkanki kostnej. Wyżej wymienione mechanizmy są przyczyną zwiększonej podatności kości na złamania. U chorych na osteoporozę mogą one występować nawet po niewielkich urazach. Ryzyko złamań osteoporotycznych jest istotnie wyższe dla kobiet niż dla mężczyzn. Najczęściej złamaniu ulega kręg kręgosłupa, bliższy odcinek kości udowej bądź też kości przedramienia.

    Najlepszą metodą walki z osteoporozą jest zapobieganie jej, czyli profilaktyka. Polega ona na diecie zawierającej adekwatne do zapotrzebowania organizmu ilości wapnia i fosforu oraz białka. Zaleca się ponadto codzienną ekspozycję na promieniowanie słoneczne, które inicjuje endogenną syntezę witaminy D.

    Według szacunków światowej organizacji zdrowia w 2015 roku u około 15 milionów ludzi rozpozna się złośliwy nowotwór. Wśród tej olbrzymiej liczby gro chorych będą stanowili ci z nowotworami płuc, piersi, stercza oraz nerek. Właśnie te nowotwory najczęściej dają przerzuty do kręgosłupa. Przerzuty nowotworów w kręgosłupie są około 20 razy częstsze niż nowotwory pierwotne kręgosłupa. Przerzuty w kręgosłupie mogą być wykryte w każdym wieku jednak najczęściej pojawiają się u osób między 40 a 70 rokiem życia, zdecydowanie częściej u mężczyzn. Przyczyną tego jest występujący tylko u mężczyzn nowotwór stercza, który to bardzo często daje przerzuty do kości. Najczęstszym objawem przerzutów nowotworów w kręgosłupie jest ból. Objawem alarmowym jest ból kręgosłupa pojawiający się w nocy bądź też po przyjęciu pozycji leżącej. W razie wystąpienia takowych objawów należy bezzwłocznie zgłosić się do lekarza.

    Naciekanie struktur kręgosłupa przez przerzuty nowotworowe prowadzi do niszczenia otaczających go tkanek miękkich oraz tkanki kostnej. Skutkiem wymienionych procesów jest utrata podporowej funkcji kręgosłupa. Przerzuty są przyczyną złamań kompresyjnych kręgosłupa. Przerzuty leczy się korzystając z środków farmakologicznych, radioterapii, metod operacyjnych. Aby nie dopuścić do rozwoju choroby nowotworowej należy zwracać należytą uwagą na niepokojące objawy, między innymi na ból występujący w nocy.

    Autor: lek. Szymon Prusaczyk
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Skrzywienie kręgosłupa
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.