zarejestruj się zaloguj się

Uraz stawu kolanowego

Tekst: mgr Aleksandra Pełczewska
Uraz stawu kolanowego
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. kwietnia, 2014

Staw kolanowy jest największym stawem człowieka, gdyż jego budowa jest niezmiernie skomplikowana. Jest więc szczególnie narażony na urazy, które dotyczą jego struktur wewnątrzstawowych. Najczęściej dochodzi do urazów: więzadeł, łąkotek, chrząstki stawowej pokrywającej powierzchnie stawowe oraz stawu rzepkowo-udowego.

mgr Aleksandra Pełczewska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Uraz stawu kolanowego - przyczyny

     

    Urazy, przeciążenia oraz schorzenia stawu kolanowego spowodowane upadkami, nadmierną lub niewłaściwą aktywnością fizyczną lub procesami chorobowymi powodują, że 30 % wszystkich urazów stawów dotyczy właśnie stawu kolanowego. Przyczyną narażenia kolana na różne urazy jest brak osłony mięśniowej, gdyż zabezpieczony jest on jedynie rzepką. Bez konsultacji z lekarzem organizm nie jest w stanie sam wygoić postępujących zmian chorobowych stawu kolanowego.Dlatego właściwe rozpoznanie schorzenia i podjęcie odpowiedniego leczenia oraz rehabilitacji jest niezbędnym elementem dla uniknięcia pogorszenia funkcji stawu kolanowego lub leczenia operacyjnego.

    Przyczyną dolegliwości bólowych w stawie kolanowym są najczęściej:

    • przeciążenia stawu kolanowego - pojawiają się dość często, nie tylko podczas uprawiania dyscypliny sportowej, ale również podczas pracy fizycznej forsującej staw kolanowy, np.: dźwiganie ciężkich przedmiotów, stojąca praca, nadmierne kucania lub klęczenia. Pojawia się wtedy dyskomfort, stan zapalny, ból oraz ograniczenie ruchomości;
    • skręcenie stawu kolanowego – jest dość powszechne i powstaje na skutek urazów oraz przeciążeń, spowodowanych nadmierną lub niewłaściwą aktywnością fizyczną (najczęściej bieganie lub sporty zimowe), brakiem przygotowania do niej lub niewinnymi upadkami. W wyniku skręcenia dochodzi do częściowego lub całkowitego uszkodzenia więzadeł, mówimy wtedy o jego naderwaniu lub zerwaniu. Urazy więzadeł kolana są dość powszechne i, niestety, poważne, więc wymagają natychmiastowej konsultacji z lekarzem ortopedą;
    • choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego (gonartroza) - należy do najczęściej spotykanych i najbardziej uciążliwych problemów medycznych wieku średniego i podeszłego, jest spowodowana postępującą utratą chrząstki stawowej na skutek zaburzeń syntezy białek, które ją budują. W efekcie chrząstka ulega ścieraniu i dochodzi do odsłonięcia powierzchni stawowych, które zaczynają się o siebie ocierać co wywołuje ból w czasie ruchu, sztywność oraz ograniczenie ruchomości. Tworzą się osteofity, czyli narośla kostne i może się rozwinąć szpotawość stawów kolanowych. Przyczynami zmian zwyrodnieniowych mogą być: predyspozycje genetyczne, choroby ogólnoustrojowe, wady wrodzone, urazy, odmrożenia, zakażenia oraz przeciążenia wywołane pracą lub aktywnością fizyczną. Na zmiany zwyrodnieniowe wpływają również: zaawansowany wiek i naturalny proces starzenia się elementów narządu ruchu, zwiększona masa ciała oraz szczególny rodzaj aktywności fizycznej;
    • niestabilność stawu kolanowego - czyli jego nadmierna ruchomość w stosunku do ruchomości fizjologicznej, związana jest z niewydolnością tkanek miękkich. Najczęściej przyczyną jest uszkodzenie więzadeł na skutek skręcenia stawu kolanowego, rozluźnienia torebki stawowej lub ich naderwania bądź zerwania. Najczęściej do urazu dochodzi podczas uprawiania sportu (bieganie, sporty zimowe) przy zmniejszaniu prędkości, lądowaniu po skoku, nagłym zatrzymaniu i obrocie na nodze;
    • zwichnięcie rzepki - która jest jednym z elementów tworzących staw kolanowy, jej zadaniem jest ochrona stawu kolanowego od strony przedniej oraz zwiększenie działania siły mięśnia czworogłowego uda. Zwichnięcie rzepki jest jej przemieszczeniem i wysunięciem ze swojego miejsca. Dochodzi do niego szczególnie w charakterystycznym ustawieniu kończyny dolnej: udo znajduje się w rotacji wewnętrznej względem ustalonej na podłożu stopy i dodatkowo wykonujemy zgięcie i skoślawienia kolana z jednoczesnym silnym napięciem mięśnia czworogłowego.Często pojawia się nawykowe zwichnięcie rzepki, zwłaszcza u osób, które mają różnego rodzaju dysfunkcje współistniejące, takie jak: płaskostopie, nieprawidłowa budowa rzepki lub zbyt wysokie jej ustawienie;
    • chondromalacja rzepki - czyli rozmiękanie chrząstki stawowej prowadzące do jej destrukcji. Chrząstka staje zbyt miękka i popękana, przenosi obciążenia głębiej, na struktury bardziej unerwione, co powoduje ból i nawracający stan zapalny kolana. Choroba rozwija się samoistnie i może być konsekwencją niewielkich urazów i przeciążeń, przebytych stanów zapalnych, chorób kości, wadliwego stawu rzepkowo-udowego i nadmiernej aktywności fizycznej;
    • torbiel podkolanowa Bakera - która jest niefizjologicznie powiększoną przestrzenią łącznotkankową, wypełnioną płynem, przypominającą guzek, która lokuje się w dole podkolanowym stawu kolanowego. Jest to zmiana łagodna, którą możemy wykryć palpacyjnie przez skórę. Powstaje ona na skutek nadmiernej produkcji płynu stawowego i wzrostu ciśnienia wewnątrz stawu co powoduje jego ucieczkę przez miejsca osłabionego oporu w torebce stawowej. Płyn gromadzi się najczęściej w kaletkach dołu podkolanowego lub tworzy przepukliny w torebce. Może również dojść do pęknięcia torbieli i wydostania się płynu w okolice łydki. Przyczyny torbieli mogą być różne; choroby wewnątrzstawowe, uszkodzenie torebki stawowej, zapalenie kaletek maziowych, przeciążenia i urazy stawu kolanowego;
    • urazy łąkotek – dwie łąkotki; boczna i przyśrodkowa są chrzęstno-włóknistymi strukturami, o kształcie półksiężyców do 6-7 mm, które położone są pomiędzy kością udową i piszczelową oraz pokrywają 2/3 powierzchni stawowej, są one kluczowym elementem kolana; dopasowują się do kształtu powierzchni stawowych, więc umożliwiają równomierny rozkład obciążeń, absorpcję wstrząsów, stabilizację oraz odżywianie i ochronę chrząstki stawowej. Zwłaszcza podczas ekstremalnych wysiłków, kiedy kolano przyjmuje na siebie obciążenia wynoszące wielokrotność masy ciała, łąkotki zabezpieczają chrząstkę przed ścieraniem. Uszkodzenia łąkotek zdarzają się często; dotyczą zwłaszcza ludzi młodych, uprawiających sport, ale również osób starszych, u których dochodzi do niszczenia łąkotek z powodu procesów zwyrodnieniowych. Uszkodzona łąkotka działa niepoprawnie i powoduje ból. Do przyczyn uszkodzenia łąkotek zaliczamy: silne urazy zgięciowo-skrętne stawu kolanowego (podczas sportu: zwłaszcza piłki nożnej, jazdy na nartach), przeciążenia (sport lub długie wymuszone pozycje: klęczenie, kucanie), zmiany zwyrodnieniowe, torbiele oraz zaburzenia struktury łąkotek.

     

    Uraz stawu kolanowego - objawy

     

    Objawy urazu stawu kolanowego obejmują:

    • dolegliwości bólowe - ból najczęściej jest głęboki, tępy i narasta podczas aktywności fizycznej lub przy dłuższym chodzeniu,
    • dolegliwości bólowe po dłuższym siedzeniu ze zgiętymi kolanami, podczas chodzenia, wchodzenia i schodzenia po schodach, kucania, klęczenia oraz rzadkie bóle nocne,
    • stan zapalny połączony z obrzękiem i wzmożonym ociepleniem skóry,
    • wysięk (nadmierna ilość płynu stawowego),
    • sztywność stawów, szczególnie rano i po dłuższym okresie nieczynności,
    • odczuwalne trzeszczenie, blokowanie lub tarcie w stawie podczas ruchu,
    • zaniki mięśni oraz przykurcze,
    • ograniczoną ruchomość,
    • uczucie dyskomfortu, niepewności i niestabilności („uciekania” stawu),
    • nadruchomość rzepki,
    • trudność w obciążaniu chorej kończyny.

     

    Leczenie urazu stawu skokowego

     

    W celu rozpoczęcia skutecznej terapii, konieczna jest prawidłowa diagnoza, dokonana na podstawie wywiadu i badania fizykalnego pacjenta. Dla potwierdzenia rozpoznania urazu stawu skokowego można wykonać zdjęcie RTG, które pokaże zwichnięcie stawu oraz uwidoczni ewentualne złamania kostne. Jeśli uszkodzone są tkanki miękkie lub inne elementy wewnątrzstawowe, trzeba wykonać badanie USG lub badanie rezonansu magnetycznego.

    Urazy pierwszego stopnia leczy się zachowawczo. Ważna jest rehabilitacja, która powinna obejmować:

    • unikanie forsowania stawu kolanowego lub unieruchomienie go za pomocą kortezy - która ogranicza bądź uniemożliwia wykonywanie ruchów zgięcia i wyprostu, odciąża i stabilizuje chory staw,
    • stosowanie zimnych okładów - jeśli pojawiła się opuchlizna i zwiększona ciepłota chorej okolicy,
    • kurację farmakologiczną - podawanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, w przypadku zmian degeneracyjnych zaleca się leki modyfikujące chrząstkę stawową podawane doustnie lub za pomocą iniekcji bezpośrednio do stawu,
    • stosowanie fizykoterapii - zaleca się zabiegi działające przeciwbólowo i przeciwobrzękowo (krioterapia, jonoforeza z lekiem przeciwbólowym), zabiegi regeneracyjne i przyspieszające gojenie (magnetoterapia, laseroterapia i ultradźwięki) oraz wzmacniające osłabione mięśnie stawu kolanowego (elektrostymulację prądami małej częstotliwości),
    • wykonywanie ćwiczeń leczniczych - w początkowej fazie choroby najlepiej wykonywać z terapeutą delikatne ćwiczenia rozciągające, izometryczne, pobudzające stymulację nerwowo-mięśniową oraz ćwiczenia w odciążeniu. Stopniowo wprowadza się ćwiczenia oporowe wzmacniające tkanki miękkie oraz siłą mięśni stawu kolanowego, ćwiczenia poprawiające stabilizację chorego stawu, elastyczność tkanek miękkich oraz propriocepcję, czyli czucie stawu w przestrzeni. Później stosuje się ćwiczenia całej kończyny dolnej, zwiększające siłę, kontrolujące ruch i pracę na nierównym podłożu. Systematyczne ćwiczenia uelastycznią tkanki miękkie oraz uodpornią je na uszkodzenia,
    • mobilizację rzepki,
    • terapię manualną - stosuje się techniki mogące odblokować staw, by przywrócić mu fizjologiczną biomechanikę. Dzięki właściwej technice uzyskuje się zmniejszenie bólu, ustąpienie procesu zapalnego oraz poprawę ruchomości stawu,
    • kinesiotapingu - czyli oklejenia stawu elastycznymi plastrami, które mają działanie sensoryczne i przy odpowiedniej aplikacji stabilizują i odciążają staw, aby przyśpieszyć procesy regeneracyjne.

    Cięższe uszkodzenia stawu kolanowego z rozerwaniem aparatu więzadłowego, uszkodzeniem elementów wewnątrzstawowych lub zaawansowane zmiany degeneracyjne powinno leczyć się operacyjnie, najlepiej metodą artroskopową. W czasie zabiegu chirurg naprawia uszkodzone tkanki miękkie lub usuwa zniszczone elementy stawu.

    Autor: mgr Aleksandra Pełczewska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Urazy i kontuzja kolana

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.