zarejestruj się zaloguj się

Toczeń układowy

Tekst: mgr Aleksandra Pełczewska
Toczeń układowy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 07. czerwca, 2013

Toczeń układowy jest chorobą tkanki łącznej, rozwijającą się na tle złożonych i niejasnych zaburzeń układu odpornościowego. Zmiany chorobowe najczęściej dotykają skóry, stawów oraz nerek. Charakteryzuje się bardzo zróżnicowanym przebiegiem oraz występowaniem okresów zaostrzeń. 

mgr Aleksandra Pełczewska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest toczeń układowy?

     

    Toczeń układowy (lub rumieniowaty trzewny, rumieniowaty twarzy) jest tajemniczą układową chorobą tkanki łącznej, rozwijającą się na tle złożonych i niejasnych zaburzeń układu odpornościowego(proces ten nazywamy autoagresją). Słowo układowy bierze się stąd, że choroba doprowadza do procesu zapalnego wielu tkanek i narządów. Zmiany chorobowe najczęściej dotykają skóry, stawów oraz nerek, ale nie są jednoznaczne, więc szybka i prawidłowa diagnoza jest często utrudniona. Częściej chorują kobiety i szczyt zachorowań występuje w wieku 16–55 lat.

    Choroba charakteryzuje się bardzo zróżnicowanym nasileniem, przebiegiem oraz występowaniem okresów zaostrzeń (rzutów) i złagodzenia (remisji) objawów. Niestety ciężkie jej przypadki mogą nawet zagrażać życiu.

     

    Toczeń układowy – przyczyny

     

    Dokładna przyczyna tocznia rumieniowatego układowego nie jest znana. Uznaje się, że jest nią zaburzenie układu odpornościowego, kiedy organizm nie rozpoznaje własnych komórek i zaczyna je atakować. Toczeń rozwija się również u osób genetycznie podatnych na zachorowanie po zadziałaniu dodatkowego bodźca, takiego jak:

    • nadmierna ekspozycja na światło słoneczne (dochodzi do uszkodzenia naskórka, powstania stanu zapalnego i charakterystycznych zmian skórnych),
    • zakażenie(wirusowe lub bakteryjne),
    • czynniki hormonalne (częściej chorują kobiety, co jest związane z hormonami płciowymi, ryzyko rozwoju choroby związane jest również ze stosowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych),
    • niektóre leki,
    • niektóre substancje chemiczne (związki krzemu, aminy aromatyczne, dieta wysokotłuszczowa, tytoń).

     

    Toczeń układowy – objawy

     

    Objawy tocznia możemy podzielić na objawy ogólne i wynikające z zajęcia poszczególnych narządów. Objawy ogólne obejmują: osłabienie, zmęczenie, uczucie rozbicia, brak apetytu, chudnięcie oraz stany podgorączkowe.Szczególnie charakterystyczne są skórne objawy tocznia, występujące na twarzy pod postacią rumienia, który kształtem przypomina motyla. Najczęściej rumień obejmuje policzki i grzbiet nosa, może również występować na skórze powiek, a także na szyi i dekolcie i nasila się pod wpływem ekspozycji na światło słoneczne. Zmiany w innych układach obejmują:

    • stawy(najczęściej nadgarstkowe, stawy palców rąk, kolanowe i stawy stóp, występuje ból, stan zapalny, obrzęk, wysięk oraz deformacja i uszkodzenie stawów,
    • mięśnie (ból i zanik mięśni, powoduje ich osłabienie oraz słabszą sprawność fizyczną),
    • błony śluzowe (pojawiają się też nadżerki błony śluzowej jamy ustnej i nosa, najczęściej niebolesne),
    • inne zmiany skórne (pokrzywka, zgrubienia tkanki podskórnej, objaw Raynauda, rumień w okolicy paznokci i przerzedzenie włosów),
    • nerki (zapalenie nerek, które może prowadzić do niewydolności tego narządu, występują obrzęki i przyrost masy ciała wynikające z zatrzymania wody w organizmie),
    • serce (zapalenie wsierdzia, obecność zgrubień na zastawkach serca, ryzyko choroby niedokrwiennej serca, zawału serca, przyspieszonego rozwoju miażdżycy i zapalenia naczyń wieńcowych),
    • płuca (zapalenie płuc z ciężkim przebiegiem, włóknienie płuc, nadciśnienie płucne, osłabienie mięśni oddechowych),
    • układ nerwowy (łagodne upośledzenie funkcji poznawczych, zaburzenia nastroju, zaburzenia lękowe, niedowłady, zaburzenia czucia, drgawki lub psychozy),
    • zaburzenia morfologii krwi(niedokrwistość, leukopenia),
    • układ pokarmowy(zgaga, niespecyficzny ból brzucha, wymioty, biegunka, zwiększone ryzyko choroby wrzodowej, krwawienia do przewodu pokarmowego, zapalenie trzustki),
    • oczy (uczucie suchości oczu lub ciała obcego pod powiekami, zaburzenia widzenia),
    • inne (nadwrażliwość na światło, osteoporoza, dolegliwości ginekologiczne, zagrożonaciąża),

    Trzeba zaznaczyć, że choroba przebiega bardzo różnie, w zależności od tego, które narządy są zaatakowane i w jakim stopniu. Najczęściej okresy zaostrzenia choroby występują na przemian z wycofywaniem objawów.

     

    Toczeń układowy – diagnostyka

     

    Gdy wystąpią wyżej wymienione objawy choroby, należy natychmiast zgłosić się do lekarza. Szybkie rozpoznanie i leczenie choroby poprawia jakość życia i zmniejsza ryzyko groźnych powikłań. Pacjenci z toczniem powinni być pod specjalistyczną opieką reumatologa. Czasem konieczna jest współpraca z innymi specjalistami, np. nefrologiem, dermatologiem czy neurologiem. Do rozpoznania choroby oraz oceny jej aktywności służą przede wszystkim badania laboratoryjne oceniająceprzeciwciała przeciwjądrowei antyfosfolipidowe, wskaźniki stanu zapalnego oraz morfologia krwi.

    Kolejne dodatkowe badania wykonuje się na podstawie występujących objawów w narządach i układach ciała. Najczęściej zaleca się wykonanie badania skóry i błon śluzowych, badania okulistycznego, RTG stawów i klatki piersiowej, testów czynnościowych płuc, badania płynu opłucnowego, EKG, ogólnego badania moczu, USG jamy brzusznej, biopsji nerki orazkapilaroskopii. Lekarz może też zlecić inne badania w celu wykluczenia chorób o przebiegu podobnym do tocznia, m.in. badania reumatologiczne, wirusologiczne i inne badania obrazowe zajętych stawów.

     

    Toczeń układowy – leczenie

     

    Celem leczenia tocznia układowego jest jak najszybsze osiągnięcie trwałej remisji choroby i zapobiegnięcie uszkodzeniu narządów. Musi być ono dopasowane do każdego pacjenta indywidualnie w zależności od występujących u niego objawów. Odpowiednie leczenie pozwala zmniejszyć liczbę okresów zaostrzeń choroby i zapobiec wielu powikłaniom. Stosuje się leczenie objawowe, dostosowane do występujących objawów u pacjenta, które obejmuje:

    • farmakoterapię (leki immunosupresyjne, glikokortykosteroidy, niesterydowe leki przeciwzapalne, leki przeciwmalaryczne, kwasy omega-3 wielonienasycone, aspiryna),
    • odpowiednią dietę (zmniejszenie spożycia białka, kontrola cholesterolu, podaż wapnia i witaminy D, zaprzestanie palenia tytoniu),
    • kontrolę ciśnienia tętniczego,
    • ochronę przed słońcem (unikanie przebywania na słońcu w czasie jego największej aktywności, noszenie okularów przeciwsłonecznych, stosowanie kremów i balsamów z filtrem ochronnym),
    • unikanie stresu,
    • wykonywanie regularnej, umiarkowanej aktywności fizycznej,
    • zapobieganie zakażeniom (szczepienia ochronne),
    • wsparcie psychologiczne.

    Całkowite wyleczenie tocznia rumieniowatego nie jest obecnie możliwe. Zdarzają się przypadki samoistnego ustąpienia objawów, ale niestety bardzo rzadko. Toczeń rumieniowaty układowy jest chorobą przewlekłą, więc wymaga stałej kontroli reumatologicznej najczęściej do końca życia.

     

    Toczeń układowy – fizjoterapia

     

    Chorzy zasadniczo nie powinni być poddawani fizjoterapii, gdyż bodźce lecznicze mogą się przyczynić do uaktywnienia objawów choroby. W okresie złagodzenia jej objawów, kiedy doskwierają pacjentom dolegliwości stawowe dopuszczalne są łagodne ćwiczenia lecznicze chorych stawów, najlepiej wykonywane z terapeutą lub w odciążeniu.

    Ważna jest jednak profilaktyka osteoporozy u pacjentów z toczniem, zaleca się więc utrzymanie optymalnej aktywności fizycznej i wykonywanie chociaż codziennej, systematycznej gimnastyki ogólnousprawniającej. Najlepiej aby odpowiedni instruktaż z takimi ćwiczeniami został pokazany przez terapeutę do samodzielnego wykonywania w domu.

    Autor: mgr Aleksandra Pełczewska
    Tagi: toczeń
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.