zarejestruj się zaloguj się

Sztywność mięśni

Tekst: mgr Aleksandra Delikatna
Sztywność mięśni
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 27. kwietnia, 2015

Sztywność mięśniowa jest objawem zupełnie naturalnym jeżeli pojawia się po przebudzeniu lub dłuższym przebywaniu w jednej pozycji. Niestety, sztywność mięśni może być także skutkiem poważnych zaburzeń, takich jak choroby neurologiczne, dyskopatia lub fibromialgia. Widoczna jest w chorobie Parkinsona, w chorobach kręgosłupa, po udarze, stwardnieniu rozsianym.

mgr Aleksandra Delikatna
AUTOR
mgr Aleksandra Delikatna fizjoterapeuta
SPIS TREŚCI:

    Czym jest sztywność mięśni i kiedy się pojawia?

     

    Sztywność mięśniowa jest pojęciem bardzo ogólnym. Dla pacjenta oznacza najczęściej uczucie drętwienia i bólu w mięśniach oraz wzmożone napięcie mięśniowe ograniczające lub uniemożliwiające wykonanie ruchu. Często zamiennie z określeniem „sztywność mięśniowa”, stosowane są nazwy: hipertonia, spastyczność lub porażenie. Według medycznych definicji nie oznaczają one tego samego, jednak uczucie sztywności w mięśniach jest ich wspólnym objawem.

    Wg niektórych autorów mechanizm wywołujący sztywność mięśniową polega na ciągłym pobudzaniu motoneuronów alfa, które unerwiają komórki mięśniowe. Inni zaś twierdzą, że sztywność mięśniowa spowodowana jest nadczynnością motoneuronów gamma, które unerwiają miocyty (komórki mięśniowe) obecne we wrzecionkach nerwowo-mięśniowych. Objawami charakterystycznymi dla sztywności mięśni są:

    • objaw koła zębatego – w trakcie ruchu biernego, wyczuwalny opór pojawia się skokowo,
    • objaw rury ołowiowej – w trakcie ruchu biernego, wyczuwalny opór jest ciągły.

    Przyczyn sztywności mięśniowej może być wiele. Aby ją leczyć należy skupić się na zaburzeniach w funkcjonowaniu wszystkich układów organizmu, które mogą skutkować sztywnością mięśniową.

     

    Napięcie mięśni po urazie

     

    Uczucie sztywności mięśniowej jest bardzo częstym objawem pourazowym, np. w sytuacji gdy dochodzi do uszkodzenia stawu. Po doznaniu kontuzji, mięśnie otaczające staw napinają się, co znacznie ogranicza wykonywanie ruchów, a dzięki temu chronią staw przed pogorszeniem skutków urazu lub doznaniem kolejnej kontuzji. Jest to reakcja obrony mięśniowej przed bólem, który może zostać wywołany w trakcie ruchu.

    Początkowo terapia polega na zmniejszeniu stanu zapalnego i stosowaniu zabiegów przeciwobrzękowych (zimne okłady, plastrowanie dynamiczne Kinesiology Tape, stawianie pijawek leczniczych tzw. hirudoterapia, masaż limfatyczny). Następnie leczenie uzależnione jest od rodzaju i okolicy urazu.

    Podobnie reagują mięśnie brzucha w stanach zapalnych narządów wewnętrznych oraz chorobach tychże narządów. Mięśnie brzucha mimowolnie napinają się, broniąc się przed dotykiem i bólem. W przypadku jamy brzusznej objaw ten nazywany jest odruchem osłaniania. Taka reakcja organizmu najczęściej oznacza poważny stan chorobowy, który nawet może zagrażać życiu pacjenta, dlatego wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

     

    Choroby kręgosłupa a sztywność mięśni

     

    Jedną z funkcji kręgosłupa jest ochrona rdzenia kręgowego, który jest łącznikiem między układem obwodowym a mózgowiem. Stanowi część ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz przewodzi bodźce obwodu ciała do mózgu i z powrotem. Wszystkie zaburzenia w budowie i funkcjonowaniu kręgosłupa mają bezpośredni wpływ na stan rdzenia kręgowego oraz korzenie i nerwy rdzeniowe, które z niego odchodzą.

    Choroby kręgosłupa takie jak:

    mogą powodować ucisk na rdzeń kręgowy lub nerwy rdzeniowe, które unerwiają m.in. mięśnie. Uczucie sztywności mięśniowej wywołane jest najczęściej przewlekłym, długotrwającym uciskiem na nerw rdzeniowy. Objaw również powiązany jest z bólem i osłabieniem mięśniowym, uczuciem drętwienia i mrowienia.

    Uraz kręgosłupa, z uszkodzeniem lub całkowitym przerwaniem rdzenia kręgowego, zaburza funkcjonowanie wszystkich czynności organizmu. Do objawów dotyczących mięśni należą zaburzenia ruchowe objawiające się niedowładem lub spastycznością. Spastyka charakteryzuje się nieprawidłowym i nadmiernym napięciem mięśniowym, które nasila się w trakcie próby biernego rozciągania mięśni.

    Wszelkie zaburzenia i schorzenia występujące w okolicy kręgosłupa wymagają konsultacji z lekarzem ortopedą lub neurologiem, lecz także z fizjoterapeutą, który w zależności od dysfunkcji dobierze odpowiednią terapię.

     

    Choroby neurologiczne

     

    Z uwagi na fakt, iż sztywność mięśniowa wynika m.in. z zaburzenia pracy między układem nerwowym a mięśniowym, wszelkie choroby neurologiczne mogą objawiać się różnymi formami sztywności mięśniowej. Do najpowszechniejszych należą:

    • Udar mózgu – jest to zespół objawów trwających dłużej niż 24 godziny wywołany nagłym wystąpieniem ogniskowych lub globalnych zaburzeń w funkcjonowaniu mózgu, skutkiem uszkodzenia naczyniowego. Jednym z najczęstszych objawów po wystąpieniu udaru mózgu jest niesprawność ruchowa charakteryzująca się niedowładem lub paraliżem części ciała. Duża część pacjentów cierpi na spastyczność poudarową, objawiającą się bolesnym napięciem mięśniowym, uniemożliwiającym normalne funkcjnowanie i wykonywanie ćwiczeń. Leczenie po udarze wymaga ciągłej rehabilitacji i ćwiczeń prowadzonych przez fizjoterapeutę z wykorzystaniem metod takich jak: ćwiczenia usprawniające, terapia ręki, reedukacja chodu i nauka funkcjonowania w życiu codziennym, fizykoterapia (w tym: krioterapia, ciepłoterapia, hydroterapia, magnetoterapia), metoda PNF, metoda Brunnstrom, metoda Bobath.
    • Choroba Parkinsona – jest to powoli postępująca choroba zwyrodnieniowa komórek nerwowych istoty czarnej w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN). Jednym z podstawowych jej objawów jest sztywność mięśni objawiająca się zwiększonym napięciem mięśniowym, drżeniem spoczynkowym, wygładzeniem rysów twarzy (tzw. twarz maskowata) oraz spowolnieniem ruchowym i trudnością w wykonywaniu ruchów precyzyjnych (tzw. bradykinezja). Pacjent cierpiący na chorobę Parkinsona chodzi stawiając małe kroki i szura nogami po podłożu, nie porusza rękoma w trakcie chodu, ma problem z rozpoczęciem ruchu. Polecaną rehabilitacją dla pacjentów Parkinsonowskich jest gimnastyka ogólnousprawniająca, pływanie, masaż tkanek, muzykoterapia, ćwiczenia Tai Chi, reedukacja chodu i siadu, ćwiczenia oporowe / wzmacniające, ćwiczenia równoważne, terapia metodą PNF i Bobath.
    • Stwardnienie rozsiane – jest to choroba, w której dochodzi do uszkodzenia osłonek mielinowych nerwów, tzw. demielinizacji. Następuje zaburzenie, a następnie niemożność przekazywania impulsów nerwowych w mózgu i rdzeniu kręgowym. Objawy w układzie ruchu to: osłabienie mięśniowe i sztywność mięśni powodujące niesprawność ruchową. Przebieg tej choroby można spowalniać codzienną aktywnością fizyczną, ćwiczeniami rozciągającymi i wzmacniającymi, ćwiczeniami oddechowymi oraz ćwiczeniami koordynacji i równowagi.

     

    Fibromialgia i sztywność mięśni

     

    Trudną do rozpoznania i zdiagnozowania jest choroba reumatologiczna tkanek miękkich, zwana fibromialgią lub reumatyzmem mięśniowym. Pacjenci skarżą się na ciągły, rozległy ból stawów i ból mięśni, przewlekłe zmęczenie oraz zaburzenia snu.

    Choroba ta może wywoływać stany depresyjne. Uczucie sztywności mięśniowej potęguje przebywanie w chłodnych i wilgotnych pomieszczeniach oraz budzenie się po nocy. Natomiast ból w mięśniach pogarsza się po uciśnięciu bolesnych punktów na przebiegu włókien mięśniowych.

    Leczenie pacjenta z fibriomialgią wymaga spojrzenia holistycznego (całościowego), czyli zarówno lekarskiego jak i psychologicznego. Często poprawa stanu psychicznego pacjenta spowodowana np. zmianą pracy lub otoczenia, zdecydowanie zmniejsza występowanie objawów chorobowych.

    Autor: mgr Aleksandra Delikatna
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Spastyczność

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.