zarejestruj się zaloguj się

Stawy krzyżowo-biodrowe i miednica – fizjoterapia

Tekst: mgr Michał Krawczyk
Stawy krzyżowo-biodrowe i miednica – fizjoterapia
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 04. marca, 2014

Miednica, kość krzyżowa i łączące je stawy krzyżowo-biodrowe stanowią funkcjonalną całość z kręgosłupem. Ograniczenie ruchomości stawów krzyżowo-biodrowych lub skręcenie miednicy nieuchronnie prowadzą do przeciążenia struktur kręgosłupa i odwrotnie – zablokowanie stawów międzywyrostkowych w odcinku lędźwiowym będzie dawać dolegliwości w obrębie miednicy.

mgr Michał Krawczyk
AUTOR
mgr Michał Krawczyk fizjoterapia
SPIS TREŚCI:

    Stawy krzyżowo-biodrowe

     

    Parzysty staw krzyżowo-biodrowy jest stawem płaskim, utworzonym przez powierzchnie stawowe kości krzyżowej i kości biodrowej. Jego ruchomość jest minimalna. Dodatkową stabilizację zapewniają liczne i mocne więzadła okołostawowe. W warunkach fizjologicznych stawy krzyżowo-biodrowe są stabilizowane poprzez dwa mechanizmy:

    • mechanizm zamknięcia strukturalnego, wynikający ze ścisłego dopasowania do siebie kości krzyżowej i biodrowej,
    • mechanizm zamknięcia siłowego, będący skutkiem działania wspomnianych wyżej wielu więzadeł okołostawowych oraz mięśni i ich powięzi.

    Wszelkie patologie dotyczące powyższych więzadeł i mięśni będą w konsekwencji prowadzić do destabilizacji stawów i powstania dolegliwości bólowych.

    Aby ocenić, z jaką patologią mamy do czynienia, stosuje się następujące testy funkcjonalne.

     

    Test do oceny stabilności stawu krzyżowo-biodrowego

     

    W leżeniu na brzuchu

     

    • Chory, leżąc na brzuchu, prostuje staw biodrowy do 10°; jeśli miednica podczas wykonywania tego ruchu ulegnie skręceniu w stronę unoszonej kończyny lub pojawi się ból, prawdopodobnie mamy do czynienia z dysfunkcją stawu.
    • W przypadku, gdy po zastosowaniu przez fizjoterapeutę nacisku na talerze biodrowe
      w kierunku stawu krzyżowo-biodrowego prostowanie nogi przebiega bez bólu bądź skręcania miednicy, podejrzewa się zaburzenie mechanizmu zamknięcia strukturalnego.
    • Z kolei zaburzenie mechanizmu zamknięcia siłowego rozpoznaje się wówczas, gdy prostowanie nogi w stawie biodrowym przebiega bez bólu i bez rotacji miednicy po napięciu powięzi piersiowo-lędźwiowej. Osiąga się to poprzez aktywację mięśnia najszerszego grzbietu, stawiając opór ruchowi wyprostu stawu ramiennego przeciwnego do testowanego stawu krzyżowo-biodrowego.

     

    W leżeniu na plecach

     

    • Pacjent znajduje się w pozycji leżenia na plecach i wykonuje nieznaczne zgięcie stawu biodrowego; podobnie jak w poprzednim przypadku, w warunkach fizjologii w trakcie tego ruchu miednica nie powinna ulegać skręceniu ani nie powinien pojawiać się ból
    • Ten sam ruch pacjent wykonuje po uciśnięciu przez fizjoterapeutę talerzy biodrowych
      w rejonie kolców biodrowych przednich górnych; jeśli teraz ruch przebiega prawidłowo, oznacza to dysfunkcję mechanizmu zamknięcia strukturalnego
    • Z kolei w przypadku zaburzenia mechanizmu zamknięcia siłowego bardziej poprawne wykonanie ruchu będzie obserwowane po tym, jak pacjent zegnie i skręci tułów w stronę testowanego stawu przeciw oporowi fizjoterapeuty.

     

    Test wyprzedzania

     

    • Pacjent stoi; jeśli występuje funkcjonalne lub strukturalne skrócenie którejś kończyny dolnej, to winno ono być wyrównane podkładką tak, aby miednica była ustawiona poziomo
    • Terapeuta, ustawiony za plecami chorego, układa palce tuż poniżej kolców biodrowych tylnych górnych pacjenta
    • Pacjent ma za zadanie wykonać powolny, głęboki skłon w przód z wyprostowanymi stawami kolanowymi
    • Jeśli terapeuta wyczuwa, iż jeden z jego kciuków przemieszcza się ku przodowi bardziej niż drugi (zwłaszcza w końcowej części ruchu), znaczy to, że istnieje ograniczenie ruchomości stawu krzyżowo-biodrowego lub funkcjonalne skrócenie pewnych grup mięśni stabilizujących miednicę

     

    Test „bociana”

     

    • Chory przyjmuje pozycję stojącą, terapeuta zaś umieszcza jeden kciuk tuż poniżej kolca biodrowego tylnego górnego, drugi na grzebieniu bocznym kości krzyżowej po tej samej stronie
    • Pacjent unosi nogę po stronie badanej i utrzymuje taką pozycję; w warunkach fizjologii kość biodrowa po tej stronie ustawia się w tylnej rotacji – kciuk terapeuty ułożony na kolcu biodrowym przemieszcza się poniżej tego na grzebieniu kości krzyżowej
    • W sytuacji, gdy kciuk ułożony pod kolcem biodrowym przemieszcza się ku górze, świadczy to o patologii spojenia łonowego i stawu krzyżowo-biodrowego po tej właśnie stronie; potwierdza to dodatni objaw wyprzedzania

    W zależności, między innymi, od wyników powyższych testów, lekarz bądź fizjoterapeuta dobierze odpowiednie leczenie, które może opierać się na masażu, zabiegach fizykoterapeutycznych i innych technikach powiązanych z masażem. W najcięższych przypadkach konieczny może być zabieg chirurgiczny.

     

    Dolegliwości w rejonie miednicy

     

    Leczenie dolegliwości dotyczących narządów wewnętrznych miednicy zazwyczaj nie wchodzi w zakres kompetencji fizjoterapeutów. Często przyczyną tych dolegliwości są m.in.:

    • infekcje wirusowe i bakteryjne,
    • urazy,
    • u kobiet ciąża i schorzenia ginekologiczne.

    Niekiedy jednak dolegliwości w rejonie miednicy oraz problemy z częstym oddawaniem lub nietrzymaniem moczu mogą mieć związek z aktywnością punktów spustowych, na przykład w obrębie mięśni brzucha.

    Punkty spustoweto termin, którym określa się zmiany tkanek, najczęściej w obrębie brzuśców mięśni i ich powięzi, wykazujące zwiększoną wrażliwość i reagujące bólem na ucisk. Powstają one często z powodu długotrwałego przeciążenia mięśni i urazów, dając charakterystyczny ból rzutowany do innych okolic, zwiększoną wrażliwość tych miejsc i objawy podrażnienia autonomicznego układu nerwowego.

    W rejonie miednicy punkty spustowe mogą występować w obrębie mięśni brzucha oraz mięśni dna miednicy: m. guzicznego i m. dźwigacza odbytu. Zlokalizowanie i dezaktywacja takich punktów:

    • przy pomocy masażu i związanych z nim technik terapeutycznych,
    • ich obstrzykiwanie przeciwbólowe,
    • nakłuwanie,
    • akupunktura,

    mogą prowadzić do ustąpienia dolegliwości.

    Dolegliwości bólowe w rejonie miednicy mogą być również spowodowane uwięźnięciem nerwu biodrowo-pachwinowego pomiędzy mięśniami skośnymi brzucha lub w wyniku zbliznowacenia po operacji chirurgicznej. Również w tym przypadku rozluźnienie nadmiernie napiętych tkanek za pomocą masażu może dać pozytywny efekt.

    Autor: mgr Michał Krawczyk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.