zarejestruj się zaloguj się

Spastyczność

Tekst: mgr Agnieszka Góźdź
Spastyczność
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 07. kwietnia, 2015

Spastyczność jest to wzmożone napięcie mięśni występujące np. u osób po przebytym udarze mózgu, u chorych na stwardnienie rozsiane czy mózgowe porażenie dziecięce. Może dotyczyć nie tylko mięśni kończyn, ale także narządów wewnętrznych. Wzmożone napięcie mięśni utrudnia codzienne funkcjonowanie. Dostępne są jednak metody leczenia spastyczności – fizjoterapeutyczne, farmakologiczne oraz chirurgiczne.

mgr Agnieszka  Góźdź
AUTOR
mgr Agnieszka Góźdź fizjoterapeuta
SPIS TREŚCI:

    Co to jest spastyczność?

     

    Napięcie mięśniowe (tzw. tonus mięśniowy) jest to nasilenie oporu, jaki stawia osobie badanej dana grupa mięśniowa w czasie ruchu biernego (czyli ruchu wykonywanego przez drugą osobę). W czasie badania napięcia mięśniowego można stwierdzić:

    • wzmożone napięcie mięśniowe;
    • prawidłowe/fizjologiczne napięcie mięśniowe;
    • obniżone napięcie mięśniowe.

    Spastyczność jest jednym z typów wzmożonego napięcia mięśni. Jest to napięcie nieprawidłowe.

     

    Spastyczność – przyczyny

     

    Przyczyną występowania spastyczności jest uszkodzenie ośrodkowego neuronu ruchu. Występuje przede wszystkim w takich schorzeniach jak:

    • udar mózgu,
    • mózgowe porażenie dziecięce,
    • stwardnienie rozsiane,
    • uraz rdzenia kręgowego.

    Jakie są objawy uszkodzenia ośrodkowego neuronu ruchu?

    • zwiększone napięcie mięśniowe o typie spastycznym,
    • osłabienie siły mięśniowej, niedowład lub porażenie,
    • wzmożone odruchy głębokie,
    • klonusy (mimowolne skurcze mięśni wywołane przez nagłe rozciąganie mięśnia).

    Tonus mięśniowy może dotyczyć nie tylko mięśni kończyn górnych czy dolnych, ale także narządów wewnętrznych, np. jelit. Może być przyczyną bólu oraz istotnie wpływać na prawidłowe funkcjonowanie.

     

    Spastyczność w mózgowym porażeniu dziecięcym

     

    Mózgowe porażenie dziecięce (MPDZ) jest to zespół wynikający z uszkodzenia mózgu już we wczesnej fazie rozwoju (najczęściej pomiędzy 26. a 34. tygodniem ciąży), w trakcie porodu albo tuż po nim. Przejawia się on głównie zaburzeniami ruchowymi oraz zaburzeniami postawy. Wyróżnia się 4 postacie MPDZ:

    • piramidową,
    • pozapiramidową,
    • móżdżkową,
    • mieszaną.

    Spastyczność u dzieci występuje w postaci piramidowej mózgowego porażenie dziecięcego. U chorych może występować hemiplegia, czyli porażenie połowicze, porażenie obustronne lub porażenie czterokończynowe.

     

    Spastyczność a stwardnienie rozsiane

     

    Stwardnienie rozsiane (SM) – jest to przewlekła, demielinizacyjna i zapalna choroba ośrodkowego układu nerwowego. W jej przebiegu dochodzi do uszkodzenia tkanki nerwowej w mózgu oraz rdzeniu kręgowym. U chorych na SM dochodzi do obniżenia zdolności ruchowych, czuciowych i poznawczych. Najczęstsze objawy stwardnienia rozsianego to:

     

    Udar mózgu i uszkodzenie rdzenia kręgowego

     

    Udar mózgu jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów w krajach rozwiniętych. Udar mózgu jest to zespół kliniczny spowodowany zatrzymaniem przepływu krwi do mózgu lub pęknięciem naczynia w mózgu. Dochodzi do zaburzeń czynności mózgowia, które trwają dłużej niż 24 godziny. Jednym z objawów jest niedowład lub porażenie połowicze. Początkowo napięcie mięśniowe jest obniżone po stronie bezpośrednio zajętej, natomiast z czasem dochodzi do ewolucji napięcia mięśniowego i napięcie wiotkie przechodzi w spastyczność.

    Spastyczność może się pojawić u osób po uszkodzeniu rdzenia kręgowego. Głównym skutkiem takiego uszkodzenia jest utrata ruchu i czucia poniżej poziomu uszkodzenia. Do uszkodzenia rdzenia najczęściej dochodzi w wyniku uszkodzenia lub złamania kręgosłupa podczas wypadków samochodowych, motocyklowych, skoków do wody czy w trakcie operacji. Przyczyny niezwiązane z urazem to np. stwardnienie rozsiane lub problemy z dopływem krwi do rdzenia kręgowego.

     

    Spastyczność – rehabilitacja

     

    W większości przypadków spastyczność utrudnia, a nawet uniemożliwia chorym pionizację czynną, chód, siedzenie, pielęgnację, czyli codzienne funkcjonowanie. Chory nie jest do końca samodzielny. Wyróżnia się trzy grupy metod leczenia spastyczności:

    • fizjoterapeutyczne,
    • farmakologiczne,
    • chirurgiczne.

    Celem działań fizjoterapeutycznych jest obniżenie napięcia mięśniowego, wzmocnienie siły mięśniowej, poprawa wzorców ruchowych oraz zapobieganie powstawaniu przykurczów w stawach, deformacji czy odleżyn u osób leżących.

    Jedną z metod stosowaną u pacjentów neurologicznych jest PNF – Proprioceptice Neuromuscular Facilitation, czyli torowanie nerwowo-mięśniowe. Terapeuta poprzez oddziaływanie na receptory ludzkiego ciała wpływa na ośrodkowy układ nerwowy. Celem metody jest przede wszystkim praca nad funkcją. Stosowane są specjalne techniki uczące prawidłowego ruchu, rozluźniające, stabilizujące, przeciwbólowe, rozciągające.

     

    Spastyczność – leczenie

     

    W leczeniu farmakologicznym spastyczności stosuje leki podawane doustnie oraz leki podawane bezpośrednio do kanału kręgowego. Leki można podawać też bezpośrednio do mięśni, aby je osłabić.

    Leki podawane doustnie zmniejszające napięcie mięśniowe:

    • Baklofen,
    • Tolperisone,
    • Dantrium,
    • Myolastan,
    • Diazepam.

    Baklofen można podawać również bezpośrednio do kanału kręgowego poprzez tzw. pompę baklofenową. Dozownik zaimplantowany do tkanek automatycznie doprowadza odpowiednie dawki leku dokanałowo. Jest to skuteczna metoda, ponieważ gwarantuje stałe i przedłużone działanie.

    Preparatem podawanym bezpośrednio do mięśnia jest toksyna botulinowa. Efektem jest rozluźnienie mięśni nadmiernie napiętych.

    Ostatecznością w leczeniu spastyczności jest leczenie chirurgiczne. Wyróżnia się tutaj operacje neurochirurgiczne: na rdzeniu kręgowym i na obwodowym układzie nerwowym oraz operacje ortopedyczne – zabiegi na ścięgnach i mięśniach.

    Autor: mgr Agnieszka Góźdź
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Sztywność mięśni
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.